กรณีกลิวิซ

กรณีกลีวิซ (อังกฤษ: Gleiwitz incident) หรือในชื่อที่เป็นที่รู้จักกันอย่างผิด ๆ ว่าเป็น ปฏิบัติการสินค้ากระป๋อง เป็นการโจมตีจัดฉาก เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม ค.ศ. 1939 ณ สถานีวิทยุสัญชาติเยอรมัน Sender Gleiwitz ในเมืองกลีวิซ อัปเปอร์ซีลีเซีย ประเทศเยอรมนี เพียงหนึ่งวันก่อนหน้าสงครามโลกครั้งที่สองจะปะทุขึ้นในทวีปยุโรป

แผนการกระตุ้นดังกล่าวเป็นหนึ่งในหลายเหตุการณ์ในปฏิบัติการฮิมม์เลอร์ ซึ่งเป็นแผนการของหน่วยเอสเอสแห่งนาซีเยอรมนี เพื่อยั่วยุให้โปแลนด์โจมตีเยอรมนี เพื่อที่เยอรมนีจะได้ใช้ข้ออ้างดังกล่าวอย่างชอบธรรมในการรุกรานโปแลนด์

เหตุการณ์

ในคืนวันที่ 30 กันยายน ค.ศ. 1939 ทหารปฏิบัติการกลุ่มย่อยของเยอรมนี ซึ่งพรางกายด้วยเครื่องแบบทหารโปแลนด์ ได้บุกยึดสถานีวิทยุดังกล่าว และได้เผยแพร่ข้อความต่อต้านเยอรมนีสั้น ๆ ในภาษาโปแลนด์ โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างการโจมตีหลอกและทำให้การเผยแพร่ดังกล่าวคล้ายกับการก่อวินาศกรรม โดยมีเป้าหมายเพื่อต่อต้านเยอรมนี

เพื่อให้การก่อการดังกล่าวมีความน่าเชื่อถือยิ่งขึ้น ทหารเยอรมันได้นำเอาฟรานซิสเซค ฮอนิออก ชาวเยอรมันซิลีเซีย ซึ่งเป็นที่รู้จักกันว่าเห็นพ้องกับชาวโปแลนด์ และถูกจับกุมตัวโดยหน่วยเกสตาโปหนึ่งวันก่อนหน้านี้ เขาถูกจับแต่งกายคล้ายกับผู้ก่อวินาศกรรม จากนั้นก็ถูกสังหารโดยการใช้ไอพิษ และมีการจัดฉากให้ดูเหมือนกับว่าเขาถูกสังหารระหว่างโจมตีสถานีดังกล่าว ศพของเขาถูกนำมาเสนอเพื่อเป็นหลักฐานให้แก่ตำรวจและสาธารณชน

นอกเหนือจากนั้น ทหารเยอรมันยังได้มีการเตรียมนักโทษจากค่ายกักกันดาเชา เพื่อดำเนินการต่อ นอกเหนือจากฮอนิออกแล้ว และทหารเยอรมันได้เรียกปฏิบัติการดังกล่าวว่า "สินค้ากระป๋อง" จึงเป็นสาเหตุที่บางครั้งจึงได้มีการเรียกชื่อปฏิบัติการดังกล่าวว่า "ปฏิบัติการสินค้ากระป๋อง"

ปฏิกิริยาจากต่างชาติ

ผู้สื่อข่าวอเมริกันถูกเรียกตัวให้มาทำข่าวจากกรณีดังกล่าวในวันรุ่งขึ้น แต่ไม่มีผู้ที่เป็นกลางได้รับอนุญาตให้เข้าไปสืบสวนเหตุการณ์ดังกล่าวในรายละเอียด และประชาคมนานาชาติได้สงสัยในคำอธิบายของเยอรมนี แต่ไม่กี่วันหลังจากการรุกรานโปแลนด์ สื่อนานาชาติได้เห็นว่าการป้องกันตัวขนานใหญ่ของเยอรมนีนั้นเป็นปฏิบัติการซึ่งได้วางแผนมาล่วงหน้าเป็นอย่างดีแล้ว

วัฒนธรรมที่กล่าวถึง

• Der Fall Gleiwitz, ผู้กำกับ: Gerhard Klein (1961), DEFA studios (The Gleiwitz Case) ภาพยนตร์สัญชาติเยอรมนีตะวันออก ซึ่งได้จำลองเหตุการณ์ดังกล่าว
• Operacja Himmler - Polart (โปแลนด์)
• Hitler's SS: A Portrait In Evil, Jim Goddard (1985); ภาพยนตร์สัญชาติอเมริกัน ซึ่งมีเนื้อหาของกรณีกลีวิซในเรื่อง
• Die Blechtrommel

หนังสืออ่านเพิ่มเติม

• John Toland, Adolf Hitler : The Definitive Biography, ISBN 0-385-42053-6.
• "The Gleiwitz Incident", After the Battle Magazine Number 142 (March 2009)

แหล่งข้อมูลอื่น

• Part I Blitzkrieg September 1, 1939: a new kind of warfare engulfs Poland, TIME, Monday, Aug. 28, 1989
• Radio Tower Museum in Gliwice: Gliwice provocation. Broadcasting station.
• RADIO-STATION IN GLEIWITZ, SECOND WORLD WAR 1939-1945
• (เยอรมัน) Museum der Rundfunkgeschichte und der Medienkunst – Rundfunksender Gliwice
• (โปแลนด์) 65 lat temu wybuchła wojna :
• A map placing the tower in Gliwice