เรือเหาะ
เรือเหาะ (อังกฤษ: airship) หรือ บัลลูนเรือบิน (dirigible balloon) เป็นยานบินเบากว่าอากาศประเภทหนึ่งที่สามารถเคลื่อนที่ผ่านอากาศด้วยพลังงานของตัวเอง[1] โดยยานบินเบากว่าอากาศจะลอยตัวด้วยถุงบรรจุแก๊สขนาดใหญ่ซึ่งบรรจุแก๊สยกตัวที่มีความหนาแน่นน้อยกว่าอากาศโดยรอบ
ในช่วงต้นของเรือบินแก๊สยกตัวที่ใช้คือไฮโดรเจนเนื่องจากมีสมรรถนะการยกตัวสูงและหาได้ง่าย ขณะที่แก๊สฮีเลียมมีสมรรถนะการยกตัวที่เทียบเท่ากันและไม่ติดไฟซึ่งแตกต่างจากไฮโดรเจนแต่หายากและมีราคาค่อนข้างแพง ที่สำคัญการผลิตฮีเลียมปริมาณมากเริ่มต้นในสหรัฐและใช้งานเฉพาะเรือเหาะภายในประเทศตลอดช่วงระยะเวลาหนึ่ง[2] เรือเหาะที่สร้างขึ้นตั้งแต่ทศวรรษ 1960 ใช้ฮีเลียมเป็นส่วนใหญ่ถึงกระนั้นก็มีเรือเหาะบางส่วนที่ใช้อากาศร้อน[note 1]
ถุงบรรจุแก๊สของเรือเหาะอาจเป็นถุงใบเดียวหรือหลายใบ เรือเหาะมีพื้นที่สำหรับเครื่องยนต์ ลูกเรือ และสัมภาระซึ่งโดยทั่วไปจะอยู่ใน "กอนโดลา" (gondola) หนึ่งหรือหลายแห่งซึ่งแขวนอยู่ด้านล่างถุงบรรจุแก๊ส
ประเภทของเรือเหาะ
[แก้]เรือเหาะแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลักตามโครงสร้าง:
- เรือเหาะโครงแข็ง (Rigid Airship): มีโครงสร้างภายในที่แข็งแรงเพื่อรักษารูปทรงของตัวเรือเหาะ ถุงแก๊สจะอยู่ภายในโครงสร้างนั้น ทำให้เรือเหาะประเภทนี้มีขนาดใหญ่และสามารถบรรทุกน้ำหนักได้มากที่สุด ตัวอย่างที่มีชื่อเสียงที่สุดคือเรือเหาะ เซ็พเพลิน (Zeppelin)
- เรือเหาะกึ่งโครงแข็ง (Semi-rigid Airship): มีโครงสร้างบางส่วนที่ช่วยรักษารูปทรง แต่ส่วนใหญ่ของตัวเรือเหาะยังคงเป็นถุงแก๊สที่อ่อนตัวอยู่
- เรือเหาะไร้โครงแข็ง (Non-rigid Airship หรือ Blimp): ไม่มีโครงสร้างภายในที่แข็งแรง แต่ใช้แรงดันของแก๊สที่บรรจุอยู่ภายในเพื่อรักษารูปทรง ตัวอย่างที่เราเห็นได้บ่อยในงานโฆษณาทั่วไปก็คือเรือเหาะประเภทนี้
ประวัติศาสตร์และจุดรุ่งเรือง
[แก้]เรือเหาะมีประวัติศาสตร์ยาวนาน และเคยถูกใช้เป็นพาหนะขนส่งผู้โดยสารและสินค้าที่สำคัญในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 โดยเฉพาะเรือเหาะของเยอรมนีอย่างเซ็พเพลินที่ได้รับความนิยมอย่างสูง
แต่จุดสิ้นสุดของยุครุ่งเรืองคือเหตุการณ์โศกนาฏกรรมของเรือเหาะ ฮินเดนเบิร์ก (Hindenburg) ในปี 1937 ซึ่งเรือเหาะที่ใช้แก๊สไฮโดรเจนเกิดระเบิดและลุกไหม้ ทำให้ความเชื่อมั่นในความปลอดภัยของเรือเหาะหมดสิ้นไป ประกอบกับการพัฒนาของเครื่องบินที่มีความเร็วสูงขึ้นและมีต้นทุนต่ำลง ทำให้เรือเหาะได้รับความนิยมน้อยลงไปอย่างมาก
หมายเหตุ
[แก้]- ↑ เรือเหาะบางส่วนช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สองยังคงใช้ไฮโดรเจน เรือเหาะของอังกฤษลำแรกที่ใช้ฮีเลียมคือ ชิตตี แบง แบง ใน ค.ศ. 1967
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "Definition of AIRSHIP". merriam-webster.com. สืบค้นเมื่อ 4 October 2016.
- ↑ "Discovery of Helium in Natural Gas at the University of Kansas". National Historic Chemical Landmarks. American Chemical Society. สืบค้นเมื่อ 2014-02-21.