ข้ามไปเนื้อหา

วิกิพีเดีย:เร็วเกินไป

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

แม้ว่าจะมีหัวข้อที่อาจเป็นประโยชน์ต่อบทความ แต่บางครั้งก็ เร็วเกินไป โดยทั่วไปแล้วเกณฑ์ความโดดเด่นต่าง ๆ ที่เป็นแนวทางให้แก่ผู้เขียนในการสร้างบทความนั้น กำหนดให้หัวข้อที่กำลังพิจารณาเขียนนั้นสามารถตรวจสอบยืนยันได้จากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิอิสระที่น่าเชื่อถือ วิกิพีเดียไม่ใช่แก้วสารพัดนึกและไม่ใช่แหล่งรวบรวมเนื้อหาที่ตรวจสอบไม่ได้ เป็นสารานุกรมที่ต้องเชื่อถือได้ หากไม่มีแหล่งข้อมูล โดยทั่วไปก็เร็วเกินไปที่จะสร้างบทความในหัวข้อนั้น

หากบทความนั้นถือได้ว่าเร็วเกินไปที่จะสร้าง คุณอาจพิจารณาให้เขียนฉบับร่าง โปรดทราบว่าฉบับร่างสามารถลบได้โดยหลังจากขาดการเคลื่อนไหวเป็นระยะเวลาหนึ่ง ถึงกระนั้นคุณอาจร้องขอไม่ให้ลบฉบับร่างได้

พิสูจน์ยืนยันได้

[แก้]

สำหรับบทความที่จะสร้างขึ้น หัวข้อของบทความควรมีความโดดเด่น ที่ตรวจสอบได้ จากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิอิสระที่น่าเชื่อถือ ในบางครั้ง หัวข้ออาจดูโดดเด่นสำหรับคุณ แต่อาจไม่มีแหล่งข้อมูลอิสระมากพอที่จะยืนยันได้ ในกรณีเช่นนี้ การสร้างบทความอาจ เร็วเกินไป

เกณฑ์เหล่านี้ใช้กับเหตุการณ์ล่าสุด บุคคล ผลิตภัณฑ์ใหม่ และหัวข้ออื่น ๆ เกี่ยวกับข้อเท็จจริงที่เพิ่งปรากฏหรือยังคงเกิดขึ้น แม้แต่การค้นพบสิ่งประดิษฐ์เก่า เช่น การค้นพบทางโบราณคดีหรือเอกสารที่ไม่เป็นความลับอีกต่อไป ก็จำเป็นต้องได้รับการตรวจสอบโดยอิสระ

ชีวประวัติ

[แก้]

การผ่านเกณฑ์พิจารณา

[แก้]

เกณฑ์ต่าง ๆ ที่กำหนดไว้ใน WP:N, WP:BIO, WP:ANYBIO, WP:BASIC หรือ WP:ENT จะต้องตรวจสอบได้ จากแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้ เสมอ (ดูที่ WP:NRVE)

แนวปฏิบัติความโดดเด่นทั่วไป

[แก้]

เกณฑ์การคัดเลือกเข้าสู่วิกิพีเดียอาจพิจารณาจากการที่บุคคลนั้นผ่าน "แนวปฏิบัติความโดดเด่นทั่วไป" (GNG) และมีการกล่าวถึงอย่างมีนัยสำคัญใน "แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ" (ไม่ใช่บทบรรณาธิการ, ไม่ใช่เฟซบุ๊ก, และไม่ใช่ทวิตเตอร์/เอกซ์) ควรระลึกไว้ว่าแม้ในกรณีที่บุคคลหนึ่งอาจไม่ผ่านเกณฑ์ทั่วไป แต่เกณฑ์ทั่วไปนี้ไม่ใช่คำตัดสินสุดท้าย บรรณาธิการควรพิจารณาเกณฑ์ย่อยเฉพาะหัวข้อตามที่กำหนดไว้ใน เกณฑ์ความโดดเด่นของบุคคล ประกอบด้วย

ความโดดเด่นสำหรับชีวประวัติ

[แก้]

พื้นฐานความโดดเด่นของชีวประวัติ

[แก้]

เกณฑ์พื้นฐานมีไว้เพื่อเตือนบรรณาธิการเกี่ยวกับข้อควรระวังในแนวปฏิบัติความโดดเด่นทั่วไป โดยระบุว่าบุคคลหนึ่งจะได้รับการสันนิษฐานว่ามีความโดดเด่น "หากพวกเขาเป็นหัวข้อของวัสดุแหล่งข้อมูลทุติยภูมิที่ได้รับการตีพิมพ์ ซึ่งมีความน่าเชื่อถือ มีความเป็นอิสระทางปัญญา และเป็นอิสระจากตัวเจ้าของประวัติ" และขยายความว่า "หากความลึกของการครอบคลุมข้อมูลไม่มีนัยสำคัญเพียงพอ อาจจำเป็นต้องใช้แหล่งข้อมูลอิสระหลายแห่งที่มีเนื้อหาไม่ลึกซึ้งนักมาประกอบกันเพื่อพิสูจน์ความโดดเด่น" นอกจากนี้ยังเน้นย้ำว่าการครอบคลุมเนื้อหา "ต้องมากกว่าข้อมูลพื้นฐานทั่วไปและต้องมีความน่าเชื่อถือ"

ในเกณฑ์พื้นฐานระบุว่า แหล่งข้อมูลปฐมภูมิ อาจนำมาใช้เพื่อสนับสนุนเนื้อหาของบทความได้เนื่องจากไม่ผิดกฎ อย่างไรก็ตาม แหล่งข้อมูลปฐมภูมิเหล่านั้นไม่ได้ช่วยส่งเสริมด้านความโดดเด่น และใช้ได้เพียงเพื่อสนับสนุนเนื้อหาอื่นเท่านั้น

เกณฑ์ความโดดเด่นเพิ่มเติม

[แก้]

เกณฑ์นี้อธิบายถึงคุณลักษณะที่อาจนำมาพิจารณาเพื่อสร้างความโดดเด่น ตราบเท่าที่คุณลักษณะเหล่านั้นได้รับการสนับสนุนโดยแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ ซึ่งทำให้สันนิษฐานได้ว่าน่าจะมีแหล่งข้อมูลเพิ่มเติมอื่น ๆ อยู่จริง

บุคคลใด ๆ อาจได้รับการสันนิษฐานว่ามีความโดดเด่น หากเข้าเงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่งดังนี้:

  1. "บุคคลนั้นได้รับรางวัลหรือเกียรติยศที่โดดเด่น หรือได้รับการเสนอชื่อเข้าชื่อรับรางวัลดังกล่าวหลายครั้ง" หรือ
  2. "บุคคลนั้นได้สร้างผลงานที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของบันทึกทางประวัติศาสตร์ที่ยั่งยืนในสาขาเฉพาะของตน"

การผ่าน "คุณลักษณะ" เหล่านี้ช่วยให้บรรณาธิการ ยอมรับโดยสุจริต ได้ว่าน่าจะมีแหล่งข้อมูลอื่น ๆ อยู่จริง โดยไม่จำเป็นต้องเรียกร้องให้หาแหล่งข้อมูลเพิ่มเติมเหล่านั้นมาแสดงในทันที

การยืนยันข้อมูล

[แก้]

การผ่านเกณฑ์ใด ๆ ไม่ว่าจะเป็นเกณฑ์ความโดดเด่นทั่วไป, เกณฑ์ชีวประวัติ หรือเกณฑ์นักแสดง จะต้องสามารถยืนยันข้อมูลได้ในแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือเสมอ เพราะสิ่งที่สำคัญที่สุดคือ ความโดดเด่นต้องการหลักฐานที่ยืนยันได้ และแม้ว่าไม่จำเป็นต้องผ่านเกณฑ์ทั้งหมดทุกข้อ แต่เกณฑ์เหล่านี้ก็ไม่ได้แยกออกจากกันโดยเด็ดขาด

นักแสดง

[แก้]

นักแสดงอาจมีบทความในวิกิพีเดียได้หากผ่านเกณฑ์ความโดดเด่นข้อใดข้อหนึ่งตามที่กำหนดไว้ โดยนักแสดงจะถูกจัดกลุ่มรวมกับผู้ให้ความบันเทิง แนวปฏิบัตินี้ไม่ได้บังคับว่าต้องผ่านเกณฑ์ทั้งหมดหรือเกณฑ์ส่วนใหญ่ แต่หากนักแสดงไม่สามารถผ่านเกณฑ์ได้แม้แต่ข้อเดียว ก็ถือว่า ยังเร็วเกินไป ที่จะมีบทความ

ตัวอย่างที่ดีคือ แพริส แจ็กสัน จากการอภิปรายเพื่อลบเมื่อปี 2555 ในขณะนั้นเธอเพิ่งได้รับการประกาศชื่อให้เป็นนักแสดงนำในภาพยนตร์เรื่องหนึ่งที่จะออกฉายในปีถัดไป อย่างไรก็ตาม เนื่องจากภาพยนตร์ยังไม่ได้ออกฉายจริง บทความจึงถูกลบ (และเปลี่ยนเส้นทางไปยังหน้าของพ่อเธอ) ก่อนจะมีการสร้างบทความใหม่อีกครั้งในเดือนสิงหาคม 2556 ซึ่งแม้กระทั่งในปี 2567 ภาพยนตร์เรื่องดังกล่าุก็ยังไม่ได้ออกฉาย

อีกตัวอย่างหนึ่งคือ เรแกน เรวอร์ด ในขณะที่เขียนนี้ เธอร่วมแสดงในซีรีส์โทรทัศน์กระแสหลักเรื่อง ยังเชลดอน มาเกือบหกปีแล้ว แต่วิกิพีเดียยังไม่มีหน้าของเธอจนกระทั่งปลายปี 2565 สาเหตุเป็นเพราะแม้เธอจะผ่านเกณฑ์ทั่วไปได้ง่าย แต่ตัวบทความไม่สามารถระบุบทบาทสำคัญในภาพยนตร์ รายการโทรทัศน์ หรือการแสดงละครที่โดดเด่นได้ "หลายแห่ง" ซึ่งไม่ใช่เพราะร่างบทความเขียนไม่ดี แต่เป็นเพราะความจริงที่ว่าเธอยังไม่มีบทบาทที่สองที่โดดเด่นพอจะหาแหล่งอ้างอิงมาสนับสนุนได้ในขณะนั้น

หากนักแสดงไม่สามารถผ่านเกณฑ์การพิจารณาได้อย่างน้อยหนึ่งข้อ ก็ถือว่ายังเร็วเกินไปที่จะมีบทความ

ผู้ให้ความบันเทิง

[แก้]

เกณฑ์สำหรับผู้ให้ความบันเทิงขยายความเพิ่มเติมว่า นักแสดงที่แม้จะไม่ผ่านเกณฑ์ทั่วไป (GNG) แต่อาจได้รับการสันนิษฐานว่ามีความโดดเด่นได้หาก:

1. "มีบทบาทสำคัญในภาพยนตร์ รายการโทรทัศน์ การแสดงบนเวที หรือผลงานการผลิตอื่น ๆ ที่มีความโดดเด่นหลายแห่ง" หรือ
3. "ได้สร้างผลงานที่มีเอกลักษณ์ มีผลงานจำนวนมาก หรือเป็นนวัตกรรมใหม่ในสาขาความบันเทิง"[1]

ภาพยนตร์

[แก้]

สำหรับภาพยนตร์ที่กำลังจะเข้าฉายโครงการวิกิภาพยนตร์ ได้กำหนดแนวทางเกณฑ์ความโดดเด่นไว้ที่ วิกิพีเดีย:ความโดดเด่น (ภาพยนตร์) § ภาพยนตร์ในอนาคต ภาพยนตร์ที่สร้างไม่เสร็จ และภาพยนตร์ที่ไม่ได้จัดจำหน่าย หากภาพยนตร์เรื่องใดไม่สามารถผ่านเกณฑ์เหล่านี้ได้ จะถือว่า "ยังเร็วเกินไป" ที่จะมีบทความแยก

ตามนโยบาย WP:N ภาพยนตร์ที่กำลังจะเข้าฉายและมีความโดดเด่น คือภาพยนตร์ที่ได้รับความสนใจอย่างมีนัยสำคัญเพียงพอจากสาธารณชนในวงกว้างและต่อเนื่องเป็นระยะเวลาหนึ่ง โดยพิจารณาจากหลักฐานในแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้และเป็นอิสระ มิฉะนั้นจะถือว่ายังเร็วเกินไป การประกาศจากแหล่งข้อมูลปฐมภูมิ เช่น บริษัทผู้ผลิตหรือผู้จัดจำหน่ายภาพยนตร์ ไม่ถือเป็นหลักฐานในการสร้างเกณฑ์ความโดดเด่น จะพิจารณาความโดดเด่นได้ก็ต่อเมื่อมีแหล่งข้อมูลทุติยภูมิที่เชื่อถือได้และเป็นอิสระ รายงานรายละเอียดเกี่ยวกับภาพยนตร์เรื่องนั้นเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ภาพยนตร์ที่กำลังจะเข้าฉายอาจถูกพิจารณาว่า "ยังเร็วเกินไป" หาก การถ่ายทำยังไม่เริ่มขึ้น แม้ว่าแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้จะรายงานเกี่ยวกับขั้นตอนการพัฒนาภาพยนตร์อย่างกว้างขวางก็ตาม ทั้งนี้เนื่องจากก่อนการเริ่มถ่ายทำ ตามมาตรฐานอุตสาหกรรมยังคงมีความไม่แน่นอนว่าภาพยนตร์เรื่องนั้นจะได้รับการผลิตจริงหรือไม่ แต่เมื่อการถ่ายทำเริ่มขึ้นแล้ว โอกาสที่ภาพยนตร์จะเสร็จสมบูรณ์และออกฉายจะมีสูงมาก (มีข้อยกเว้นที่พบได้ยาก เช่น ภาพยนตร์ที่ยุติการผลิตกลางคัน หรือผลิตเสร็จแต่ไม่ได้ออกฉาย ซึ่งต้องพิจารณาเป็นรายกรณีไป) ภาพยนตร์ที่ได้รับความสนใจก่อนออกฉายมักจะมีพื้นฐานมาจากบริบทความโดดเด่นที่กว้างกว่า เช่น ผู้กำกับที่มีชื่อเสียงเป็นผู้ดำเนินงาน หรือเป็นภาพยนตร์ที่ดัดแปลงมาจากหนังสือที่มีชื่อเสียง เป็นต้น ในกรณีที่ยังเร็วเกินไปเนื่องจากการถ่ายทำยังไม่เริ่ม ข้อมูลเกี่ยวกับการพัฒนาภาพยนตร์สามารถสรุปไว้เป็นส่วนหนึ่งในบทความอื่นที่เกี่ยวข้องได้

แม้ในกรณีที่ไม่เร็วเกินไปสำหรับภาพยนตร์ที่จะมีบทความแยกต่างหาก แต่ต้องใช้ความระมัดระวังอย่างยิ่งในการปฏิบัติตามนโยบาย WP:NOTPROMO โดยข้อมูลเกี่ยวกับภาพยนตร์ "ต้องเขียนด้วยรูปแบบที่เป็นกลางและไม่ลำเอียง ปราศจากการยกยอเกินจริง" การเขียนถึงภาพยนตร์ที่กำลังจะเข้าฉายไม่ถือเป็นการประชาสัมพันธ์เสมอไป หากเป็นการสรุปรายละเอียดจากแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้อย่างเป็นกลาง

เหตุการณ์

[แก้]

สำหรับเหตุการณ์ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคต โปรดดูแนวทางความโดดเด่นที่ระบุไว้ที่ WP:FUTUREEVENT บทความทั้งหมดเกี่ยวกับเหตุการณ์ในอนาคตต้องสามารถตรวจสอบได้ และเนื้อหาต้องมีความน่าสนใจในวงกว้างเพียงพอที่จะสมควรมีบทความ (ตามเกณฑ์ความโดดเด่นเหตุการณ์) แม้ว่าเหตุการณ์นั้นจะเกิดขึ้นไปแล้วก็ตาม

จะเขียนบทความเกี่ยวกับเหตุการณ์ในอนาคตก็ต่อเมื่อ

  • เหตุการณ์นั้นมีความโดดเด่น (เช่น มีการจัดมาก่อนและมีบทความในวิกิพีเดียแล้ว)
  • การเตรียมการได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว
  • มีความแน่นอนว่าจะเกิดขึ้น

วิกิพีเดียไม่ใช่ลูกแก้วทำนายอนาคต หากการเตรียมการสำหรับเหตุการณ์ยังไม่ได้เริ่มต้น การคาดการณ์เกี่ยวกับเหตุการณ์นั้นต้องมีแหล่งข้อมูลรองรับอย่างชัดเจน ในหลายกรณี มักจะยังเร็วเกินไปที่จะเขียนเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่ยังเป็นเพียงการคาดเดา หากไม่เหมาะสมที่จะสร้างบทความแยกต่างหาก ผู้เขียนควรพิจารณานำข้อมูลที่สามารถตรวจสอบได้ไปรวมไว้ในบทความที่มีอยู่แล้วแทน

เชิงอรรถ

[แก้]
  1. ข้อ 2 'มีฐานแฟนคลับจำนวนมากหรือมีกลุ่มผู้ติดตามที่เหนียวแน่น' ถูกลบออกแล้ว