มุขยมนตรี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไบยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

มุขยมนตรี (ฮินดี: मुख्यमन्त्री มุขฺยมนฺตฺรี; อังกฤษ: chief minister) เป็นบุคคลซึ่งได้รับเลือกตั้งให้เป็นหัวหน้ารัฐบาลประจำรัฐและดินแดนของสาธารณรัฐอินเดีย แม้รัฐธรรมนูญอินเดียระบุว่า ราชยปาล (governor) เป็นหัวหน้ารัฐบาล แต่ในทางปฏิบัติแล้วอำนาจบริหารอยู่ที่มุขยมนตรี หน้าที่ของราชยปาลมีเพียงอำนวยการให้พรรคการเมืองที่ได้รับเสียงข้างมากในการเลือกตั้งวิธานสภา หรือสภานิติบัญญัติประจำรัฐ เข้าจัดตั้งคณะรัฐมนตรี แล้วราชยปาลจะแต่งตั้งหัวหน้าคณะรัฐมนตรีนั้นเป็นมุขยมนตรี โดยมุขยมนตรีต้องสาบานตนเข้ารับตำแหน่งต่อหน้าราชยปาล คณะรัฐมนตรีที่จัดตั้งขึ้นจะรับผิดชอบร่วมกันต่อวิธานสภา มุขยมนตรีที่ได้รับความไว้วางใจจากสภาใด อยู่ในตำแหน่งเท่าอายุของสภานั้น แต่ไม่เกิน 5 ปี (เว้นบางรัฐหรือดินแดนที่อยู่ได้ถึง 6 ปี) ทำนองเดียวกับระบบเวสต์มินสเตอร์ และมุขยมนตรีจะดำรงตำแหน่งติดต่อกันกี่สมัยก็ได้[1]

การได้มา[แก้]

คุณลักษณะ[แก้]

รัฐธรรมนูญอินเดียกำหนดว่า มุขยมนตรีต้องมีคุณลักษณะดังนี้ คือ[2]

  • เป็นพลเมืองอินเดีย
  • เป็นสมาชิกวิธานสภา มิฉะนั้น ต้องได้รับความยินยอมจากราชยปาล
  • อายุ 25 ปีขึ้นไป

ผู้ที่มิใช่สมาชิกวิธานสภา และได้รับแต่งตั้งเป็นมุขยมนตรี ต้องได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกวิธานสภาภายใน 6 เดือนนับแต่วันแต่งตั้ง มิฉะนั้น พ้นจากตำแหน่งมุขยมนตรี

การเลือกตั้ง[แก้]

มุขยมนตรีเป็นผู้ได้รับเสียงข้างมากจากวิธานสภาให้ดำรงตำแหน่ง ซึ่งโดยกระบวนการแล้วมีขึ้นด้วยการลงคะแนนเสียงไว้วางใจตามที่ราชยปาลเสนอ

การสาบานตน[แก้]

เนื่องจากรัฐธรรมนูญกำหนดให้ราชยปาลเป็นผู้แต่งตั้งมุขยมนตรี มุขยมนตรีจึงสาบานตนเข้ารับตำแหน่งต่อหน้าราชยปาลด้วยถ้อยคำดังนี้[3]

ข้าพเจ้า (ชื่อของมุขยมนตรี) ขอสาบานในพระนามพระเจ้า/ขอให้สัตย์ปฏิญาณว่า ข้าพเจ้าจะซื่อสัตย์ภักดีต่อรัฐธรรมนูญอินเดียตามที่กฎหมายกำหนด ข้าพเจ้าจะค้ำชูอธิปไตยและบูรณภาพของอินเดีย ข้าพเจ้าจะปฏิบัติหน้าที่ในฐานะมนตรีแห่งรัฐ (ชื่อของรัฐ) โดยซื่อสัตย์สุจริต และข้าพเจ้าจะประพฤติชอบต่อคนทุกผู้ทุกนามตามรัฐธรรมนูญและกฎหมายโดยปราศจากฉันทาคติ โทสาคติ ภยาคติ หรือโมหาคติ

นอกจากนี้ มุขยมนตรียังต้องสาบานว่าจะรักษาความลับของราชการดังนี้[4]

ข้าพเจ้า (ชื่อของมุขยมนตรี) ขอสาบานในพระนามพระเจ้า/ขอให้สัตย์ปฏิญาณว่า ข้าพเจ้าจะไม่เปิดเผยหรือเผยแพร่ต่อบุคคลใด ๆ ไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม ซึ่งเรื่องราวอันใดที่ส่งให้ข้าพเจ้าพิจารณา หรือที่ข้าพเจ้ารับรู้มาในฐานะมนตรีแห่งรัฐ (ชื่อของรัฐ) เว้นแต่จำเป็นต่อการปฏิบัติหน้าที่ในฐานะมนตรีดังกล่าวตามสมควร

ค่าตอบแทน[แก้]

รัฐธรรมนูญแห่งอินเดียให้วิธานสภาเป็นผู้กำหนดค่าตอบแทนของมุขยมนตรีและมนตรีคนอื่น ๆ[5] ดังนั้น ค่าตอบแทนสำหรับมุขยมนตรีจึงแตกต่างกันไปในแต่ละรัฐ

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. Durga Das Basu. Introduction to the Constitution of India. 1960. 20th Edition, 2011 Reprint. pp. 241, 245. LexisNexis Butterworths Wadhwa Nagpur. ISBN 978-81-8038-559-9.
  2. Constitution of India, Article 173
  3. Constitution of India, Schedule 3, Para 5: "I, <Name of Minister>, do swear in the name of God/solemnly affirm that I will bear true faith and allegiance to the Constitution of India as by law established, that I will uphold the sovereignty and integrity of India, that I will faithfully and conscientiously discharge my duties as a Minister for the State of <Name of the State> and that I will do right to all manner of people in accordance with the Constitution and the law without fear or favour, affection or ill-will."
  4. Constitution of India, Schedule 3, Para 6: "I, <Name of Minister>, do swear in the name of God/solemnly affirm that I will not directly or indirectly communicate or reveal to any person or persons any matter which shall be brought under my consideration or shall become known to me as a Minister for the State of <Name of the State> except as may be required for the due discharge of my duties as such Minister."
  5. The Constitution of India, Article 164, Clause 5