พระประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางกูร)
 | บทความนี้ยังต้องการเพิ่มแหล่งอ้างอิงเพื่อพิสูจน์ความถูกต้อง |
พระประดิษฐ์ไพเราะ
(มี ดุริยางค์กูร) | |
|---|---|
| เกิด | พ.ศ. 2345 อาณาจักรรัตนโกสินทร์ |
| เสียชีวิต | พ.ศ. 2421 (76 ปี) จังหวัดพระนคร ประเทศสยาม |
| สัญชาติ | ไทย |
| ชื่ออื่น | ครูมีแขก (หลวงประดิษฐ์ไพเราะ) |
| อาชีพ | นักดนตรีไทย |
| มีชื่อเสียงจาก | ครู นักดนตรี นักประพันธ์เพลงไทยเดิม |
| คู่สมรส | นางไผ่ |
| บุตร | 3 คน |
พระประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางค์กูร) หรือ ครูมีแขก เกิดตอนปลายรัชกาลที่ 1 แห่งพระราชวงศ์จักรี ท่านเป็นครูดนตรีมาตั้งแต่ปลายสมัยรัชกาล พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 จนถึงรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 นั้น ครูมีแขกได้เป็นครูปี่พาทย์ในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว และได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น "หลวงประดิษฐไพเราะ" เมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2396 ตำแหน่งปลัดจางวางมหาดเล็กว่าราชการกรมปี่พาทย์ ฝ่ายพระบวรราชวัง
ในปีเดียวกันนั้นเองท่านได้แต่งเพลงเชิดจีน แล้วนำขึ้นทูลเกล้าถวายพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นที่สมพระราชหฤทัยเป็นอย่างยิ่งจึงโปรดให้เลื่อนบรรดาศักดิ์จากหลวงเป็นพระประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางกูร) ได้รับสมญาว่าเป็นเจ้าแห่งเพลงทยอยเพราะผลงานเพลงลูกล้อลูกขัด เช่น ทยอยนอก ทยอยเขมร ล้วนเป็นผลงานของท่านทั้งนั้น
ผลงาน
[แก้]ผลงานของพระประดิษฐไพเราะ (ครูมีแขก) เท่าที่รวบรวมและปรากฏไว้ มีดังนี้
- โหมโรงขวัญเมือง
- การเวกเล็กสามชั้น
- กำสรวลสุรางค์ สามชั้น
- แขกบรเทศ สามชั้น
- แขกมอญ สามชั้น
- แขกมอญบางช้าง สามชั้น
- ทะแยสามชั้น
- สารถี สามชั้น
- พญาโศก สามชั้น
- พระอาทิตย์ชิงดวง สองชั้น
- จีนขิมใหญ่ สองชั้น[1]
- เชิดจีน
- ทยอยนอก[2]
- ทยอยเดี่ยว
- ทยอยเขมร
- เทพรัญจวน
- หกบท สามชั้น
- อาเฮีย สามชั้น
ท่านถึงแก่กรรม ประมาณรัชกาลที่ 5 ระหว่าง พ.ศ. 2417 - 2421 ไม่ทราบวันที่
ในวัฒนธรรมสมัยนิยม
[แก้]มีนักแสดงผู้รับบท พระประดิษฐ์ไพเราะ (มี ดุริยางกูร) ได้แก่
- สุรศักดิ์ กิ่งไทร จากละครเรื่อง บุษบาลุยไฟ (2566)
อ้างอิง
[แก้]- พระประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางกูร)จากดนตรีไทย.คอม เก็บถาวร 2008-04-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
 | บทความชีวประวัตินี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล |