ผู้ใช้:ธัญพร/กระบะทราย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
ขันทองพยาบาท
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Plantae
วงศ์: Euphorbiaceae

ขันทองพยาบาท[แก้]

ขันทองพยาบาท(ชื่อวิทยาศาสตร์: Gelonium multiflorum A.Juss) เป็นชื่อของสมุนไพรประเภทไม้ยืนต้นขนาดกลาง กิ่งก้านกลม เปลือกเกลี้ยง สีเทา ใบเดี่ยวแข็งหนาดกทึบ เป็นดอกเล็กๆเป็นช่อแผ่ออก ผลกลมเท่าลูกพุทรา มี3พู เมื่อผลแก่จะมีสีส้มและแตกออก สรรพคุณในการรักษา แก้ลมพิษ แก้โรคเรื้อน โรคผิวหนังทุกชนิด แก้ไข้ และแก้โรคกามโรค

ขันทองพยาบาทมีชื่อสามัญอื่นๆ ได้แก่ ขันทอง(พิษณุโลก) ดูกหิน(สระบุรี) ขนุนดง(หล่มสัก) กระดูก(ใต้) ขุนทอง(ประจวบคีรีขันธ์) ดูกใส(อีสาน) มะดูกเหลื่อม(เหนือ) มะดูกดง(ปราจีนบุรี) ข้าวตาก(กาญจนบุรี)

ลักษณะทางพฤษศาสตร์[แก้]

ต้น เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูง7-13เมตร กิ่งก้านกลมสีเทา เปลือกสีน้ำตาลแก่ ผิวบางเรียบ เนื้อไม้ข้างในมีสีขาว ใบ เป็นใบเดี่ยวแบบเรียงสลับ ขอบขนานแกมรูปหอก กว้าง3-8ซม. กว้าง9-22ซม.เนื้อใบหนาทึบ หลังใบลื่นเป็นมัน ฐานใบรูปหัวใจ ปลายใบเป็นติ่งยาว ขอบใบฟัน ก้านใบยาว9-16มม.

ดอก เป็นช่อกระจายตรงซอกใบ ช่อละ5-10ดอก ยาวประมาณ16-18ซม.มีสีเขียวอมเหลืองอ่อนมีกลิ่นหอมใบประดับเป็นรูปหอกยาว1มม.ตรงปลายแหลม ก้านดอกย่อยยาว1-1.5มม.กลีบรองกลีบดอกมี5กลีบเรียงซ้อนกันอยู่คล้ายรูปหอกยาว1มม. กลีบดอกมี5กลีบ รูปขอบขนาน กว้าง6-7มม.ยาว 3มม. ผล ผลอ่อนมีสีเขียวเมื่อสุกมีสีเหลืองอมส้ม มีติ่งเล็กๆที่ยอด เมล็ด ค่อนข้างกลมมีสีน้ำตาลเข้ม มีเนื้อบางๆสีขาวหุ้มเมล็ด

ถิ่นกำเนิด[แก้]

เป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดอยู่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แถบประเทศอินเดีย พม่า อินโดจีน และคาบสมุทรมาลายู

การกระจายพันธุ์[แก้]

ออกดอกช่วงเดือนมีนาคม-พฤษภาคม ติดผลเดือนเมษายน-มิถุนายน


สรรพคุณ[แก้]

ราก รสเมาเบื่อร้อน แก้ลม แก้ประดง แก้พิษในกระดูก แก้โรคผิวหนัง รักษาน้ำเหลืองเสีย เปลือกต้น รสเมาเบื่อ แก้ลมเป็นพิษ แก้ประดง แก้พิษในกระดูก ฆ่าพยาธิ แก้โรคเรื้อน มะเร็ง คุดทะราด กลาก เกลื้อน โรคผิวหนังทุกชนิด แก้กามโรค แก้โรคตับพิการ ทำให้ฟันทน ถ่ายน้ำเหลือง เนื้อไม้ รสเมาเบื่อ แก้ลมพิษ แก้ไข้ แก้กามโรค


อ้างอิง[แก้]

1.วุฒิ วุฒิธรรมเวช,ร่วมอนุรักษ์มรดกไทย สารานุกรมสมุนไพร รวมหลักเภสัชกรรมไทย,พิมพ์ครั้งที่1 21 สิงหาคม พ.ศ.2540,หน้า129

2.adminHeab (ออนไลน์), ขันทองพยาบาท, สืบค้นเมื่อ 28 กันยายน 2558

3.ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์(ออนไลน์), [ http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=1044ขันทองพยาบาท], สืบค้นเมื่อ 28 กันยายน 2558

4.นันทวัน บุณยะประภัศร, อรนุช โชคชัยเจริญพร,สมุนไพรไม้พื้นบ้าน,หน้า415