ข้ามไปเนื้อหา

คิโงะ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
"ดอกไม้" (花) ซึ่งเป็นคำทั่วไปของฤดูใบไม้ผลิส่วนใหญ่หมายถึงดอกซากุระ
ทั้ง "ใบไม้แดง" (紅葉) และ "พระจันทร์" (月) ต่างก็เป็นคำคิโงะประจำฤดูใบไม้ร่วง เมื่อรวมกับ "ดอกไม้" (花) "โฮโตโตงิสุ" (ほととぎす) และ "หิมะ" (雪) แล้ว กลายเป็น "ทิวทัศน์ทั้งห้า" (五箇の景物)

คิโงะ (季語きご (kigo)) เป็นคำที่ใช้ในเร็งงะ, ไฮไก, ไฮกุ เพื่อแสดงถึงฤดูกาลที่เฉพาะเจาะจง เช่น "หิมะ" (ฤดูหนาว) "พระจันทร์" (ฤดูใบไม้ร่วง) "ดอกไม้" (ฤดูใบไม้ผลิ) ในบางสำนักหรือสถาบัน คำที่เป็นหัวเรื่องของบทกวีหรือแก่นของไฮกุเรียกว่า "คิได" (季題きだい) เพื่อแยกความแตกต่างจาก "คิโงะ" ซึ่งหมายถึงแค่ฤดูกาล แต่ทั้ง 2 คำนี้ขอบเขตไม่ชัดเจนและบ่อยครั้งก็ใช้ในความหมายเดียวกัน[1] ทั้ง "คิโง" และ "คิได"เป็นคำที่มีมาตั้งแต่สมัยใหม่ ส่วนในสมัยโบราณมีคำเรียกว่า "คิโนะโคโตบะ" (季の詞), "คิโนะได" (季の題), "ชิกิโนะโคโตบะ" (四季の詞) หรือแค่ "คิ" (季) เฉย ๆ หรือ "คิเซ็ตสึ" (季節)[2]

อ้างอิง

[แก้]
  1. 山下一海 「季語」『現代俳句大事典』 173-174頁
  2. 山下一海 「季題」『現代俳句大事典』 178-179頁