กระทุ่มนา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
กระทุ่มนา
Stephegyne diversifolia Blanco1.131b-cropped.jpg
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Plantae
ไม่ถูกจัดอันดับ: Angiosperms
ไม่ถูกจัดอันดับ: Eudicots
ไม่ถูกจัดอันดับ: Asterids
อันดับ: Gentianales
วงศ์: Rubiaceae
สกุล: Mitragyna
สปีชีส์: M.  diversifolia
ชื่อทวินาม
Mitragyna diversifolia
(Wall. ex G.Don) Havil.[1]
ชื่อพ้อง
  • Stephegyne tubulosa Fern.-Vill.
  • Stephegyne parvifolia Vidal
  • Stephegyne diversifolia (Wall. ex G.Don) Hook.f.
  • Stephegyne diversifolia (Wall. ex G.Don) Brandis
  • Nauclea diversifolia Wall. ex G.Don
  • Nauclea adina Blanco
  • Mitragyna javanica Koord. & Valeton
  • Mamboga capitata Blanco

กระทุ่มนา กระท่อมขี้หมู หรือ ตุ้มแซะ (ชื่อวิทยาศาสตร์: Mitragyna diversifolia) เป็นพืชในวงศ์เข็ม ลักษณะเป็นไม้ต้น สูง 8–15 เมตร หูใบรูปขอบขนาน ยาว 1–1.5 เซนติเมตร ใบเป็นใบเดี่ยวรูปไข่หรือรูปรี ออกเรียงตรงข้าม ยาว 5–16 เซนติเมตร ก้านใบยาว 1–2.5 เซนติเมตร ดอกออกเป็นช่อแบบช่อกระจุกแน่น เรียงคล้ายช่อกระจุกแยกแขนงสั้น ๆ หรือช่อซี่ร่ม เส้นผ่านศูนย์กลาง 1.5–2 เซนติเมตร มีใบประดับย่อยรูปเส้นด้าย ยาว 2–3 มิลลิเมตร หลอดกลีบเลี้ยงยาวประมาณ 1.5 มิลลิเมตร ปลายจักตื้น ๆ หลอดกลีบดอกยาว 3–4 มิลลิเมตร กลีบรูปสามเหลี่ยม ยาว 2.5–3.5 มิลลิเมตร ก้านชูอับเรณูสั้น อับเรณูยาวประมาณ 2 มิลลิเมตร รังไข่เกลี้ยง ก้านและยอดเกสรเพศเมียยาว 6–7 มิลลิเมตร ออกดอกเดือนมิถุนายน–กรกฎาคม ผลแบบผลแห้งแตก ช่อผลเส้นผ่านศูนย์กลาง 1.3–1.8 เซนติเมตร ผลย่อยรูปไข่ ยาวประมาณ 5 มิลลิเมตร ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก[2][3]

กระทุ่มนามีถิ่นกำเนิดในจีนตอนใต้ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไปจนถึงเกาะนิวกินี[4] ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ดหรือตอนกิ่ง ปลูกเป็นไม้ประดับเพราะดอกมีกลิ่นหอมอ่อน ๆ ใบกระทุ่มนามีสรรพคุณแก้ท้องร่วง แก้บิดมูกเลือด เปลือกต้นใช้รักษาโรคผิวหนัง คุดทะราด[5]

อ้างอิง[แก้]

  1. The Plant List: Mitragyna diversifolia (accessed 3/6/2013)
  2. สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ), ราชันย์ ภู่มา และคณะ, หน้า 22, พ.ศ. 2559, โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ กรุงเทพฯ
  3. "กระทุ่มนา". ศูนย์ปฏิบัติการวิจัยและเรือนปลูกพืชทดลอง. สืบค้นเมื่อ March 25, 2019.
  4. "Mitragyna diversifolia (Wall. ex G.Don) Havil. - Plants of the World Online". Kew Science. สืบค้นเมื่อ March 25, 2019.
  5. "กระทุ่มนา - อุทยานธรรมชาติวิทยาสิรีรุกขชาติ". คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. สืบค้นเมื่อ March 25, 2019.