เจ้าเหมพินธุไพจิตร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เจ้าเหมพินธุไพจิตร
เจ้าหลวงเหมพินธุไพจิตร.jpg

พระนามาภิไธย เจ้าหลวงเหมพินธุไพจิตร
พระอิสริยยศ เจ้านครลำพูน
ราชวงศ์ ราชวงศ์เจ้าเจ็ดตน (ทิพย์จักราธิวงศ์)
ครองราชย์ พ.ศ. 2434 - พ.ศ. 2439
ระยะครองราชย์ 5 ปี
รัชกาลก่อนหน้า เจ้าหลวงดาราดิเรกรัตน์ไพโรจน์
รัชกาลถัดไป เจ้าหลวงอินทยงยศโชติ
ข้อมูลส่วนพระองค์
พิราลัย 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2439
พระบิดา เจ้าหลวงไชยลังกาพิศาลโสภาคย์คุณ
พระมารดา แม่เจ้าคำจ๋ามหาเทวี
พระโอรส/ธิดา 19 พระองค์

เจ้าหลวงเหมพินธุไพจิตร ทรงเป็น เจ้าผู้ครองนครลำพูน องค์ที่ 8 แห่ง "ราชวงศ์ทิพย์จักราธิวงศ์ (เจ้าเจ็ดตน)"

พระราชประวัติ[แก้]

เจ้าหลวงเหมพินธุไพจิตร หรือ - มีพระนามเดิมว่า เจ้าคำหยาด ทรงราชสมภพเมื่อจุลศักราช - ปี- จัตวาศก (พ.ศ.-) ทรงเป็นราชโอรสใน เจ้าหลวงไชยลังกาพิศาลโสภาคย์คุณ เจ้าผู้ครองนครลำพูน องค์ที่ 6 กับ แม่เจ้าคำจ๋าราชเทวี และทรงเป็นราชนัดดา (หลานปู่) ใน เจ้าหลวงเศรษฐีคำฝั้น เจ้าผู้ครองนครลำพูน องค์ที่ 1 และ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ องค์ที่ 3 กับ แม่เจ้าคำแปงราชเทวี

เจ้าหลวงเหมพินธุไพจิตร ทรงมีราชอนุชา และราชขนิษฐา ร่วมราชมารดา 3 พระองค์ มีพระนามตามลำดับ ดังนี้

  • เจ้าหญิงแสน ณ ลำพูน - ชายา "เจ้าหนานยศ ณ ลำพูน"
  • เจ้าน้อยบุ ณ ลำพูน
  • เจ้าน้อยหล้า ณ ลำพูน - พิราลัยแต่เยาว์

เจ้าหลวงเหมพินธุไพจิตร ได้เสด็จขึ้นครองนครลำพูน ใน พ.ศ. 2431 ต่อจาก เจ้าหลวงดาราดิเรกรัตน์ไพโรจน์ ราชเชษฐาต่างราชมารดา และเสด็จพิราลัยในวันที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2439[1] รวมระยะเวลาที่ทรงครองนคร 5 ปี

ราชโอรส ราชธิดา[แก้]

เจ้าหลวงเหมพินธุไพจิตร ทรงมีราชโอรสและราชธิดา รวม 19 พระองค์ อยู่ในราชตระกูล ณ ลำพูน และ ลังการ์พินธุ์ มีพระนามตามลำดับ ดังนี้

แม่เจ้าเปาคำเหมพินธุไพจิตร[แก้]

ใน แม่เจ้าเปาคำเหมพินธุไพจิตร (มีราชโอรส 1 ราชธิดา 2)

  • เจ้าหญิงรสคำ (ณ ลำพูน) ณ เชียงใหม่ - ชายา เจ้าน้อยแก้วมรกต ณ เชียงใหม่
  • เจ้าน้อยสองเมือง ณ ลำพูน
  • เจ้าหญิงลัมนุช ณ ลำพูน

แม่เจ้าอุษาเหมพินธุไพจิตรราชเทวี[แก้]

ใน แม่เจ้าอุษาเหมพินธุไพจิตรเทวี (มีราชโอรส 1)

  • เจ้าบุรีรัตน์ สุริยะ ณ ลำพูน, เจ้าบุรีรัตน์นครลำพูน

แม่เจ้าบัวทิพย์เหมพินธุไพจิตร[แก้]

ใน แม่เจ้าบัวทิพย์เหมพินธุไพจิตรเทวี (มีราชโอรส 1)

  • เจ้าไชยสงคราม โอรส ณ ลำพูน, เจ้าไชยสงครามนครลำพูน

แม่เจ้าบัวเขียวใหญ่เหมพินธุไพจิตร[แก้]

ใน แม่เจ้าบัวเขียวใหญ่เหมพินธุไพจิตรเทวี (มีราชโอรส 1)

  • เจ้าอุตรการโกศล เมืองคำ ณ ลำพูน, เจ้าอุตรการโกศลนครลำพูน

แม่เจ้าบัวเขียวน้อยเหมพินธุไพจิตร[แก้]

ใน แม่เจ้าบัวเขียวน้อยเหมพินธุไพจิตร (มีราชโอรส 2)

  • เจ้าน้อยอินเหลา ณ ลำพูน
  • เจ้าน้อยคำมุง ณ ลำพูน

แม่เจ้าฝางเหมพินธุไพจิตร[แก้]

ใน แม่เจ้าฝางเหมพินธุไพจิตร (มีราชโอรส 1 ราชธิดา 1)

  • เจ้าหญิงลังกา ณ ลำพูน
  • เจ้าน้อยอินทยศ ณ ลำพูน

แม่เจ้าคำปาเหมพินธุไพจิตร[แก้]

ใน แม่เจ้าคำปาเหมพินธุไพจิตร (มีราชโอรส 1)

  • เจ้าน้อยแจ่ม ณ ลำพูน

แม่เจ้าบัวล้อมเหมพินธุไพจิตร[แก้]

ใน แม่เจ้าบัวล้อมเหมพินธุ์ไพจิตร (มีราชโอรส 1)

  • เจ้าน้อยรามจักร ลังการ์พินธุ์ - เจ้าน้อยรามจักรฯ ได้รับพระราชทานใช้นามราชตระกูลสาขา "ลังการ์พินธุ์"

แม่เจ้าบุญเป็งเหมพินธุไพจิตร[แก้]

ใน แม่เจ้าบุญเป็งเหมพินธุไพจิตร (มีราชโอรส 1)

  • เจ้าน้อยคำหมื่น ณ ลำพูน

แม่เจ้าคำแปงเหมพินธุไพจิตร[แก้]

ใน แม่เจ้าคำแปงเหมพินธุไพจิตร (มีราชธิดา 1)

  • เจ้าหญิงคำแตน ณ ลำพูน

แม่เจ้าคำปันเหมพินธุไพจิตร[แก้]

ใน แม่เจ้าคำปันเหมพินธุไพจิตร (มีราชธิดา 2)

  • เจ้าหญิงจันทร์ฟอง ณ ลำพูน
  • เจ้าหญิงจันทร์เที่ยง ณ ลำพูน

แม่เจ้าปันเหมพินธุไพจิตร[แก้]

ใน แม่เจ้าปันเหมพินธุไพจิตร (มีราชธิดา 2)

  • เจ้าหญิงมุกดิ์ ณ ลำพูน
  • เจ้าหญิงพิมพา ณ ลำพูน

หม่อม -[แก้]

ใน หม่อม - (มีราชธิดา 1)

  • เจ้าหญิงแว่นคำ (ณ ลำพูน) ธนัญชยานนท์ - ชายา เจ้าราชบุตร มหาวัน ธนัญชยานนท์, เจ้าราชบุตรนครลำพูน

อ้างอิง[แก้]

  • ปราณี ศิริธร ณ พัทลุง. เพ็ชร์ล้านนา. (ครั้งที่ 2) เชียงใหม่ :ผู้จัดการ ศูนย์ภาคเหนือ, 2538.
  • สมหมาย เปรมจิตต์, สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. ตำนานสิบห้าราชวงศ์ (ฉบับสอบชำระ) . เชียงใหม่: มิ่งเมือง, 2540.
  • ศักดิ์ รัตนชัย. พงศาวดารสุวรรณหอคำนครลำปาง (ตำนานเจ้าเจ็ดพระองค์กับหอคำมงคล ฉบับสอบทานกับเอกสารสืบค้น สรสว.ลำปาง) .
  • เจ้าวงศ์สักก์ ณ เชียงใหม่, คณะทายาทสายสกุล ณ เชียงใหม่. เจ้าหลวงเชียงใหม่.
  • คณะทายาทสายสกุล เจ้าหลวงเมืองพะเยา, สถาบันศิลปวัฒนธรรมโยนก. ครบรอบ 100 ปี แม่เจ้าทรายมูล (มหาวงศ์) ไชยเมือง และประวัติสายสกุลเจ้าหลวงเมืองพะเยา พุทธศักราช 2387 - 2456. พะเยา :บ.ฮาซัน พริ้นติ้ง จก., 2546
  • นงเยาว์ กาญจนจารี. ดารารัศมี : พระประวัติพระราชชายา เจ้าดารารัศมี. เชียงใหม่ :สุริวงศ์บุ๊คเซนเตอร์, 2539.
  • คัมภีร์ คัมภีรญาณนนท์, นาวาอากาศเอก. เจ้านายฝ่ายเหนือ. [1]
ก่อนหน้า เจ้าเหมพินธุไพจิตร ถัดไป
เจ้าหลวงดาราดิเรกรัตน์ไพโรจน์ 2leftarrow.png เจ้าผู้ครองนครลำพูน
(พ.ศ. 2434 - 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2439)
2rightarrow.png เจ้าหลวงอินทยงยศโชติ