อูบุนตู

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อูบุนตู
Ubuntu logo
Ubuntu1404.png
Ubuntu Desktop 14.04 "Trusty Tahr"
ผู้พัฒนา Canonical Ltd. / Ubuntu community
ตระกูล ลินุกซ์
สถานะ ปัจจุบัน/เสถียร
รูปแบบ
รหัสต้นฉบับ
โอเพนซอร์ส
วันที่เปิดตัว เมษายน พ.ศ. 2557 (2014-04-17) (0 ปีก่อน)
รุ่นเสถียร 14.04 LTS
ภาษาสื่อสาร หลากภาษา (มากกว่า 55)
วิธีการอัปเดต APT (Software Updater, Ubuntu Software Center)
ตัวจัดการ
แพกเกจ
dpkg, Click packages
แพลตฟอร์ม
ที่รองรับ
i386, AMD64, IA-64,
ชนิดเคอร์เนล Monolithic (ลินุกซ์ เคอร์เนล)
อินเทอร์เฟซ
พื้นฐาน

Unity(ตั้งแต่ อูบุนตู 11.04)

GNOME(จนถึง อูบุนตู 10.10)
ลิขสิทธิ์ หลากหลาย เน้นหลักที่ GPL และ GFDL
เว็บไซต์ www.ubuntu.com

อูบุนตู (Ubuntu) (สัท.: ùbúntú หรือ uːˈbunːtuː [1] มีการเรียกว่า อูบันตู บ้าง) เป็นระบบปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ที่เป็นระบบปฏิบัติการแบบเปิดซึ่งมีพื้นฐานบนลินุกซ์ดิสทริบิวชันที่พัฒนาต่อมาจากเดเบียน การพัฒนาสนับสนุนโดยบริษัท Canonical Ltd ซึ่งเป็นบริษัทของนายมาร์ก ชัทเทิลเวิร์ธ ชื่อของดิสทริบิวชันนั้นมาจากคำในภาษาซูลู และภาษาโคซา (ภาษาในแอฟริกาใต้) ว่า Ubuntu ซึ่งมีความหมายในภาษาอังกฤษคือ "humanity towards others"

อูบุนตูต่างจากเดเบียนตรงที่ออกรุ่นใหม่ทุก 6 เดือน และแต่ละรุ่นจะมีระยะเวลาในการสนับสนุนเป็นเวลา 18 เดือน รุ่นปัจจุบันของ Ubuntu คือ 14.04

ซอฟต์แวร์ต่างๆ ที่รวมมาใน อูบุนตูนั้นเป็นซอฟต์แวร์เสรีเกือบทั้งหมด(มีบางส่วนที่เป็นลิขสิทธิ์ เช่น ไดรเวอร์) โดยจุดมุ่งหมายหลักของ อูบุนตูคือเป็นระบบปฏิบัติการสำหรับคนทั่วไป ที่มีโปรแกรมทันสมัย และมีเสถียรภาพในระดับที่ยอมรับได้

ประวัติและลำดับการพัฒนา[แก้]

Ubuntu เปิดตัวเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม ค.ศ. 2004 โดยเริ่มจากการแยกตัวชั่วคราวออกมาทำจากโครงการ Debian GNU/Linux เมื่อเสร็จสิ้นคราวนั้นแล้วก็ได้มีการออกตัวใหม่ๆทุก 6 เดือน และมีการอับเดตระบบอยู่เรื่อยๆ Ubuntu เวอร์ชันใหม่ๆที่ออกมาก็ได้ใส่ GNOME เวอร์ชันล่าสุดเข้าไปด้วย โดยแผนการเปิดตัวทุกครั้งจะออกหลังจาก GNOME ออกหนึ่งเดือน ซึ่งตรงข้ามกับทางฝั่งที่แยกออกมาจาก Debian อื่นๆ เช่นพวก MEPIS, Xandros, Linspire, Progeny และ Libranet ทั้งหมดล้วนมีกรรมสิทธิ์ และไม่เปิดเผยCode ซึ่งเป็นส่วนที่อยู่ในรูปแบบธุรกิจ Ubuntu เป็นตัวปิดฉากหลักการของ Debian และมีการใช้งานฟรีมากที่สุดในเวลานี้

โลโก้ของ Ubuntu ยังคงใช้รูปแบบเดิมตั้งแต่เปิดตัวครั้งแรก ซึ่งสร้างโดย แอนดี้ ฟิสสิมอน ฟอนต์ได้รับการแจกมาจาก Lesser General Public License แล้วก็ได้มาเป็นโลโก้Ubuntu

ส่วนประกอบต่างๆของUbuntu ส่วนใหญ่มีพื้นฐานมาจากความไม่แน่นอนของ Debian โดยทั้งสองใช้ Debian's deb package format และ APT/Synaptic เป็นตัวจัดการการติดตั้งส่วนประกอบต่างๆ

Ubuntu ร่วมมือกับ Debian ในการผลักดันให้เปลี่ยนกลับไปเป็น Debian ถึงแม้ว่าว่าได้มีการวิพากษ์วิจารณ์ว่าไม่น่าจะเป็นไปได้ ส่วนประกอบของทั้งสองไม่สามารถเข้ากันได้ ผู้พัฒนาUbuntuหลายๆคนว่ามีตัวจัดการรหัสของส่วนประกอบของDebianอยู่ภายในตัวมันเอง อย่างไรก็ตาม แลน เมอดั๊ก ผู้คิดค้น Debian ได้วิจารณ์ในเรื่องความเข้ากันไม่ได้ในหลายๆอย่าง ระหว่างส่วนประกอบของ Ubuntu กับ Debian กล่าวไว้ว่า Ubuntu แตกต่างเป็นอย่างมากจาก Debian ในเรื่องความเข้ากันได้

นั้นคือแผนการที่จะแตกแยกโดยมีชื่อเรือกว่า Grumpy Groundhog มันควรจะมั่นคงแน่นอนในการพัฒนาและทดสอบ ผลักดันให้ซอร์สโค๊ด ออกไปโดยตรงจาก การควบคุมการแก้ไข ของโปรแกรมต่างต่างๆ และโปรแกรมประยุกต์นั้นก็ได้โอนย้ายไปเป็นส่วนของ Ubuntu นั่นควรจะอนุญาตให้ เหล่าpower users และ upstream developers ในการทดสอบโปรแกรมส่วนบุคคล พวกเขาน่าจะได้ทำหน้าที่ ถ้าโปรแกรมได้ถูกกำหนดเป็นส่วนประกอบที่ได้ทำการแจกจ่ายแล้ว นอกจากนี้แล้วยังต้องการที่จะสร้างส่วนประกอบขึ้นมาด้วยตัวของพวกเขาเอง มันควรจะสามารถจัดเตรียมล่วงหน้า ก่อนคำเตือนของการสร้างที่ผิดพลาด บนโครงสร้างที่แตกต่างกัน ซึ่งเป็นการเตรียมการเอาไว้ของ กัมไปร์ กราวฮ๊อก ร่วมมือกับ Debian Unstable ทุกๆ 6 เดือน และกัมไปร์ กราวฮ๊อก ได้ทำให้เป็นซอฟต์แวร์แบบสาธารณะแล้ว

ปัจจุบัน Ubuntu ได้รับเงินทุนจาก บริษัท Canonical ในวันที่ 8 กรกฎาคม ค.ศ. 2005 นายมาร์ก ชัทเทิลเวิร์ธ และ บริษัทCanonical ประกาศสร้าง Ubuntu Foundation และเริ่มให้ทุนสนับสนุน 10 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จุดมุ่งหมายของการริเริ่มที่แน่นอนว่าจะสนับสนุนและพัฒนา เวอร์ชันต่อๆไปข้างหน้าของ Ubuntu แต่ในปี ค.ศ. 2006 จุดมุ่งหมายก็ได้หยุดลง นาย มาร์ก ชัทเทิลเวิร์ธ กล่าวว่าจุดมุ่งหมายที่จะได้เงินทุนฉุกเฉินจากความสัมพันธ์กับบริษัทCanonical คงจบลง

ในช่วงเดือน กรกฎาคม ค.ศ. 2007 ได้มี Ubuntu Live 2007ขึ้น นายมาร์ก ชัทเทิลเวิร์ธ ประกาศว่า Ubuntu 8.04 (กำหนดการออกเดือนเมษายน ค.ศ. 2008) จะมีการสนับสนุน Long Term Support (LTS) เขาได้ดึงบริษัท Canonical มาเป็นคณะกรรมการในการออกเวอร์ชันการสนับสนุนLTSใหม่ๆทุกๆ 2 ปี

ความสามารถสำคัญ[แก้]

  • นักพัฒนา Ubuntu จำนวนมากมาจากชุมชนเดเบียนและ GNOME โดยการออก Ubuntu รุ่นใหม่จะตรงกับรุ่นใหม่ของ GNOME อยู่เสมอ มีนักพัฒนาอีกหลายกลุ่มพยายามที่จะใช้ KDE กับ Ubuntu และทำให้เกิดโครงการ Kubuntu ขึ้น นอกจากนี้ยังมีโครงการ Xubuntu สำหรับ XFCE และตัว Shuttleworth เองยังประกาศโครงการ Gnubuntu ซึ่งใช้ซอฟต์แวร์เสรีทั้งหมด ตามอุดมคติของริชาร์ด สตอลแมน และโครงการ Edubuntu ซึ่งเป็นลีนุกซ์ที่ใช้ภายในโรงเรียนอีกด้วย
  • Ubuntu นั้นเน้นในเรื่องความง่ายในการใช้งานเป็นหลัก ใช้เครื่องมือ sudo สำหรับงานบริหารระบบ เช่นเดียวกับ Mac OS X
  • รองรับการทำงานกับทั้ง CPU ชนิด 32bit , 64bit และ CPU แบบ ARM
  • รูปแบบการติดตั้งแบบ Live CD ที่รันระบบปฏิบัติการจากแผ่นซีดี ให้ทดลองใช้ก่อนการติดตั้งจริง
  • รูปแบบการติดตั้งแบบ Live USB ที่รันระบบปฏิบัติการจากแฟลชเมมโมรี่ ให้ทดลองใช้ก่อนการติดตั้งจริง
  • ทุกโครงการของ Ubuntu นั้นไม่เสียค่าใช้จ่ายในการใช้งาน ผู้ใช้ทุกคนจากทุกประเทศสามารถขอรับซีดี Ubuntu ได้ฟรี (ทาง Ubuntu จะเป็นฝ่ายเสียค่าจัดส่งให้ทางไปรษณีย์) ใต้ชื่อโครงการ Ubuntu Shipit โครงการนี้ยังแบ่งย่อยเป็น Kubuntu Shipit, และ Edubuntu Shipit ด้วย แตทว่า Edubuntu ShipIt ได้ปิดตัวลงไปตั้งแต่ออกเวอร์ชัน 8.10 มา
  • ส่วนติดต่อผู้ใช้หลังจากติดตั้งเสร็จจะเป็นสีน้ำตาลและส้ม ใช้ชื่อชุดตกแต่งนี้ว่า Human ซึ่งสามารถปรับเปลี่ยนได้ แต่ในเวอร์ชัน 10.04 ได้เปลี่ยนโทนสีทั้งหมดเป็นสีดำ ม่วงและส้ม
  • ใช้ระบบ APT และ Synaptic ในการจัดการโปรแกรมของระบบ
  • ลินุกซ์ทะเล (Linux TLE) ซึ่งเป็นลินุกซ์ที่พัฒนาโดยคนไทย ก็ได้ใช้ Ubuntu เป็นฐานในการพัฒนา ตั้งแต่ลินุกซ์ทะเลเวอร์ชัน 8.0 เป็นต้นมา

รหัสรุ่น[แก้]

โครงการ Ubuntu ()มีการออกรุ่นของระบบปฏิบัติการทุก 6 เดือน แต่ละรุ่นใช้เรียกโดยโค้ดเนม และเลขกำกับรุ่น ตามการพัฒนา ซึ่งใช้ตามเลขปีคริสต์ศักราชและเดือนที่ออก เช่น การออกในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2004 จะมีเลขรุ่นเป็น 4.10 ใช้เป็นหมายเลขรุ่นไปด้วย

Version Code name Release date Support until
Desktop Server
4.10 Warty Warthog 2004-10-20 2006-04-30
5.04 Hoary Hedgehog 2005-04-08 2006-10-31
5.10 Breezy Badger 2005-10-13 2007-04-13
6.06 LTS Dapper Drake 2006-06-01 2009-07-14 2011-06-01
6.10 Edgy Eft 2006-10-26 2008-04-25
7.04 Feisty Fawn 2007-04-19 2008-10-19
7.10 Gutsy Gibbon 2007-10-18 2009-04-18
8.04 LTS Hardy Heron 2008-04-24 2011-05-12 2013-05-19
8.10 Intrepid Ibex 2008-10-30 2010-04-30
9.04 Jaunty Jackalope 2009-04-23 2010-10-23
9.10 Karmic Koala 2009-10-29 2011-04-30
10.04 LTS Lucid Lynx 2010-04-29 2013-05-09 2015-04
10.10 Maverick Meerkat 2010-10-10 2012-04-10
11.04 Natty Narwhal 2011-04-28 2012-10-28
11.10 Oneiric Ocelot 2011-10-13 2013-05-09
12.04 LTS Precise Pangolin 2012-04-26 2017-04
12.10 Quantal Quetzal 2012-10-18 2014-04
13.04 Raring Ringtail 2013-04-25 2014-01
13.10 Saucy Salamander 2013-10-17 2014-07
14.04 LTS Trusty Tahr 2014-04-17 2019-04
14.10 Utopic Unicorn 2014-10-16 2015-07
16.04 LTS TBA 2016-04 2021-04
สี ความหมาย
แดง ไม่มีการสนับสนุนแล้ว
เหลือง ยังคงมีการสนับสนุน
เขียว เวอร์ชันล่าสุด
ฟ้า เวอร์ชันในอนาคต

การเปิดตัวทุกเวอร์ชันจะออกช้ากว่า GNOME ประมาณ 1 เดือน, และออกตามหลัง 1 เดือน เมื่อ X.org ออกเวอร์ชันใหม่. ดังนั้นทุกๆการเปิดตัวของ Ubuntu จะประกอบด้วยเวอร์ชันใหม่ของทั้งGNOME และ X

สำหรับเวอร์ชัน 6.06 และ 8.04 จะมีการติดป้ายชื่อ Long Term Support (LTS) เป็นการบอกว่ามันจะได้รับการสนับสนุนและการปรับปรุงเป็นเวลา 3 ปีสำหรับเครื่องเดสท็อปและ5 ปี สำหรับเครื่องแม่ข่าย, ด้วยการจ่ายค่าสนับสนุนทางเทคนิคของบริษัท Canonical

ผู้สนับสนุน[แก้]

เดลล์ 
ในวันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 2007 บริษัทDell ได้ประกาศว่าจะขายเครื่องคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะและโน็ตบุ๊คที่ได้ติดตั้ง Ubuntu ไปด้วย และในวันที่ 24 พฤษภาคม ค.ศ. 2007 คอมพิวเตอร์เหล่านั้นได้นำออกขายในสหรัฐ. พวกเขาได้เริ่มให้บริการลูกค้าในการใช้งาน Ubuntu ผ่านทางบริษัทDell, ด้วยการสนับสนุนจากบริษัท Canonical ในวันที่ 8 สิงหาคม ค.ศ. 2007 คอมพิวเตอร์เหล่านั้นได้นำออกขายในอังกฤษ, ฝรั่งเศสและเยอรมันซึ่งเป็นไปด้วยดี ถ้าเลือกใช้เครื่อง DELL ในขณะนี้ก็จะมี ระบบปฏิบัติการ Ubuntu 7.10 กับ โปรแกรมLinDVD ไว้ดูหนังดีวีดี
Tesco 
ในเดือนตุลาคม บริษัทTesco ได้ตามมาแนวเดียวกับบริษัทDell โดยเริ่มขายเครื่องคอมพิวเตอร์ที่มีระบบปฏิบัติการUbuntu 6.06 LTS แต่ก็มีส่วนที่ไม่เหมือนกับ Dell ที่ไม่ได้ให้บริษัทCanonical เป็นคนสนับสนุนช่วยเหลือ
System76 
ตั้งแต่เริ่มแรกมาในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2005 โดย System76 เป็นบริษัทที่มีสำนักงานใหญ่ในสหรัฐอเมริกา ได้ให้การสนันสนุนระบบปฏิบัติการ Ubuntu ในเครื่องคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ,โน้ตบุ๊ก และ คอมพิวเตอร์แม่ข่าย

การนำเอาซอฟต์แวร์ที่มีลิขสิทธิ์มาใช้[แก้]

Ubuntu มีการรับรองระบบเพื่ออยู่ในสมาคม third party software Ubuntu ได้รับรองการเป็นเจ้าของซอฟต์แวร์ที่ทำงานได้ใน Ubuntu อย่างไรก็ตามหลายโปรแกรมที่ผู้ใช้คุ้นเคยของระบบปฏิบัติการที่ไม่ฟรี เช่น Microsoft Windows นั้นเข้ากันไม่ได้และไม่ได้ถูกรับรองจาก Ubuntu แต่ซอฟต์แวร์ที่มีลิขสิทธิ์บางตัวนั้นไม่ได้กำหนดในเรื่องการแจกจ่ายก็ได้มีการรวมเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของ Ubuntu เช่นกัน

ซอฟต์แวร์บางตัวที่ไม่ได้รวมอยู่ด้วยใน Ubuntu :

  • ซอฟต์แวร์ที่เปิดการทำงาน region-locked และวิดีโอ DVDs, ทั้งสองน่าจะได้รับอนุญาตให้ใช้งาน จึงใช้ library ถอดรหัส DVD ของ Libdvdcss ซึ่งเป็น open-source ซึ่งเป็นประโยชน์มากสำหรับ Ubuntu และ Medibuntu
  • ปลั๊กอินของเว็บเบราว์เซอร์บางตัวก็มีเจ้าของลิขสิทธิ์ อย่างเช่น Adobe's (formerly Macromedia's) Shockwave (ที่ไม่ใช่เวอร์ชันของ Linux) และ Flash

ระบบที่ต้องการ[แก้]

ในที่สุดเวอร์ชันที่ผ่านของ Ubuntu นั้นสนับสนุนสถาปัตยกรรม Intel x86 และ AMD64 ของเครื่องเดสท็อปที่ และ สถาปัตยกรรม Intel x86, AMD64 ของเครื่องแม่ข่าย แต่ก็ยังไม่สนับสนุนสถาปัตยกรรมของ IA-64 (Itanium) และ เครื่องเล่นเกมส์ PlayStation 3 [2]

Server Edition[แก้]

เครื่องที่เก่ามากๆก็เป็นไปได้ที่จะลงระบบปฏิบัติการนี้ได้ (เช่น 75 MHz Pentium หน่วยความ จำหลัก 32 MB) , ระบบขั้นต่ำที่แนะนำที่ได้ประสิทธิภาพที่สุดดังนี้:

  • ไมโครโปรเซสเซอร์ 300 MHz สถาปัตยกรรมx86
  • หน่วยความจำหลัก 192 MB
  • พื้นที่ Harddisk 1 GB
  • การ์ดแสดงผลได้ที่ความละเอียด 640×480 pixel
  • ไดรฟ์ CD-ROM

Desktop Edition[แก้]

สำหรับรุ่นที่ใช้กับเครื่องเดสท็อปนั้นมีการแนะนำระบบขั้นต่ำที่ได้ประสิทธิภาพที่สุดดังนี้:

  • ไมโครโปรเซสเซอร์ 1000 MHz สถาปัตยกรรมx86 (แนะนำให้ใช้ Intel Celeron หรือใหม่กว่า )
  • หน่วยความจำหลัก 1024 MB
  • พื้นที่ Harddisk 10 GB
  • การ์ดแสดงผลความละเอียด 1024×768 pixel
  • หน่วยความจำในการ์ดแสดงผล 256 MB
  • ไดรฟ์ CD/DVD หรือพอร์ต USB สำหรับการติดตั้ง
  • การ์ดเชื่อมต่อกับระบบเน็ตเวิร์ก

สำหรับคอมพิวเตอร์รุ่นเก่าที่ไม่ได้อยู่ในระบบที่แนะนำก็ยังมี xubuntu และ lubuntu ซึ่งมีการแนะนำระบบขั้นต่ำดังนี้:

  • ไมโครโปรเซสเซอร์ 700 MHz
  • หน่วยความจำหลัก 512 MB
  • การ์ดแสดงผลความละเอียด 800x600 pixel
  • พื้นที่ Harddisk 5 GB

อ้างอิง[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

ชุมชน[แก้]

  • Homepage Ubuntu (http://www.ubuntu.com) เว็บไซต์หลัก Ubuntu
  • Ubuntu in Launchpad.net (http://www.launchpad.net/ubuntu) เป็นชุมชนที่รวมรวบข้อมูลเกี่ยวกับซอร์สโค้ด, ระบบติดตามแก้บั๊ก, การแปลไปสู่ภาษาท้องถิ่น
  • Ubuntu BrainStorm (http://brainstorm.ubuntu.com/) เป็นชุมชนที่รวบรวมไอเดียเด็ดสำหรับพัฒนาคุณสมบัติใหม่ๆของอูบุนตู
  • Ubuntu Forums (http://ubuntuforums.org/) เป็นเว็บบอร์ดหลักของการพูดคุยเรื่องของอูบุนตู

ดูรายชื่อทีมงานสนับสนุนสากล[แก้]

ดูข้อมูลอื่นที่ Launchpad.net[แก้]