อีริส

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

อีริส
ภาพ:2003 UB313 photos single.jpg
ภาพอีริส ภาพจากดาวเทียมโซโห
การค้นพบ
ค้นพบโดย: ไมเคิล อี. บราวน์ และคณะ
ค้นพบเมื่อ: 21 ตุลาคม พ.ศ. 2546
ชื่ออื่นๆ: 2003 UB313
ชนิดของดาวเคราะห์น้อย: ดาวเคราะห์แคระ
วัตถุพ้นดาวเนปจูน
ลักษณะเฉพาะของวงโคจร
จุดเริ่มยุค 6 มีนาคม พ.ศ. 2549
(JD 2453800.5)
ระยะจุด
ไกลดวงอาทิตย์ที่สุด
:
97.56 หน่วยดาราศาสตร์
(14.60 เทระเมตร)
ระยะจุด
ใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด
:
37.77 หน่วยดาราศาสตร์
(5.65 เทระเมตร)
กึ่งแกนเอก: 67.6681 หน่วยดาราศาสตร์
(10.12 เทระเมตร)
ความเยื้องศูนย์กลาง: 0.44177
คาบดาราคติ: 203,500 วัน
(557 ปี)
อัตราเร็วเฉลี่ย
ในวงโคจร
:
3.436 กม./วินาที
อัตราเร็วสูงสุด
ในวงโคจร:
4.126 กม./วินาที
อัตราเร็วต่ำสุด
ในวงโคจร:
2.567 กม./วินาที
อนอมัลลีเฉลี่ย: 197.63427°
ความเอียง: 44.187°
ลองจิจูด
ของจุดโหนดขึ้น
:
35.8696°
ระยะมุมจุด
ใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด
:
151.4305°
จำนวนดาวบริวาร: 1 ชื่อ ดิสนอเมีย
ลักษณะเฉพาะทางกายภาพ
เส้นผ่านศูนย์กลาง
ตามแนวศูนย์สูตร:
1200 กม. ± 50 กม.
(19% ของโลก)
มวล: 1.6×1022กก.
คาบการหมุน
รอบตัวเอง
:
>8 ชม.?
อัตราส่วนสะท้อน: 0.86 ± 0.07
อุณหภูมิ: ประมาณ 30 K
โชติมาตรสัมบูรณ์: −1.12 ± 0.01

136199 อีริส (Eris) หรือ 2003 UB313 เป็นดาวเคราะห์แคระหนึ่งในวัตถุพ้นดาวเนปจูน (Trans-Neptunian Object - TNO) เป็นดาวเคราะห์แคระดวงใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะที่ถูกค้นพบในปัจจุบัน มีขนาดใหญ่กว่าดาวพลูโต มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2400 กิโลเมตร มีดวงจันทร์บริวาร 1 ดวง ชื่อ ดิสนอเมีย (Dysnomia)

อีริสถูกค้นพบโดย ไมเคิล อี. บราวน์และคณะ เมื่อวันที่ 5 มกราคม ค.ศ. 2005 จากภาพที่ถ่ายไว้เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม ค.ศ. 2003 ด้วยกล้องโทรทรรศน์ของหอดูดาวพาโลมาร์ มลรัฐแคลิฟอร์เนีย คณะผู้ค้นพบได้เสนอให้ตั้งชื่อดาวที่พบใหม่นี้ว่า ซีนา (Xena) ตามชื่อของละครโทรทัศน์ Xena: Warrior Princess โดยตัวอักษร X หมายถึง ดาวเคราะห์ X ที่เปอร์ซิวัล โลเวลล์ เคยเสนอไว้ และให้ดวงจันทร์บริวารของมันใช้ชื่อว่า กาเบรียล (Gabrielle) แต่ไม่ได้มีการประกาศใช้ชื่อนี้อย่างเป็นทางการ

ภายหลังการค้นพบ คณะผู้ค้นพบและนาซาได้ประกาศว่าอีริสเป็น ดาวเคราะห์ดวงที่ 10 แต่จากการประชุมสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล ที่กรุงปราก สาธารณรัฐเช็ก เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2549 ได้ข้อสรุปว่าอีริสไม่จัดเป็นดาวเคราะห์ แต่เป็นดาวเคราะห์แคระ

ชื่อ อีริส มาจากชื่อของเทพเจ้าแห่งความวุ่นวาย ผู้วางอุบายโดยใช้แอปเปิ้ลทองคำ เพื่อทำให้เฮรา อาเธน่า และอโฟรไดท์ ซึ่งเป็นสามเทวีพรหมจรรย์ในบรรดาเทพแห่งโอลิมปัสแตกคอกัน เพราะว่าไม่ได้เชิญนางมางานเลี้ยงของเทพ ส่วนชื่อ ดิสนอเมีย คือชื่อธิดาของอีริส

ภาพถ่าย 3 ภาพในระยะเวลา 3 ชั่วโมงที่ ไมเคิล อี.บราวน์ ค้นพบอีริส  ซึ่งเคลื่อนที่อยู่ทางซ้ายของภาพ
ภาพถ่าย 3 ภาพในระยะเวลา 3 ชั่วโมงที่ ไมเคิล อี.บราวน์ ค้นพบอีริส ซึ่งเคลื่อนที่อยู่ทางซ้ายของภาพ
ภาพแสดง วัตถุพ้นดาวเนปจูน
ภาพแสดง วัตถุพ้นดาวเนปจูน
วงโคจรของอีริส (สีน้ำเงิน) และดาวเสาร์ ยูเรนัส เนปจูน และพลูโต
วงโคจรของอีริส (สีน้ำเงิน) และดาวเสาร์ ยูเรนัส เนปจูน และพลูโต
ภาพแสดงระยะห่างของอีริสจากดวงอาทิตย์
ภาพแสดงระยะห่างของอีริสจากดวงอาทิตย์
อีริส เป็นบทความเกี่ยวกับ ดาราศาสตร์ หรือ จักรวาลวิทยา ที่ยังไม่สมบูรณ์ ต้องการตรวจสอบ เพิ่มเนื้อหา หรือเพิ่มแหล่งอ้างอิง คุณสามารถช่วยเพิ่มเติมหรือแก้ไข เพื่อให้สมบูรณ์มากขึ้น
ข้อมูลเกี่ยวกับ อีริส ในภาษาอื่น อาจสามารถหาอ่านได้จากเมนู ภาษาอื่น ด้านซ้ายมือ หรือ ดูเพิ่มที่ สถานีย่อย:ดาราศาสตร์

เครื่องมือส่วนตัว