อะซิโตน
| Acetone[1] | |
|---|---|
 |
 |
 |
 |
| ชื่อตาม IUPAC | propan-2-one |
| ชื่ออื่น | β-ketopropane, dimethyl ketone, dimethylformaldehyde, DMK, propanone, 2-propanone, propan-2-one, β-ketopropane |
| ตัวระบุ | |
| เลขทะเบียน CAS | [67-64-1][CAS] |
| RTECS number | AL31500000 |
| SMILES |
|
| InChI |
|
| ChemSpider ID | |
| คุณสมบัติ | |
| สูตรโมเลกุล | C3H6O |
| มวลโมเลกุล | 58.08 g mol−1 |
| ลักษณะทางกายภาพ | Colorless liquid |
| ความหนาแน่น | 0.79 g/cm3 |
| จุดหลอมเหลว |
−94.9 °C, 178 K, -139 °F |
| จุดเดือด |
56.53 °C, 330 K, 134 °F |
| ความสามารถละลายได้ ใน น้ำ | miscible |
| ความหนืด | 0.32 cP at 20 °C |
| โครงสร้าง | |
| รูปร่างโมเลกุล | trigonal planar at C=O |
| Dipole moment | 2.91 D |
| ความอันตราย | |
| EU classification | แม่แบบ:Hazchem F แม่แบบ:Hazchem Xi |
| NFPA 704 |
 3
1
0
|
| R-phrases | R11, R36, R66, R67 |
| S-phrases | (S2), S9, S16, S26 |
| จุดวาบไฟ | -17 °C |
| อุณหภูมิที่ติดไฟด้วยตัวเอง | 465 °C |
| Explosive limits | 4.0–57.0 |
| สารอื่นที่เกี่ยวข้อง | |
| solventsที่เกี่ยวข้อง | Water Ethanol Isopropanol Toluene |
| หากมิได้ระบุเป็นอื่น ข้อมูลข้างต้นนี้คือข้อมูลสาร ณ ภาวะมาตรฐานที่ 25 °C, 100 kPa | |
| แหล่งอ้างอิงของกล่องข้อมูล | |
อะซิโตน (อังกฤษ: acetone มีชื่ออีกหลายชื่อดังนี้ propanone, dimethyl ketone, 2-propanone, propan-2-one และ beta-ketopropane) เป็นสารเคมีที่พื้นฐานที่สุดของคีโตน (ketone)
อะซิโตน เป็นของเหลวที่ระเหยง่ายไม่มีสีมีจุดหลอมเหลวที่ -95.4 °C และจุดเดือดที่ 56.53 °C มันมี ความหนาแน่นสัมพัทธ์ เท่ากับ 0.819 (ที่ 0 °C) ละลายได้ดีใน น้ำ เอทานอล อีเทอร์ ฯลฯ และเป็นตัวทำละลายที่สำคัญมาก การใช้งานอะซิโตนที่คุ้นเคยกันมากที่สุดคือใช้ในน้ำยาล้างเล็บ อะซิโตน ยังใช้ประโยชน์ในอุตสาหกรรม พลาสติก ไฟเบอร์ ยา และ สารเคมีอื่นๆ
บทบาททางชีวภาพ [แก้]
มันเป็นสมาชิกใน กลุ่มคีโตน ตามปกติจะมีในปริมาณเล็กน้อยใน ปัสสาวะ และใน เลือด ปริมาณมากๆ มักจะพบหลังอดอาหาร (starvation) และในคนไข้ที่เป็น โรคเบาหวาน ที่ขาด อินซูลิน อย่างหนัก (ในคนไข้ที่ไม่ได้รับการรักษาหรือรักษาไม่เต็มที่) สังเกตได้จากลมหายใจที่จะมีกลิ่นเหมือนผลไม้ อันเกิดจาก อะซิโตน ซึ่งเรียกว่า ภาวะคีโตซีส (diabetic ketoacidosis) อะซิโตนเกิดเองตามธรรมชาติในพืช ต้นไม้ ก๊าซภูเขาไฟ ไฟป่า และเป็นผลผลิตจากการสะลายตัวของไขมัน นอกจากนี้ยังพบในควันจากท่อไอเสียรถยนต์ ควันบุหรี่ กระบวนการผลิตในอุตสาหกรรมช่วยทำให้มีอะซิโตนในสิ่งแวดล้อมมากกว่าที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]
- ↑ Merck Index, 11th Edition, 58.
