สกุลตะพาบม่านลาย

ตะพาบม่านลาย
ตะพาบม่านลายอินเดีย (C. indica)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:	Animalia
ไฟลัม:	Chordata
ชั้น:	Reptilia
ชั้นย่อย:	Anapsida
อันดับ:	Testudines
อันดับย่อย:	Cryptodira
วงศ์ใหญ่:	Trionychoidea
วงศ์:	Trionychidae
วงศ์ย่อย:	Trionychinae
สกุล:	Chitra Gray, 1844
ชนิด
ดูในเนื้อหา

สกุลตะพาบม่านลาย (อังกฤษ: Narrow headed softshell turtle) เป็นสกุลของสัตว์เลื้อยคลานจำพวกตะพาบ 3 ชนิด ใช้ชื่อสกุลว่า Chitra

มีรูปร่างโดยรวมคือ เป็นตะพาบที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก หัวและตามีขนาดเล็ก เมื่อโตเต็มที่ ขนาดกระดองยาวได้ถึงเมตรเศษ น้ำหนักกว่า 120-200 กิโลกรัม กระดองแบนเรียบสีครีมหรือสีเนื้อ มีจุดเด่นที่เป็นลักษณะสำคัญ คือ มีลายสีน้ำตาลแลดูสวยงาม ที่ขนาดและลักษณะแตกต่างออกไปในช่วงวัยและชนิดพันธุ์ หัวเล็ก เท้าเป็นแผ่นผังผืด มีเล็บใหญ่แข็งแรง กรามแข็งแรงใช้สำหรับขบกัดสัตว์น้ำที่มีเปลือกแข็งและสัตว์มีกระดูกสันหลังบางประเภท เช่น กบหรือเขียด เป็นอาหารได้เป็นอย่างดี

พบกระจายพันธุ์เฉพาะแม่น้ำขนาดใหญ่บางสายเท่านั้น ในอนุทวีปอินเดียและภูมิภาคอินโดจีน เช่น ไทย, พม่า, มาเลเซีย และอินโดนีเซีย

มีอยู่ด้วยกัน 3 ชนิด คือ

• ตะพาบม่านลาย (Chitra chitra)
• ตะพาบม่านลายอินเดีย (Chitra indica)
• ตะพาบม่านลายพม่า (Chitra vandijki)

มีพฤติกรรม คือ เป็นตะพาบที่ชอบซุ่มซ่อนตัวอยู่ใต้พื้นทรายที่มีน้ำไหลเพื่อรอดักเหยื่อ โดยจะไม่ขึ้นมาบกบนเลย นอกจากเพื่อวางไข่เท่านั้น โดยจะขุดหลุมวางไข่บนหาดทรายริมแม่น้ำเหมือนกับเต่าน้ำและตะพาบชนิดอื่น ออกไข่ครั้งโดยเฉลี่ยครั้งละ 60-100 ฟอง ใช้เวลาฟักเป็นตัวนาน 65 วัน

เป็นตะพาบที่มีขนาดใหญ่และลวดลายที่สวยงาม จึงทำให้ตะพาบม่านลายทุกชนิดกลายเป็นสัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์ในธรรมชาติ เพราะถูกจับมาขายเพื่อเป็นสัตว์เลี้ยง โดยเฉพาะในชนิด C. chitra ที่พบได้ในภาคกลางของไทย ที่ไม่มีรายงานการพบในธรรมชาติมานานกว่า 30 ปีแล้ว

แต่ในปัจจุบัน สามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้วในที่เลี้ยงในทุกชนิด แต่ก็มีสนนราคาขายที่แพงมาก

รูปภาพ

• 

  โครงกระดูกของตะพาบม่านลายอินเดีย

• 

  ตะพาบม่านลายเพศเมียขนาดใหญ่ ชื่อ "ซู" น้ำหนักกว่า 130 กิโลกรัม อายุราว 100 ปี ที่เชียงใหม่ ซู อควาเรียม

• 

  กระดองของตะพาบม่านลายไม่ทราบชนิด ในพิพิธภัณฑ์ ที่กรุงเบอร์ลิน

แหล่งข้อมูลอื่น

• ข้อมูลเกี่ยวข้องกับ Chitra จากวิกิสปีชีส์