รัฐบุรุษ

รัฐบุรุษ (อังกฤษ: Statesman) คือ บุคคลผู้ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งสำคัญในการบริหารราชการแผ่นดินในฐานะต่าง ๆ อาทิ ผู้นำทางการเมือง หรือผู้นำทางทหาร โดยตลอดระยะเวลาที่อยู่ในตำแหน่งได้ประกอบคุณงามความดี ปฏิบัติราชการอย่างเต็มกำลังความสามารถ ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต และได้ช่วยเหลือจงรักภักดีต่อชาตินั้น ๆ จนเป็นที่ประจักษ์กันโดยทั่วไป

ในประเทศไทย

รัฐบุรุษอาวุโส

ประเทศไทยเคยมีตำแหน่ง รัฐบุรุษอาวุโส มาก่อน ซึ่งหมายถึง บุคคลผู้ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งสำคัญในการบริหารราชการแผ่นดิน ในฐานะผู้นำทางการเมือง หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ และตลอดระยะเวลาที่ดำรงตำแหน่ง ได้ปฏิบัติราชการด้วยความซื่อสัตย์สุจริต จงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ จนเป็นที่ประจักษ์แก่ปวงชนชาวไทยโดยทั่วไป

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจะทรงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งรัฐบุรุษอาวุโส ทั้งนี้ มีชาวไทยที่ได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ยกย่องขึ้นเป็นรัฐบุรุษอาวุโส 1 ท่าน คือ

• ศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ หรือ หลวงประดิษฐมนูธรรม ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 8, อดีตนายกรัฐมนตรีแห่งราชอาณาจักรไทย ระหว่างวันที่ 24 มีนาคม - 11 มิถุนายน พ.ศ. 2489 และ 11 มิถุนายน - 23 สิงหาคม พ.ศ. 2489 ผู้นำสมาชิกคณะราษฎรฝ่ายพลเรือน ผู้นำขบวนการเสรีไทย ที่ช่วยให้ประเทศไทยไม่ตกเป็นฝ่ายพ่ายแพ้ เหมือนกับฝ่ายอักษะ ในสงครามโลกครั้งที่สอง และผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยมี หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช นายกรัฐมนตรี (ตำแหน่งในขณะนั้น) เป็นผู้รับลงนามสนองพระบรมราชโองการ เมื่อวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2488"

รัฐบุรุษ

ส่วนตำแหน่ง รัฐบุรุษ หมายถึง เป็นผู้มีความรู้ความสามารถในการบริหารบ้านเมือง ได้ปฏิบัติหน้าที่โดยซื่อสัตย์สุจริตมาโดยตลอด อันเป็นที่ประจักษ์ ไม่มีความด่างพร้อย และเป็นที่ยอมรับของประชาชน

คณะรัฐมนตรีจะมีมติให้ส่งนามของผู้ได้รับการยกย่องเป็นรัฐบุรุษ โดยผ่านความเห็นชอบของรัฐสภา ขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และทรงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งต่อไป นับจนถึงปัจจุบัน มีชาวไทยที่ได้รับการยกย่องขึ้นเป็นรัฐบุรุษ 1 ท่าน คือ

• พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ อดีตผู้บัญชาการทหารบก ประธานสภาองคมนตรี และอดีตนายกรัฐมนตรี แห่งราชอาณาจักรไทย ระหว่างวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2523 - 30 เมษายน พ.ศ. 2526, 30 เมษายน พ.ศ. 2526 - 5 สิงหาคม พ.ศ. 2529 และ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2529 - 4 สิงหาคม พ.ศ. 2531 โดยมี พลตรี ชาติชาย ชุณหะวัณ นายกรัฐมนตรี (ยศและตำแหน่งในขณะนั้น) เป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2531

อ้างอิง

วิกิคำคม มีคำคมที่กล่าวโดย หรือเกี่ยวกับ:
รัฐบุรุษ