รัฐบาลโชกุนคะมะกุระ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
รัฐบาลโชกุนคะมะกุระ
鎌倉幕府
คะมะกุระ บะกุฟุ
รัฐบาลสำเร็จราชการแทนโชกุน

ค.ศ. 1192–1333


ตราแผ่นดิน

เมืองหลวง คะมะกุระ
ภาษา ญี่ปุ่นปลายยุคกลาง
ศาสนา ชิมบุสึชูโง
รัฐบาล ศักดินา ทหาร เผด็จการ
จักรพรรดิ
 -  1183-1198 โกะโทะบะ
 -  1318-1339 โกะไดโงะ
โชกุน
 -  1192-1199 โยะริโตะโมะแห่งมินะโมะโตะ
 -  1308-1333 เจ้าชายโมะริกุนิ
ผู้สำเร็จราชการแทนโชกุน
 -  1199-1205 โฮโจ โทะกิมะซะ
 -  1326-1333 โฮโจ โมะริโตะกิ
ประวัติศาสตร์
 -  โยะริโตะโมะแห่งมินะโมะโตะ ขึ้นเป็นปฐมโชกุนแห่งคะมะกุระ 12 กรกฎาคม ค.ศ. 1192
 -  ยุทธการดังโนะอุระ 25 เมษายน 1185
 -  โฮโจ เริ่มดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนโชกุน 9 กุมภาพันธ์ 1199
 -  การล้อมคะมะกุระ 18 พฤษภาคม 1333
สกุลเงิน เรียว

รัฐบาลโชกุนคะมะกุระ (鎌倉幕府 Kamakura bakufu) เป็นระบอบการปกครองโดยทหารในญี่ปุ่น อันมีประมุขของรัฐบาลคือโชกุน ตั้งแต่ ค.ศ. 1185 (หรือ 1192 อย่างเป็นทางการ) ถึง ค.ศ. 1333 ซึ่งมีเมืองหลวงอยู่ที่คะมะกุระ

ชื่อยุคคะมะกุระนั้นมาจากเมืองหลวงของรัฐบาลโชกุน[1] ซึ่งตั้งแต่ ค.ศ. 1203 เป็นต้นไป ตระกูลโฮโจ ครอบครัวของภริยาปฐมโชกุนโยะริโตะโมะ ก็เข้ากุมอำนาจทั้งหมด ในตำแหน่งที่เรียกว่า "ชิกเก็ง" (ผู้สำเร็จราชการแทนโชกุน) โดยใน 135 ปีของยุคนี้มีโชกุนทั้งหมด 9 คนพร้อมด้วย 16 ผู้สำเร็จราชการ

ประวัติศาสตร์[แก้]

สถาปนารัฐบาล[แก้]

ก่อนการสถาปนารัฐบาลโชกุนคะมะกุระ อำนาจทั้งปวงจะรวมอยู่ที่ราชสำนักขององค์จักรพรรดิเป็นหลัก บุคคลต่างๆที่ได้รับการแต่งตั้งจะเป็นขุนนางและพรรคพวกที่มีความสัมพันธ์กับราชสำนัก และกิจการทหารก็อยู่ภายใต้การอุปถัมภ์ของรัฐบาลพลเรือน อย่างไรก็ตามหลังจากที่มีชัยชนะเหนือตระกูลไทระ ในซึกเก็งเปะอิ โยะริโตะโมะแห่งมินะโมะโตะ ก็ได้เข้ายึดอำนาจจากชนชั้นสูงในปี ค.ศ. 1185 และได้สถาปนาตนเองขึ้นเป็นโชกุนในปี 1192 พร้อมๆกับการประกาศสถาปนารัฐบาลโชกุนขึ้นปกครองญี่ปุ่น

การเถลิงอำนาจของตระกูลโฮโจ[แก้]

ภายหลังการอสัญกรรมของโชกุนโยะริโตะโมะ โฮโจ โทะกิมะซะ ประมุขแห่งตระกูลโฮโจ (ตระกูลของภริยาโชกุน), โฮโจ มะซะโกะ และเหล่าบริวารในอดีตของโยะริโตะโมะ ได้อ้างอำนาจการบริหารราชการแผ่นดินในนามของ "ผู้สำเร็จราชการแทนโชกุน" (ชิกเก็ง) จากมินะโมะโตะแห่งโยะรีเอะ บุตรชายของโชกุนโยะริโตะโมะ ในคนในจระกูลโฮโจก็ดำรงตำแหน่งชิกเก็งนี้แบบสืบสายเลือดต่อมา ซึ่งเป็นกลุ่มคนที่ถือครองอำนาจอย่างแท้จริง โชกุนเพียงแต่ให้คำปรึกษาในบางครั้งคราวและเป็นประมุขของรัฐบาลเท่านั้น

การรุกรานจากมองโกล[แก้]

จักรวรรดิมองโกล ภายใต้การนำของกุบไล ข่าน ซึ่งกำลังแผ่ขยายอาณาเขตไปอย่างกว้างขวางยากที่ชาติไดในขณะนั้นจะต้านทานได้ ต้องการมีอำนาจเหนือญี่ปุ่น จึงส่งคณะทูตมาถึงสองครั้งเพื่อต้องการให้ญี่ปุ่นแสดงความจงรักภักดีต่อจักรพรรดิมองโกล แต่ก็ได้รับการปฏิเสธจากโทะกิมะซะ ทำให้มองโกลตัดสินใจบุกญี่ปุ่นสองครั้งในปี ค.ศ. 1274 และ 1281 ซึ่งมองโกลพ่ายแพ้ทั้งสองครั้งจากการที่ประสบกับพายุไต้ฝุ่น จากการที่มองโกลสูญเสียไพร่พลและทรัพยากรไปอย่างมหาศาลในศึกครานี้ สร้างความไม่พอใจให้กับกับประชาชน กองทัพและราชสำนักหยวน เป็นผลให้จักรวรรดิมองโกลเริ่มเสื่อมถอยจนล่มสลายในปี ค.ศ. 1368

การปกครอง[แก้]

  • เซอิไทโชกุน (征夷大将軍) หรือ คะมะกุระ-โดะโนะ (鎌倉殿) หรือโชกุน เป็นประมุขของรัฐบาลโชกุน ได้รับการแต่งตั้งจากราชสำนักเกียวโต ในยุคคะมะกุระโชกุนเป็นเพียงหุ่นเชิดของชิกเก็งเท่านั้น เป็นตำแหน่งทางพิธีการเพื่อให้รัฐบาลโชกุนยังคงดำเนินต่อไปได้
  • ชิกเก็ง (執権) หรือผู้สำเร็จราชการแทนโชกุน เป็นผู้นำของมันโดะโกะโระ และเป็นผู้มีอำนาจปกครองประเทศโดยแท้จริง มีตระกูลโฮโจเป็นผู้มีสิทธิ์ขาดในตำแหน่ง
  • เร็งโช (連署) หรือรองผู้สำเร็จราชการแทนโชกุน มีอำนาจรองลงมาจากชิกเก็ง มีขึ้นครั้งแรกในสมัยของชิกเก็งโฮโจ ยะซุโตะกิ
  • เฮียวโจ-ชู (評定衆) สภาประกอบด้วยโงะเกะนิงหรือเจ้าผู้ครองแคว้นทั้งหลาย มีอำนาจสูงสุดตัดสินใจเกี่ยวกับกฎหมายและนโยบายต่างๆของชิกเก็ง ในสมัยหลังมีอำนาจลดลงเนื่องจากชิกเก็งกุมอำนาจเผด็จการไว้แต่ผู้เดียว
  • ฮิกิซึเกะ-ชู (引付衆) สภามีหน้าที่ตัดสินคดีความต่างๆระหว่างโงะเกะนิง
  • มันโดะโกะโระ (政所) สภาประกอบด้วยขุนนางซะมุไร มีหน้าที่แนะนำและลงความเห็นนโยบายของโชกุน มีอำนาจเฉพาะในสมัยของโชกุนมินะโมะโตะ โนะ โยะริโตะโมะ
  • มงชู-โจ (問注所) สภามีหน้าที่ตัดสินคดีความต่างๆ คล้ายกับฮิกิซึเกะ-ชูเพียงแต่เป็นของโชกุน
  • โงะเกะนิง (御家人) ซะมุไรผู้ถือครองที่ดินที่ได้รับการแต่งตั้งจากรัฐบาลโชกุนส่วนกลาง ได้รับผลประโยชน์จากผลผลิตในที่ดินของตน โดยมีหน้าที่ต้องให้กำลังพลและทรัพยากรในยามที่รัฐบาลกลางต้องการ ตามระบอบศักดินาสวามิภักดิ์ (Feudalism) ประกอบด้วย
    • จิโต (地頭) ขุนนางซะมุไรผู้ปกครองที่ดินขนาดเล็ก
    • ชูโง (守護) ขุนนางซะมุไรผู้ปกครองแคว้นใหญ่ ซึ่งประกอบไปด้วยหลายจิโต
  • โระกุฮะระ ทังได (六波羅探題) เปรียบเสมือนเป็นสาขาสองของรัฐบาลโชกุนในเมืองเกียวโต ตั้งอยู่ในเขตโระกุฮะระ (六波羅) ของเมืองเกียวโต เกิดขึ้นหลังจากสงครามโจคิวเพื่อควบคุมราชสำนักเกียวโต มีผู้นำสองคนได้แก่ คิตะ-โนะ-คะตะ (北方) ดูและส่วนเหนือของเกียวโต และ มินะมิ-โนะ-คะตะ (南方) ดูแลส่วนใต้ของเกียวโต
  • ชิงเซย์-บุเงียว (鎮西奉行) ผู้ปกครองชิงเซย์ หรือเกาะคีวชู หลังจากการรุกรานญี่ปุ่นของมองโกล จึงได้มีการยกระดับขึ้นเป็น ชิงเซย์-ทังได (鎮西探題)
  • มิอุชิบิโตะ (御内人) คนรับใช้ประจำตระกูลโฮโจ เรืองอำนาจขึ้นมาในช่วงปลายสมัยคะมะกุระ เช่น ไทระ โนะ โยะริซึนะ นะงะซะกิ เอ็งกิ

รายนามโชกุนคะมะกุระ[แก้]

อันดับ ชื่อ ช่วงเวลามีชีวิต
ช่วงเวลาดำรงตำแหน่ง
1 Minamoto no Yoritomo.jpg มินะโมะโตะ โนะ โยะริโตะโมะ ค.ศ. 1147 - 1199
ค.ศ. 1192 - 1199
2 Minamoto no Yoriie.jpg มินะโมะโตะ โนะ โยะริอิเอะ ค.ศ. 1182 - 1204
ค.ศ. 1202 - 1203
3 Minamoto no Sanetomo.jpg มินะโมะโตะ โนะ ซะเนะโตะโมะ ค.ศ. 1192 - 1219
ค.ศ. 1203 - 1219
4 Kujō Yoritsune.jpg คุโจ โยะริสึเนะ ค.ศ. 1218 - 1256
ค.ศ. 1226 - 1244
5 คุโจ โยะริสึงุ ค.ศ. 1239 - 1256
ค.ศ. 1244 - 1252
6 เจ้าชายมุเนะตะกะ ค.ศ. 1242 - 1274
ค.ศ. 1252 - 1266
7 เจ้าชายโคะเระยะซุ ค.ศ. 1264 - 1326
ค.ศ. 1266 - 1289
8 เจ้าชายฮิซะอะกิ ค.ศ. 1276 - 1328
ค.ศ. 1289 - 1308
9 เจ้าชายโมะริกุนิ ค.ศ. 1301 - 1333
ค.ศ. 1308 - 1333

อ้างอิง[แก้]

  1. Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kamakura-jidai" in Japan Encyclopedia, p. 459 ที่ Google Books.

พิกัดภูมิศาสตร์: 35°19′N 139°33′E / 35.317°N 139.550°E / 35.317; 139.550