มหาวิทยาลัยเปิด

สิ่งสำคัญที่ทำให้มหาวิทยาลัยเปิดต่างจากมหาวิทยาลัยปิดคือ รับนักศึกษาแบบไม่จำกัดรับ และไม่มีชั้นเรียนตามปรกติเหมือนมหาวิทยาลัยปิดทั่วไป

มหาวิทยาลัยเปิด คือ มหาวิทยาลัยที่มีการเรียนการสอนในระดับอุดมศึกษา โดยรับนักศึกษาไม่จำกัดจำนวน ไม่มีชั้นเรียนเหมือนมหาวิทยาลัยปิดและใช้การจัดการเรียนการสอนแบบทางไกล โดยผู้ศึกษาต้องเรียนรู้ด้วยตนเองจากเอกสารการเรียนต่าง ๆ ที่มหาวิทยาลัยจัดทำขึ้น โดยมีการวัดแต้มประเมินความรู้ต่างไปจากมหาวิทยาลัยปิด

มหาวิทยาลัยเปิด เป็นรูปแบบหนึ่งที่แสดงออกถึงความพยายามของรัฐบาลในการที่จะขยายโอกาสการศึกษาระดับอุดมศึกษาแก่ประชาชนให้มากที่สุด ปัจจุบันในประเทศไทยมีมหาวิทยาลัยเปิดเพียงแห่งเดียว คือ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช (พ.ศ. 2521) โดยมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชจัดการเรียนการสอนแบบทางไกล

แนวคิดการก่อตั้งมหาวิทยาลัยเปิดในประเทศไทย

การก่อตั้งมหาวิทยาลัยเปิด เป็นความพยายามของรัฐบาลในการที่จะขยายโอกาสการศึกษาระดับอุดมศึกษาแก่ประชาชนให้มากที่สุด แนวคิดนี้ได้เคยนำมาใช้แล้วในประเทศไทย โดยมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และการเมือง ซึ่งตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2476 ได้จัดการศึกษาระบบ "ตลาดวิชา" โดยไม่จำกัดรับนักศึกษา เป็นครั้งแรก แต่ต่อมาก็ได้เปลี่ยนมาเป็นระบบมหาวิทยาลัยปิด (จำกัดการรับนักศึกษา) เช่นเดียวกับมหาวิทยาลัยอื่น ๆ ต่อมาปี พ.ศ. 2514 ได้มีการจัดตั้งมหาวิทยาลัยแบบตลาดวิชาขึ้นอีกแห่งหนึ่ง คือ มหาวิทยาลัยรามคำแหง แต่มหาวิทยาลัยรามคำแหงยังคงจัดการศึกษาโดยอาศัยชั้นเรียนเป็นหลัก ทำให้มหาวิทยาลัยรามคำแหงประสบปัญหาในด้านอาคารสถานที่เรียนเป็นอันมาก ทำให้ไม่สามารถขยายให้เพียงพอกับจำนวนนักศึกษาที่เพิ่มขึ้นทุกปีได้ ทางรัฐบาลเล็งเห็นว่าหากรัฐบาลให้การสนับสนุนให้มหาวิทยาลัยรามคำแหงจัดการศึกษาให้เพียงพอกับความต้องการของผู้เรียนแล้วจะทำให้ภาครัฐต้องรับผิดชอบภาระด้านงบประมาณมากขึ้นอย่างไม่มีวันสิ้นสุด จึงได้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยเปิด โดยรับนักศึกษาแบบไม่จำกัดรับขึ้นอีกแห่งหนึ่งคือ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ในปี พ.ศ. 2521

ปัจจุบันจึงมีเพียงมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมธิราช ที่ยังคงเปิดการเรียนการสอนโดยใช้แนวคิด "มหาวิทยาลัยเปิด"

การตัดแต้มประเมินผลของมหาวิทยาลัยเปิด

เกรดของมหาวิทยาลัยเปิดในประเทศไทย มีความแตกต่างจากมหาวิทยาลัยอื่น ๆ กล่าวคือ ใช้ "ระบบ 3 ขั้น"

การตัดแต้มวัดผลของมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมธิราช มีการตัดแต้มและการให้ปริญญาเกียรตินิยมโดยใช้เกณฑ์การคิดคะแนนเฉลี่ยสะสมเช่นเดียวกัน แตกต่างกันเพียงใช้อักษร "H S U"

• H (Honour) เกียรตินิยม = สอบไล่ได้ 76 % ขึ้นไป
• S (Satisfactory) ผ่าน = สอบไล่ได้ 60-75 %
• U (Unsatisfactory) ไม่ผ่าน = สอบไล่ได้ 60 %

มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมธิราช มีข้อจำกัดในการได้รับสิทธิ์รับปริญญาเกียรตินิยม คือ ต้องไม่เคยสอบตกในชุดวิชาใดตลอดหลักสูตร ไม่เคยโอนชุดวิชาหรือเทียบโอนวิชาเพื่อเข้าชุดวิชาใดในหลักสูตร และต้องสอบไล่ได้ทุกชุดวิชาภายในเกณฑ์การศึกษาของมหาวิทยาลัย

ดูเพิ่ม

• มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช