ภาษาตูโรโย

ภาษาตูโรโย ܛܘܪܝܐ Ṭuroyo, ܨܘܪܝܬ Ṣurayt, ܣܘܪܝܝܐ Sëryoyo
เสียงอ่าน:	/tˤurˈɔjɔ/, /sˤuˈrajt/, /sərˈjɔjɔ/
พูดใน:	ตุรกี, ซีเรีย; มีในอาร์เจนตินา, ออสเตรเลีย, เบลเยียม, บราซิล, แคนาดา, เยอรมัน, อิรัก, เลบานอน, เนเธอร์แลนด์, สวีเดน, สหรัฐอเมริกา ด้วย
ภูมิภาค:	จังหวัดมาร์ดิน ทางตะวันออกเฉียงใต้ของตุรกี; Al Hasakah และ Qamishli ทางตะวันออกเฉียงเหนือของ ซีเรีย
จำนวนผู้พูด:	ประมาณ 300,000 คน
ตระกูลภาษา:	แอโฟร-เอเชียติก  ภาษากลุ่มเซมิติก   ภาษากลุ่มเซมิติกตะวันตก    ภาษากลุ่มเซมิติกกลาง     ภาษากลุ่มเซมิติกตะวันตกเฉียงเหนือ      ภาษาอราเมอิก       ภาษาอราเมอิกตะวันออก        ภาษาอราเมอิกใหม่         ภาษาอราเมอิกใหม่กลาง          ภาษาตูโรโย
ระบบการเขียน:	อักษรซีเรียค (Serto variant) , อักษรละติน ใช้ในสวีเดน
รหัสภาษา
ISO 639-1:	ไม่มี
ISO 639-2:	syr
ISO 639-3:	tru
ส่วนหนึ่งของสารานุกรมภาษา

ภาษาตูโรโย เป็นภาษาซีเรียคใหม่หรือภาษาอราเมอิกใหม่ ใช้พูดในตุรกีตะวันออกและซีเรียตะวันออกเฉียงเหนือ โดยผู้นับถือศาสนาคริสต์นิกายซีเรียคออร์ธอดอกซ์ คำว่าตูโร ( ṭuro) , หมายถึงภูเขา ตูโรโย (Ṭuroyo) จึงหมายถึงสำเนียงภูเขาทงตะวันออกเฉียงใต้ของตุรกี ชื่อเก่าของภาษานี้คือซูรายต์ (Ṣurayt) ซึ่งอาจจะเกี่ยวข้องกับคำว่าซีเรียค ผู้พูดภาษานี้ใช้ภาษาซีเรียคคลาสสิกเป็นภาษาทางศาสนาและวรรณคดี และมีความพยายามที่จะนำกลับมาใช้เป็นภาษาพูด ไม่มีการใช้ภาษาตูโรโยเป็นภาษาเขียนแต่เขียนด้วยภาษาซีเรียคคลาสสิกแทน

ระบบการเขียน

ในพ.ศ. 2423 มิชชันนารีชาวตะวันตกพยายามเขียนภาษาตูโรโยด้วยอักษรซีเรียคแบบเซอร์โต ด้วยความยุ่งยากในบริเวณบ้านเกิด ผู้พูดภาษาตูโรโยได้อพยพออกไปทั่วโลก ทั้งไปซีเรีย เลบานอน สวีเดนและเยอรมัน ชุมชนผู้พูดภาษานี้ในสวีเดนได้มีการพัฒนาสื่อการสอนด้วยภาษาตูโรโย Yusuf Ishaq พัฒนาระบบการเขียนภาษาตูโรโยด้วย[[อักษรละติน] และเรียกการเขียนแบบนี้ว่า Toxu Qorena! (มาอ่านเถอะ!) และมีการสร้างพจนานุกรมภาษาสวีเดน-ตูโรโยด้วยอักษรนี้

คำศัพท์และระบบเสียง

ภาษาตูโรโยมีคำยืมจากภาษาอาหรับ ภาษาเคิร์ดและภาษาตุรกีมาก ผู้พูดภาษานี้พูดภาษาอื่นได้ด้วย โรงเรียนในโบสถ์ในซีเรียและเลบานอนสอนภาษาซีเรียคคลาสสิกแทนภาษาตูโรโย และมักแทนที่คำที่ไม่ได้มาจากภาษาซ๊เรียคด้วยคำภาษาซีเรียค โบสถ์บางแห่งพยายามพัฒนาการเขียนภาษตูโรโยด้วยวิธีเดียวกับที่เขียนภาษาซีเรียค

ระบบเสียงของภาษาตูโรโยใกล้เคียงกับภาษาซีเรียคคลาสสิก ระบบคำกริยาใกล้เคียงกับภาษาอราเมอิกใหม่ มีการพัฒนาคำสรรพนามชี้เฉพาะมากกว่าภาษาอราเมอิก มีคำนำหน้านามชี้เฉพาะ เช่น u-malko (the king) i-malëkṯo (the queen)