พระราชบัญญัติสิทธิ ค.ศ. 1689

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

พระราชบัญญัติสิทธิ พ.ศ. 2232 พระราชบัญญัติสิทธิ ค.ศ. 1689 หรือ (อังกฤษ: Bill of Rights 1689) หรือนามเต็มว่า “พระราชบัญญัติประกาศสิทธิและเสรีภาพของพสกนิกรและประกาศการสืบราชสันตติวงศ์” (อังกฤษ: An Act Declaring the Rights and Liberties of the Subject and Settling the Succession of the Crown) เป็นพระราชบัญญัติที่รัฐสภาแห่งอังกฤษประกาศใช้เมื่อ ค.ศ. 1689 ถือกันว่าเป็นกฎหมายหนึ่งอันเป็นรากฐานกฎหมายฐัธรรมนูญของประเทศอังกฤษ นอกเหนือไปจากมหากฎบัตร พระราชบัญญัติการสืบสันตติวงศ์ ค.ศ. 1701 และกฎหมายอื่น ๆ ที่ประกาศใช้โดยรัฐสภาแห่งอังกฤษ อนึ่ง พระราชบัญญัติสิทธิ ค.ศ. 1689 ยังเป็นรากฐานของกฎหมายสำคัญหลายฉบับของบรรดาประเทศในเครือจักรภพ เช่น พระราชบัญญัติว่าด้วยการประกาศสิทธิ ค.ศ. 1689 (Claim of Right Act 1689) ของประเทศนิวซีแลนด์และประเทศแคนาดา อีกด้วย

สาระสำคัญของพระราชบัญญัติดังกล่าวเป็นการรับรองสิทธิบางประการที่ผู้ร่างถือว่าประชาชนและ/หรือผู้อยู่ภายใต้การปกครองระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญในประเทศอื่น ๆ ควรจะมี โดยให้การรับรองพสกนิกรแห่งประเทศอังกฤษมีสิทธิที่จะทูลเกล้าฯ ถวายฎีกาต่อพระมหากษัตริย์ และมีสิทธิที่จะชักอาวุธเพื่อป้องกันตนเอง นอกจากนี้ ยังบัญญัติไว้อีกว่าพระราชกิจของพระมหากษัตริย์ในอันที่เกี่ยวข้องกับราชการบ้านเมืองต้องได้รับอนุมัติจากรัฐสภาแห่งอังกฤษก่อนจึงจะมีผลบริบูรณ์

[แก้] ที่มา

เนื่องในการปฏิวัติอันรุ่งโรจน์ เจ้าชายวิลเลียมแห่งออเรนจ์เสด็จจากประเทศเนเธอร์แลนด์มารุกรานประเทศอังกฤษโดยทรงขึ้นฝั่งอังกฤษเมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน ค.ศ. 1688 สมเด็จพระเจ้าเจมส์ ที่ 2 ทรงพระวิริยะในการป้องกันพระราชอาณาจักรแล้ว แม้จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งผู้แทนไปเจรจาต่อรอง ก็ไม่เป็นผล จึงเสด็จลี้ภัยออกไปจากพระราชวังเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม ค.ศ. 1688 รัชกาลพระเจ้าเจมส์ ที่ 2 สิ้นสุดลงแต่เพียงเท่านี้

เจ้าชายวิลเลียมแห่งออเรนจ์ และเจ้าหญิงแมรีแห่งอังกฤษ ทรงปราบดาภิเษกขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์แห่งอังกฤษรัชกาลใหม่ โดยทรงปกครองร่วมกัน

ทั้งนี้ ก่อนที่ทั้งสองพระองค์จะเสด็จขึ้นทรงราชย์ รัฐสภาแห่งอังกฤษได้นำร่างพระราชบัญญัติสิทธิฉบับนี้มาทูลเกล้าฯ ถวายเพื่อทรงพระราชวิจารณ์ ทรงเห็นพ้องด้วยและพระราชทานพระราชานุมัติให้ประกาศใช้ได้ รัฐสภาจึงลงมติเห็นชอบด้วยในอันที่จะให้ทั้งสองพระองค์เสด็จขึ้นทรงราชย์

อนึ่ง ในปีเดียวกัน รัฐสภาแห่งสกอตแลนด์ก็ได้ประกาศใช้พระราชบัญญัติว่าด้วยการประกาศสิทธิ ค.ศ. 1689 เมื่อวันที่ 11 เมษายน ค.ศ. 1689 พระราชบัญญัตินี้มีเนื้อหาสาระใกล้เคียงกับพระราชบัญญัติสิทธิ ค.ศ. 1689 ของอังกฤษดังกล่าว โดยความตอนหนึ่งว่า ให้เจ้าชายวิลเลียมแห่งออเรนจ์และเจ้าหญิงแมรีแห่งอังกฤษเป็นพระมหากษัตริย์แห่งสกอตแลนด์ด้วย

[แก้] ดูเพิ่ม

• มหากฎบัตร
• รัฐบัญญัติสิทธิแห่งสหรัฐอเมริกา

[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น

• พระราชบัญญัติสิทธิ ค.ศ. 1689 - ฉบับเต็ม
• ราชกิจานุเบกษาแห่งอังกฤษ - พระราชบัญญัติฯ ฉบับเต็ม
• พระราชบัญญัติสิทธิ ค.ศ. 1689 (จากฐานข้อมูลของกฎหมายแห่งสหราชอาณาจักร)

พระราชบัญญัติสิทธิ ค.ศ. 1689 เป็นบทความเกี่ยวกับ การเมือง การปกครอง หรือ กฎหมาย ที่ยังไม่สมบูรณ์ ต้องการตรวจสอบ เพิ่มเนื้อหาหรือเพิ่มแหล่งอ้างอิง คุณสามารถช่วยเพิ่มเติมหรือแก้ไข เพื่อให้สมบูรณ์มากขึ้น ข้อมูลเกี่ยวกับ พระราชบัญญัติสิทธิ ค.ศ. 1689 ในภาษาอื่น อาจสามารถหาอ่านได้จากเมนู ภาษาอื่น ด้านซ้ายมือ