ป้อมป้องปัจจามิตร

ป้อมป้องปัจจามิตร เป็นป้อมสำคัญที่ใช้ป้องกันข้าศึกตามริมแม่น้ำเจ้าพระยา ตั้งอยู่บนฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาด้านตะวันตกริมปากคลองสาน ตรงข้ามกับป้อมปิดปัจจนึกบริเวณปากคลองผดุงกรุงเกษม ปัจจุบันอยู่บริเวณบ้านพักข้าราชการกรมเจ้าท่า ใกล้กับสำนักงานเขตคลองสาน

ป้อมป้องปัจจามิตรสร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ควบคู่กับการขุดคลองผดุงกรุงเกษม ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 ได้ใช้ป้อมดังกล่าวเป็นสถานที่ตั้งเสาธงสัญญาณแจ้งข่าวเรือสินค้าเข้าของบริษัทใด ออกพระนคร ที่บริเวณปากคลองสาน ในสมัยรัชกาลที่ 6 ได้มีการย้ายเสาธงเหล็กจากป้อมเผด็จดัสกรภายในพระบรมมหาราชวัง มาไว้อยู่ที่ป้อมแห้งนี้ คือที่ตั้งในปัจจุบัน บริเวณสำนักงานเขตคลองสาน เมื่อกรมเจ้าท่าเลิกใช้เสาธงสัญญาณนี้แล้ว ได้แจ้งความจำนงต่อกรมศิลปากรว่าจะรื้อออกแต่กรมศิลปากรเห็นว่า ควรจะอนุรักษ์ไว้เป็นหลักสำคัญทางประวัติศาสตร์

ในปี พ.ศ. 2492 ป้อมป้องปัจจามิตร มีสภาพทรุดโทรมมาก เทศบาลนครธนบุรีในสมัยนั้น จึงดำริจะรื้อป้อมทิ้งเพื่อปรับสถานที่ และจะนำเศษอิฐเศษปูนไปถมถนนต่าง ๆ กรมศิลปากรจึงประกาศขึ้นทะเบียนป้อมป้องปัจจามิตรเป็นโบราณสถาน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2492

แหล่งอื่น

• แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ ป้อมป้องปัจจามิตร
  • ภาพถ่ายดาวเทียม จาก วิกิแมเปีย หรือ กูเกิลแมปส์
  • แผนที่ จาก มัลติแมป หรือ โกลบอลไกด์
  • ภาพถ่ายทางอากาศ จาก เทอร์ราเซิร์ฟเวอร์