ปลาฉลามพยาบาล

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ปลาฉลามพยาบาล
ขณะที่ว่ายขึ้นมาบนผิวน้ำ
ในเวลากลางวันจะนอนอยู่นิ่ง ๆ กับพื้นน้ำ
สถานะการอนุรักษ์
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Animalia
ไฟลัม: Chordata
ชั้น: Chondrichthyes
ชั้นย่อย: Elasmobranchii
อันดับ: Orectolobiformes
วงศ์: Ginglymostomatidae
สกุล: Nebrius
Rüppell, 1837
สปีชีส์: N. ferrugineus
ชื่อทวินาม
Nebrius ferrugineus
(Lesson, 1831)
แผนที่แสดงการกระจายพันธุ์
ชื่อพ้อง
  • Ginglymostoma muelleri Günther, 1870
  • Ginglymostoma rueppellii Bleeker, 1852
  • Nebrius concolor Rüppell, 1837
  • Nebrius doldi Smith, 1953
  • Nebrodes concolor ogilbyi Whitley, 1934
  • Nebrodes macrurus Garman, 1913
  • Scyllium ferrugineum Lesson, 1831
  • Scymnus porosus Ehrenberg, 1871

ปลาฉลามพยาบาล หรือ ปลาฉลามขี้เซา (อังกฤษ: Tawny nurse shark, Nurse shark, Sleepy shark, Giant sleepy shark) เป็นปลาฉลามชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Nebrius ferrugineus อยู่ในวงศ์ Ginglymostomatidae เป็นเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในสกุล Nebrius[1]

จัดเป็นปลาฉลามในอันดับ Orectolobiformes หรือปลาฉลามหน้าดินขนาดใหญ่ มีหัวแบน ตาเล็ก ครีบหลังทั้งสองอยู่ใกล้กัน ผิวลำตัวมีสีน้ำตาลปนเทา หรืออาจมีสีที่เข้มกว่านี้ และอาจมีจุดกระสีดำเล็ก ๆ กระจายไปทั่ว ซึ่งในครั้งหนึ่งเคยสร้างความสับสนให้แก่แวดวงวิชาการว่ามี 2 ชนิดหรือไม่

มีขากรรไกรที่แข็งแรง ในปากมีฟันที่แบนและงุ้มเข้าภายใน ใช้สำหรับงับอาหารซึ่งได้แก่ ปลาขนาดเล็กกว่าตามหน้าดินและสัตว์มีกระดองและมอลลัสคาต่าง ๆ รวมถึงหอยเม่นให้อยู่และกัดให้แตก โดยใช้อวัยวะที่คล้ายหนวดเป็นเครื่องนำทางและเป็นประสาทสัมผัส จะใช้วิธีการกินด้วยการดูดเข้าปาก

เป็นปลาที่อาศัยและหากินตามพื้นน้ำในความลึกไม่เกิน 70 เมตร ใช้เวลาหากินในเวลากลางคืน และนอนหลับตามโพรงถ้ำหรือกองหินในเวลากลางวัน เป็นปลาที่มักจะอยู่นิ่ง ๆ จึงเป็นที่มาของชื่อเรียก ซึ่งบางครั้งอาจพบรวมตัวกันได้นับสิบตัว[2]

จัดเป็นปลาหน้าดินที่มีขนาดใหญ่ที่สุดที่พบได้แถบอินโด-แปซิฟิก เนื่องจากมีความยาวได้ถึงเกือบ 4 เมตร เป็นปลาที่ไม่ทำอันตรายมนุษย์ จึงเป็นที่ชื่นชอบของนักดำน้ำที่จะถ่ายรูปเช่นเดียวกับ ปลาฉลามเสือดาว (Stegostoma fasciatum) ในน่านน้ำไทยจะพบได้มากที่ฝั่งทะเลอันดามัน[3]

เป็นปลาที่ออกลูกเป็นตัว โดยออกเป็นไข่ ซึ่งตัวอ่อนจะพัฒนาอยู่ในไข่ ออกลูกครั้งละประมาณ 2 ตัว ไม่เกิน 4 ตัว เนื่องจากมี 2 มดลูก โดยตัวอ่อนจะไม่ได้รับอาหารผ่านทางรก แต่จะได้รับอาหารจากถุงไข่แดงแทน ระยะเวลาในการเจริญเติบโตจนฟักเป็นประมาณ 6 เดือน ซึ่งเมื่อคลอดออกมาแล้ว ปลาฉลามพยาบาลจะกัดกินกันเองจนเหลืออยู่เพียงตัวเดียวในมดลูกของแม่ เมื่อแรกเกิดมีความยาวประมาณ 30 เซนติเมตร และมีจุดกระดำกระจายไปทั่ว

เมื่อกลางปี พ.ศ. 2553 มีปลาฉลามพยาบาลตกลูกในที่เลี้ยง (ไม่ใช่แหล่งน้ำธรรมชาติ) ที่สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำ สงขลา จังหวัดสงขลา ซึ่งนับเป็นครั้งแรกในประเทศไทยและโลก[4] และพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำแห่งอื่น ๆ ที่มีปลาฉลามพยาบาลเลี้ยงนั้น ได้แก่ สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำบึงฉวากเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสุพรรณบุรี และภายในสวนสัตว์ดุสิต หรือ เขาดินวนา ในกรุงเทพมหานคร

ลูกฉลามขี้เซาตกลูกที่สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำสงขลาที่เดียวในโลก

อ้างอิง[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]