ปลาฉลามปากเป็ด

ฉลามปากเป็ด ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: ยุคครีเตเชียสตอนปลายจนถึงปัจจุบัน
ฉลามปากเป็ดชนิด Polyodon spathula ในพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำกุ้ยหลิน ประเทศจีน
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
Kingdom:	Animalia
Phylum:	Chordata
Class:	Actinopterygii
Order:	Acipenseriformes
Family:	Polyodontidae
Genus:	Polyodon Lacépède, 1797
Species:	P. spathula
ชื่อวิทยาศาสตร์
Polyodon spathula (Walbaum in Artedi, 1792)
ชนิด
สกุล Polyodon Polyodon spathula สกุล Psephurus Psephurus gladius

ปลาฉลามปากเป็ด เป็นปลากระดูกแข็งในอันดับปลาสเตอร์เจียน (Acipenseriformes) 2 ชนิด ชนิดที่พบในทวีปอเมริกาเหนือ (อังกฤษ: American paddlefish, Mississippi paddlefish) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Polyodon spathula ถึงแม้มีรูปร่างโดยผิวเผินคล้ายฉลามและมีคำว่าฉลามอยู่ในชื่อ แต่ทางอนุกรมวิธานไม่จัดเป็นปลาฉลามแต่อย่างใด พบในบริเวณแม่น้ำมิสซิสซิปปี ประเทศสหรัฐอเมริกา ฉลามปากเป็ดมีความยาวได้ถึง 7 ฟุต และมีน้ำหนักได้ถึง 100 กิโลกรัม ลักษณะเด่นของปลาชนิดนี้คือจงอยจมูกที่ยาวและแบนคล้ายปากของเป็ด สามารถตรวจจับไฟฟ้าได้ ซึ่งใช้หาอาหารและนำร่องในการว่ายน้ำไปยังแหล่งผสมพันธุ์ ปลาชนิดนี้กินแพลงตอนสัตว์เป็นอาหาร โดยจะอ้าปากกรองแพลงตอนสัตว์เวลาว่ายน้ำ ฉลามปากเป็ดเป็นปลามีอายุยีนได้ถึง 30 ปี แพร่พันธุ์โดยการวางไข่ครั้งละหลายหมื่นฟอง ไข่ปลาสามารถเอามาใช้เป็นไข่ปลาคาเวียร์ได้ เช่นเดียว กับไข่ของปลาสเตอร์เจียน

แต่ฉลามปากเป็ดเป็นปลาที่เจริญวัยช้ามากประมาณ 7-9 ปีในตัวผู้และ 10-12 ปีในตัวเมีย มีการวางไข่เพียงครั้งเดียวเท่านั้นในรอบ 2-5 ปี

ฉลามปากเป็ดจีน

ดูบทความหลักที่ ฉลามปากเป็ดจีน

อีกชนิดหนึ่งคือ ฉลามปากเป็ดจีน มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Psephurus gladius (ภาษาจีนกลาง : 白鲟) มีส่วนหัวและจงอยปากแหลมยาวกว่าชนิดที่พบในทวีปอเมริกาเหนือ และมีขนาดใหญ่กว่ามาก โดยมีบันทึกว่าหนักได้ถึง 600 กิโลกรัม อาศัยอยู่เฉพาะในแม่น้ำแยงซีเกียงในภาคตะวันออกของจีนเท่านั้น และเป็นปลาที่มีข้อมูลและรายละเอียดทางวิชาการน้อยมาก เนื่องจากเป็นปลาที่ใกล้สูญพันธุ์ชนิดหนึ่งแล้วของโลก ตัวอย่างของปลาพบน้อยมากไม่ว่าจะเป็นปลาที่ยังมีชีวิตอยู่หรือตายแล้วก็ตาม

ความคุ้มครองทางกฎหมายและการเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม

ในปัจจุบันมีการคุ้มครองโดยกฎหมายในระดับนานาชาติ โดยเป็นสัตว์ในบัญชีหมายเลข 2 (Appendix II) ของอนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าใกล้สูญพันธุ์ (CITES) โดยห้ามส่งออกหรือนำเข้าโดยปราศจากใบอนุญาต ซึ่งรวมถึงประเทศไทย ตามประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม แม้ปลาฉลามปากเป็ดเป็นปลาที่ใกล้สูญพันธุ์ชนิดหนึ่ง แต่ปัจจุบันสามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้ว และนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามด้วย แต่เลี้ยงให้รอดได้ยากมาก เนื่องจากเป็นปลาที่ชอบกระโดด อ่อนไหวง่ายกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพน้ำ อีกทั้งระบบเผาผลาญอาหารในร่างกายก็เป็นไปอย่างรวดเร็วด้วย จึงเป็นปลาที่ต้องกินอาหารอยู่แทบตลอดเวลา

ดูเพิ่ม

• ปลาสเตอร์เจียน
• ไข่ปลาคาเวียร์

ฉลามปากเป็ด