บริษัทอินเดียตะวันออกของดัตช์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สำหรับความหมายอื่น ดูที่ บริษัทอินเดียตะวันออก (แก้ความกำกวม)
บริษัทอินเดียตะวันออกของดัตช์
ประเภท Public company
ผลลัพธ์ Dissolved
ก่อตั้งเมื่อ 20 มีนาคม 1602 (1602-03-20)[1]
ปิดกิจการเมื่อ 31 ธันวาคม 1799 (1799-12-31)
อุตสาหกรรม Trade
อู่ต่อเรือบริษัทอินเดียตะวันออกของดัตช์ในกรุงอัมสเตอร์ดัม ค.ศ. 1726 วาดโดย Joseph Mulder.
ข้อผูกมัดออกโดยบริษัทอินเดียตะวันออกของดัตช์ในวันที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2165 จำนวน 2,400 ฟลอริน
ดินแดนอาณานิคมของดัตช์ ที่มีดินแดนในปกครองของบริษัทอินเดียตะวันออกของดัตช์จะเป็นสีเขียวอ่อนซึ่งอยู่รายรอบมหาสมุทรอินเดีย และเกาะเซนต์เฮเลนาในตอนกลางมหาสมุทรแอตแลนติก

บริษัทอินเดียตะวันออกของดัตช์ (The Dutch East India Company หรือภาษาดัตช์ที่สะกดแบบเก่า Vereenigde Oostindische Compagnie or VOC หมายถึง United East Indian Company แปลว่า "สหบริษัทอินเดียตะวันออก") ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2145 (ค.ศ. 1602) เมื่อรัฐสภาแห่งเนเธอร์แลนด์ (States-General of the Netherlands) มอบสิทธิขาดเป็นเวลา 21 ปีในการปฏิบัติงานกิจการอาณานิคมในทวีปเอเชีย นับว่าเป็นความร่วมมือของหลากหลายชาติครั้งแรกในโลกและเป็นบริษัทแรกที่ออกหุ้น[2]

ประวัติ[แก้]

บริษัทอินเดียตะวันออกของดัตช์ถือกำเนิดขึ้นด้วยการร่วมทุนของพ่อค้าและนายธนาคารดัตช์ที่ไม่พอใจต่อการผูกขาดการค้าเครื่องเทศของโปรตุเกส ซึ่งครอบครองเส้นทางการเดินเรือสู่เอเชียและผลผลิตเครื่องเทศ บริษัทฯ อยู่ภายใต้การบริหารของคณะกรรมการใหญ่ 17 คน ได้รับอนุญาตจากรัฐบาลดัตช์ให้มีอำนาจผูกขาดการค้าเครื่องเทศในตะวันออก รวมถึงให้สามารถยึดครองดินแดนโพ้นทะเลที่ไดก็ได้ตามที่บริษัท ฯ เห็นชอบ

ภูมิหลัง[แก้]

ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่: การค้าเครื่องเทศ

หลังก่อตั้งบริษัท ฯ ไม่นาน กองเรือของบริษัทฯ สามารถกำจัดเรือโปรตุเกสและยึดดินแดน เมืองท่าที่โปรตุเกสครอบครองอยู่ในเอเชีย ตั้งแต่ ศรีลังกา มะละกา จากนั้นใน พ.ศ. 2162 ได้ตั้งสำนักงานใหญ่ในเอเชียตะวันออกที่เมืองจาการ์ตา ซึ่งได้เปลี่ยนชื่อเป็น ปัตตาเวีย (Batavia) ตามชื่อเผ่าโบราณของชาวดัตช์ โปรตุเกสยังต้องสูญเสียหมู่เกาะเครื่องเทศหรือ โมลุกกะ (Moluccas) หรือมะลูกู (Maluku) แก่ดัตช์ ทำให้ผลผลิตเครื่องเทศสำคัญเช่น พริกไทย กระวาน กานพลู จันทน์เทศ อยู่ภายใต้การผูกขาดของดัตช์ในช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 17 นอกจากนั้นบริษัทฯ ยังมีบทบาทในการจัดซื้อสินค้า ผลผลิตจากอาณาจักรต่าง ๆ เช่น ปัตตานี กัมพูชา อยุธยาหรือสยาม เวียดนาม จีนและญี่ปุ่น หลายครั้งได้ใช้ระบบการแลกเปลี่ยนสินค้าที่อาณาจักรเหล่านั้นต้องการเช่น ปืนใหญ่ ปืนไฟแบบตะวันตกแลกกับผลผลิตพื้นเมือง

ในช่วง 50 ปีแรก บริษัทฯ มีเรือในเอเชียทั้งสิ้น 40 ลำ ลูกเรือ 5,000 คน จากนั้นตั้งแต่ราว พ.ศ. 2183 เป็นต้นไป เรือได้เพิ่มขึ้นเป็นถึง 150 ลำ เจ้าหน้าที่ลูกเรือรวมกว่า 15,000 คน[3]

A bond issued by the Dutch East India Company, dating from 7 November 1623, for the amount of 2,400 florins

การขยายตัวของบริษัท[แก้]

บริษัทยังคงมีความสำคัญทางการค้าเป็นเวลาเกือบสองศตวรรษ โดยจ่ายส่วนแบ่งประจำปี 18 % เป็นเวลาเกือบ 200 ปีจนกระทั่งเกิดการล้มละลายและกิจการล้มเลิกอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2343[4] ทรัพย์สินต่างๆ และหนี้ของบริษัทได้ถูกครอบครองแทนโดยรัฐบาลของสาธารณรัฐปัตตาเวีย ดินแดนในครอบครองของบริษัท VOC ได้กลายเป็นหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัตช์ และแผ่ขยายออกไปในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 เพื่อรวมหมู่เกาะอินโดนีเซียทั้งหมดเข้าด้วยกัน และคริสต์ศตวรรษที่ 20 จึงเกิดเป็นประเทศอินโดนีเซีย

โครงสร้างบริษัท[แก้]

เรือเดินสมุทร[แก้]

Replicas have been constructed of several VOC ships, marked with an (R)
ปัตตาเวีย ค.ศ. 1620–1629
เสากระโดงเรือ และ เสากาฟฟ์ บนเรือVOC อัมสเตอร์ดัม ปล่อยเรือลงทะเล ค.ศ. 1748 และ จมลงในปี ค.ศ. 1749.
ท้ายเรือของVOC อัมสเตอร์ดัม ในศตวรรษที่ 18 จัดแสดงที่ พิพิธภัณฑ์พาณิชยนาวีแห่งชาติ กรุงอัมสเตอร์ดัม.
แบบจำลองเรือรบของบริษัทอินเดียตะวันออกของดัตช์.

ดูเพิ่ม[แก้]

Dutch and other European settlements in India.

Other trade companies of the age of the sail

ผู้ว่าราชการบริษัทอินเดียตะวันออกของดัตช์

อ้างอิง[แก้]

  1. "The Dutch East India Company (VOC)". Canon van Nederland. สืบค้นเมื่อ 19 March 2011. 
  2. http://www.exchange-handbook.co.uk/index.cfm?section=articles&action=detail&id=60613
  3. http://www.colonialvoyage.com/eng/voc/index.html
  4. Ricklefs, M.C. (1991). A History of Modern Indonesia Since c.1300, 2nd Edition. London: MacMillan. pp. p.110. ISBN 0-333-57689-6. 

หนังสืออ่านเพิ่ม[แก้]

  • Ames, Glenn J. The Globe Encompassed: The Age of European Discovery, 1500–1700. Pearson Prentice Hall, 2008.
  • Blussé, L. et al., eds. The Deshima [sic] Dagregisters: Their Original Tables of Content. Leiden, 1995–2001.
  • Blussé, L. et al., eds. The Deshima Diaries Marginalia 1740–1800. Tokyo, 2004.
  • Boxer, Charles Ralph. Jan Compagnie in War and Peace, 1602-1799: A Short History of the Dutch East-India Company (Heinemann Asia, 1979)
  • Boxer, Charles R. Jan Compagnie in Japan, 1600–1850: An Essay on the Cultural Artistic and Scientific Influence Exercised by the Hollanders in Japan from the Seventeenth to the Nineteenth Centuries. Den Haag, 1950.
  • Boxer, Charles R. The Dutch Seaborne Empire: 1600–1800 (London, 1965.)
  • Braam Houckgeest, Andre Everard Van (1798), An authentic account of the embassy of the Dutch East-India Company, to the court of the emperor of China, in the years 1794 and 1795, London: R. Phillips, OCLC 002094734  v.2
  • Bruijn, J.R., Femme Gaastra, and I. Schöffer, eds., Dutch-Asiatic shipping in the 17th and 18th centuries. Rijks geschiedkundige publicatiën. Grote serie, vol. 165-167. (The Hague: Nijhoff, 1979, 1987).
  • Burger, M. "The Forgotten Gold? The Importance of the Dutch opium trade in the Seventeenth Century", in Eidos. University College Utrecht Academic Magazine. (2003), Issue 2/2003 Utrecht University
  • Chaudhuri, K.N., and Israel, J.I. "The English and Dutch East India Companies and the Glorious Revolution of 1688-9", in Jonathan I. Israel, ed. The Anglo-Dutch moment. Essays on the Glorious Revolution and its world impact (Cambridge U.P. 1991), ISBN 0-521-39075-3, pp. 407–438
  • De Lange, William. Pars Japonica: the first Dutch expedition to reach the shores of Japan, (Floating World Editions 2006) . ISBN 1-891640-23-2
  • Furber, Holden, Rival Empires of Trade in the Orient 1600–1800. Minneapolis, 1976
  • Gelderblom, Oscar, and Joost Jonker. "Completing a financial revolution: The finance of the Dutch East India trade and the rise of the Amsterdam capital market, 1595–1612." Journal of Economic History 64.03 (2004): 641-672. online
  • Glamann, Kristof., Dutch-Asiatic Trade 1620–1740. (The Hague, 1958)
  • Irwin, Douglas A. "Mercantilism as strategic trade policy: the Anglo-Dutch rivalry for the East India trade." Journal of Political Economy (1991): 1296-1314. in JSTOR
  • Israel, Jonathan I., Dutch Primacy in World Trade 1585–1740. (Oxford, 1989)
  • Prakash, Om. The Dutch East India Company and the Economy of Bengal1630-1720 (Princeton University Press, 1985)
  • Steengaard, Niels. The Dutch East India Company as an Institutional Innovation (1982)
  • Taylor, Jean Gelman. The Social World of Batavia: Europeans and Eurasians in Colonial Indonesia (University of Wisconsin Press, 2nd ed. 2009)
  • Theal, George McCall. History of South Africa Under the Administration of the Dutch East India Company 1652 to 1795 Vol. 2. (1897) online.
  • Vries, Jan de, and A. van der Woude. The First Modern Economy. Success, Failure, and Perseverance of the Dutch Economy, 1500–1815, (Cambridge University Press, 1997), ISBN 978-0-521-57825-7
  • Wills, John Elliot. Pepper, Guns, and Parleys: The Dutch East India Company and China, 1662-1681 (Harvard University Press, 1974)

Key Dutch Sources[แก้]

  • Femme Gaastra, The Dutch East India Company: expansion and decline. Zutphen: Walburg Pers, 2003.
  • Femme Gaastra, Particuliere geldstromen binnen het VOC-bedrijf 1640–1795. Leiden: Rijksmuseum Het Koninklijk Penningkabinet, 2002.
  • On the eighteenth century as a category of Asian history: Van Leur in retrospect, edited by Leonard Blussé and Femme Gaastra. Aldershot: Ashgate, 1998.
  • Ships, sailors and spices: East India companies and their shipping in the 16th, 17th and 18th centuries, ed. by Jaap R. Bruijn and Femme Gaastra. Amsterdam: NEHA, 1993.
  • De archieven van de Verenigde Oostindische Compagnie = The archives of the Dutch East India Company: (1602–1795), M.A.P. Meilink-Roelofsz (inventaris); R. Raben en H. Spijkerman. eds. 's-Gravenhage: Sdu Uitgeverij, 1992.
  • Dutch-Asiatic shipping in the 17th and 18th centuries, by J. R. Bruijn, Femme Gaastra and I. Schöffer; with assist. from A.C.J. Vermeulen. Three Volumes. Rijks geschiedkundige publicatiën, Grote serie, 165-167. The Hague: Nijhoff, 1979–1987.
  • Companies and trade: essays on overseas trading companies during the Ancien Régime, by P. H. Boulle et al.; ed. by Leonard Blussé and Femme Gaastra. The Hague: Leiden University Press, 1981.
  • Bewind en Belied bij de VOC: De financiële politik van de bewindhebbers, 1672–1702 by Femme Gaastra. Zutphen: De Walburg Pers, 1968.

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]