น่าซี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
น่าซี
纳西族
Naxi 01.JPG
ชาวน่าซีในหมูบ้านแห่งหนึ่งใกล้กับเมืองลี่เจียง
Total population
ประมาณ 300,000 คน
Regions with significant populations
Languages
ภาษาน่าซี
Religion
ลัทธิตงปา, พุทธนิกายวัชรยาน และลัทธิเต๋า
Related ethnic groups
ทิเบต, เชียง, หมอซัว

ชาวน่าซี หรือ หน่าซี (จีนตัวย่อ: 纳西族; จีนตัวเต็ม: 納西族; พินอิน: Nàxī Zú) เป็นชนกลุ่มหนึ่งในประเทศจีน ส่วนใหญ่จะอยู่ในเมืองลี่เจียง เมืองที่มีมนต์เสน่ห์แห่งหนึ่งของมณฑลยูนนาน ซึ่งได้ถูกขนานนามว่าเป็นเวนิสแห่งที่สอง

ประวัติ[แก้]

ไม่มีผู้ใดรู้แน่ชัดว่าต้นตระกูลของชาวหน่าซีอยู่ที่ใด แต่เชื่อกันว่าเมื่อสหัสวรรษก่อน ชนกลุ่มนี้ตั้งถิ่นฐานอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน (ในมณฑลชิงไห่ มณฑลกานซู และมณฑลเสฉวนในปัจจุบัน) ก่อนจะถูกชาวเอเชียกลางรุกรานจึงต้องถอยร่นลงมาทางใต้ในปัจจุบัน

นักชาติพันธุ์วิทยาจากทั่วโลกได้ให้ความสนใจศึกษา กรณีของชาวหน่าซีมาก ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของภาษาที่ใช้ภาพเป็นสัญลักษณ์ ขนบธรรมเนียมประเพณี พิธีกรรม หรือโครงสร้างทางสังคมของชนกลุ่มนี้ ชาวหน่าซีเป้นหนึ่งในชนกลุ่มน้อยในโลกที่มีโครงสร้างแบบสตรีมีบทบาทโดดเด่น ปัจจุบันโครงสร้างนี้ก็ยังคงเห็นได้ชัด ในชุมชนชาวหน่าซี สตรีเป็นผู้ประกอบกิจกรรมที่สำคัญ ๆ และกิจกรรมที่ต้องใช้แรงกายมาก และเป็นผู้ที่มีบทบาทสูงในการจัดการครอบครัวของตน

การแต่งกาย[แก้]

เครื่องแต่งกายของสตรีน่าซี มีรองหลังเพื่อช่วยลดน้ำหนักของสัมภาระที่ต้องแบกหาม เครื่องประดับเป็นรูปกลม 2 ชิ้นใหญ่ และ 7 ชิ้นน้อย ๆ ทางด้านหลังของชุด เป็นสัญลักษณ์แทนดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และดาว ซึ่งก็คือฟากฟ้าของทั้งหลายทั้งปวงนั้นเอง เครื่องประดับเหล่านี้คือสัญลักษณ์ของสตรีผู้มีหลังสู้ฟ้าหน้าสู้ดิน

วัฒนธรรม[แก้]

ในคัมภีร์ตงปา (หรือบางที่อ่านทับศัพท์ว่าดองปา) ของชาวหน่าซี ซึ่งเป็นคัมภีร์ที่จารึกแบบอักษรภาพ มีสุภาษิตบทหนึ่งกล่าวไว้ว่า "ที่ใดฟากฟ้าและแผ่นดินยังคงไม่ถูกแบ่งแยกออกจากกัน ที่นั่นมวลไม้ย่อมเคลื่อนกาย มวลหินย่อมเอ่ยวาจา" นอกจากนี้คัมภีร์นี้ยังรวมเรื่องราวเกี่ยวกับความเชื่อ และประวัติศาสตร์วัฒนธรรมอื่น ๆ ของชาวหน่าซี ซึ่งรวมไปถึงความรู้ด้านดาราศาสตร์ และไสยศาสตร์

ประมาณว่าพ่อหมอตงปาที่ยังมีชีวิตอยู่ประมาณ 30-40 คน บางคนทำงานให้กับสถาบันลี่เจียง โดยทำหน้าที่แปลจารึกของชาวหน่าซี นอกจากนี้ หมอดูยังเป็นผู้ประกอบพิธีกรรมเต้นไฟ และมีดอันเป็นกิจกรรมทางวัฒนธรรมของชาวหน่าซี

เทศกาลที่สำคัญของชาวน่าซีคือวันที่8 เดือนกุมภาพันธ์ หนุ่มสาวจะมาชุมนุมกัน จัดกิจกรรมเซ่นไหว้ เต้นรำและร้องเพลงกัน ตลอดจนแข่งขันการร้องเพลงด้วย บางทีก็จัดกันเอง ตกกลางคืนแต่ละหมู่บ้านก็จะจัดกิจกรรมเต้นรำ[1]

พิธีกรรม[แก้]

ในงานพิธีของชุมชนเป็นโอกาสของหญิงสาวที่จะได้เลือกคู่ครอง ชายที่ถูกเลือกจะอาศัยอยุ่กับภรรยาของตนเวลากลางคืนเท่านั้น ในเวลากลางวันเขายังต้องทำงานอยู่กับมารดาของตนเอง ห้องนี้เป็นที่รโหฐานซึ่งนางใช่ชีวิตอยู่ร่วมกับคู่รัก ส่วนผู้ชายต้องอาศัยอยู่ในห้องรวมกับสมาชิกชายคนอื่น ๆ ในครอบครัว ชุมชนที่มีเพศหญิงมีบทบาททางหน้าที่การงานเช่นนี้ บุรุษจึงเป็นเพศที่ให้ความรื่นรมย์แก่ชุมชน ได้แก่การร้อง การเต้น และการดนตรี

อ้างอิง[แก้]