จักรพรรดินู่เอ๋อร์ฮาชื่อ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
บทความนี้มีเนื้อหาที่สั้นมาก ต้องการเพิ่มเติมเนื้อหาหรือพิจารณารวมเข้ากับบทความอื่นแทน


จักรพรรดินู่เอ๋อร์ฮาชื่อ
清 佚名 《清太祖天命皇帝朝服像》.jpg

พระนาม จักรพรรดินู่เอ๋อร์ฮาชื่อ
พระนามเต็ม Chinese: Aixin-Jueluo Nǔ'ěrhāchì 努爾哈赤
แมนจู: Nurhaci hala-i Aisin-Gioro ᠠᡳᠰᡳᠨ ᡤᡳᠣᡵᠣ ᠨᡠᡵᡥᠠᠴᡳ
พระอิสริยยศ The Geren gurun-be ujire genggiyen Han of Great Jin
The Chieftain of the Jianzhou Jurchens
ราชวงศ์ โฮ่วจิน
ครองราชย์ 17กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1616 - 30 กันยายน ค.ศ. 1626
รัชกาลก่อนหน้า ต้นราชวงศ์
รัชกาลถัดไป จักรพรรดิหวงไท่จี๋
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระราชสมภพ ค.ศ.1558
สวรรคต 30 กันยายน ค.ศ.1626 (68 พระชันษา)
พระมเหสี พระมเหสีเย่เฮ่อน่าลา
พระมเหสีอูลาน่าลา

สมเด็จพระจักรพรรดินู่เอ๋อร์ฮาชื่อ (แมนจู: Nurhaci1.png; จีนตัวเต็ม: 努爾哈赤; จีนตัวย่อ: 努尔哈赤; พินอิน: Nǔ'ěrhāchì; 21 กุมภาพันธ์ 1559 – 30 กันยายน 1626) หรือ สมเด็จพระจักรพรรดิชิงไท่จู่ เป็นปฐมจักรพรรดิราชวงศ์ชิง

พระราชประวัติ[แก้]

จักรพรรดินู่เอ๋อร์ฮาซื่อทรงเป็นชาวหนี่เจิน ประสูติปีค.ศ.1559 เป็นบุตรของท่าเค้อซื่อซึ่งเป็นเจ้าเมืองเจี้ยนโจว หลังปู่และบิดาของพระองค์ถูกสังหารโดยทหารต้าหมิงพระองค์ก็ทรงรวบรวมกำลังโดยเริ่มจากเพียงชุดเกาะของตระกูล13ชุด ค.ศ.1588 นู่เอ๋อร์ฮาซื่อก็รวมเผ่าหนี่เจินในเขตเจี้ยนโจวได้สำเร็จ ค.ศ.1593 หนี่เจินเผ่าเย่เฮ่อได้ร่วมมือกับพันธมิตรยกทัพสามหมื่นนายบุกโจมตีเจี้ยนโจว แต่นู่เอ๋อร์ฮาซื่อก็สามารถเอาชนะได้และรวมเผ่าหนี่เจินได้ทั้งหมด ค.ศ.1616 นู่เอ๋อร์ฮาซื่อตั้งตนเองเป็นต้าข่านของอาณาจักรโฮ่วจิน ค.ศ.1625 ย้ายเมืองหลวงจากเฮ่อถูอาลามาที่เสิ่นหยาง และในปีค.ศ.1626 จักรพรรดินู่เอ๋อร์ฮาซื่อสิ้นพระชนม์

กองทัพแปดธง[แก้]

ค.ศ.1601 นู่เอ๋อร์ฮาซื่อจัดตั้งกองทัพสี่ธงได้แก่ เหลือง แดง ขาว น้ำเงิน และในปีค.ศ.1615ได้เพิ่มอีกสี่กองธงได้แก่ ขอบเหลือง ขอบขาว ขอบแดง ขอบน้ำเงิน รวมเรียกกองทัพแปดธง ในสมัยหวงไท่จี๋ ได้มีการเพิ่มกองธงมองโกลและกองธงฮั่นเพิ่มเข้ามา จึงรวมเป็น24กองธง กองธงหนึ่งกองธงจะมีห้าเจียลา หนึ่งเจียลามีห้านิวลา หนึ่งนิวลามี300คน ดังนั้นกองธงหนึ่งจึงมีกำลังประมาณ7,500นาย กองทัพแปดธงเป็นการจัดระเบียบกองทัพที่มีประสิทธิภาพ ตอนพักรบจะทำไร่ทำนา เมื่อเกิดศึกสงครามก็ออกรบเป็นทหาร หลังจากแมนจูเข้าด่านแล้วกองทัพแปดธงจะตั้งอยู่ล้อมรอบพระราชวังต้องห้าม เพื่อรักษาความปลอดภัยให้แก่องค์ฮ่องเต้และกรุงปักกิ่ง

สงครามกับต้าหมิง[แก้]

  • ค.ศ.1618 ยกทัพ20,000นาย บุกเข้ายึดเมืองฟูซุน
  • ค.ศ.1619 ราชสำนักหมิงได้ระดมทัพหนึ่งแสนคน รวมทั้งได้ให้เกาหลีส่งทัพ13,000คนมาช่วยบุกโจมตีอาณาจักรโฮ่วจิน โดยมีหยางเฮ่าเป็นแม่ทัพใหญ่ สงครามครั้งนี้โฮ่วจินสามารถชนะทัพหมิงได้อย่างเด็ดขาด แล้วยังยึดเมืองได้อีกหลายเมือง จากสงครามครั้งนี้ทำให้ต้าหมิงจากที่เคยรุกก็กลายเป็นรับส่วนโฮ่วจินจากที่รับก็กลายเป็นรุกตีต้าหมิงอย่างเดียว
  • ค.ศ.1622 ยกทัพบุกกว่างหนิง
  • ค.ศ.1626 นู่เอ๋อร์ฮาซื่อยกทัพด้วยพระองค์เองบุกโจมตีหนิงหยวน แม่ทัพหยวนฉงหวนได้นำปืนใหญ่มาใช้ต่อต้านทัพโฮ่วจิน ทำให้ทัพโฮ่วจินพ่ายแพ้ นู่เอ๋อร์ฮาซื่อได้รับบาดเจ็บและสิ้นพระชนม์ในเวลาต่อมา

พระบรมวงศานุวงศ์[แก้]

  • พระราชบิดา: ท่าเค้อซื่อ
  • พระราชมารดา: สตรี สกุลสีท่าล้า
  • พระอนุชา
    • มู่เอ่อฮาฉี
    • ซูเอ่อฮาฉี (舒爾哈齊,1564–1611)
    • อ่าเอ่อฮาฉี
    • ปาอ่าฉี
  • พระมเหสี
  • พระชายาและพระสนม
    • พระชายาหยวน (元妃) จากสกุลถงเจีย (佟佳)
    • พระชายาจี้ (继妃) จากสกุลฟูจา (富察)
    • พระชายาโซ่วคัง (寿康太妃) จากสกุลเบอร์จิกิต (博爾濟吉特)
    • พระชายาเช่อ (侧妃) จากสกุลอีเอ่อร์เกินเจวี๋ยหลัว (伊尔根觉罗)
    • พระชายาเช่อ (侧妃) จากสกุลเย่เฮ่อน่าลา (叶赫那拉)
    • พระสนม 9 พระองค์
  • พระราชโอรส
    • องค์ชายฉู่อิง (褚英,1580–1618) ทรงเป็นรัชทายาทก่อนการสถาปนาราชวงศ์;พระโอรสของพระมเหสีหยวน สกุลถงเจีย
    • องค์ชายไต้ซ่าน (代善,1583–1648) ลี่เล่ยชินอ๋อง(礼烈亲王,1636-1648);พระโอรสของพระมเหสีหยวน สกุลถงเจีย
    • องค์ชายอาไป้ (阿拜,1585–1648) เจิ้นกั๋วฉินมิ่นกง(镇国勤敏公);พระโอรสของพระชายาซู่ สกุลเจ้าจียา
    • องค์ชายถังกู่ไต้ (湯古代,1585–1640) เจิ้นกั๋วเค่อเจี๋ยเจียงจูน(镇国克洁将军);พระโอรสของพระชายาซู่ สกุลหนิ่วฮู่ลู่
    • องค์ชายเมิ่งกู่เอ่อไท่ (莽古爾泰,1587–1633) เป้ยเล่อ(贝勒);พระโอรสของพระมเหสี สกุลฟู่ฉา
    • องค์ชายท่าไป้ (塔拜,1589–1639) ฟู่กั๋วเฉียไฮว่กง(辅国悫厚公);พระโอรสของพระชายาซู่ สกุลหนิ่วฮู่ลู่
    • องค์ชายอาปาไท่ (阿巴泰,1589–1646) หยัวอู๋มิ่นจุ้นอ๋อง(饶馀敏郡王,1644-1646);พระโอรสของพระชายาซู่ สกุลอีเอ่อร์เกินเจี๋ยหลัว
    • องค์ชายหวงไท่จี๋ (皇太極,1592–1643) ภายหลังเป็นจักรพรรดิ;พระโอรสของจักรพรรดินีเสี้ยวฉีเกา สกุลเย่เฮ่อน่าลา
    • องค์ชายปาปู้ไท่ (巴布泰,1592–1655) เจิ้นกั๋วเค้อซีกง(镇国恪僖公);พระโอรสของพระชายาซู่ สกุลเจียมู่หูเจี๋ยหลัว
    • องค์ชายเต๋อเก๋อเล่ย (德格類,1592–1635) เป้ยเล่อ(贝勒);พระโอรสของพระมเหสี สกุลฟู่ฉา
    • องค์ชายปาปู้ไฮ่ (巴布海,1597–1643) เจิ้นกั๋วเจียงจูน(镇国将军);พระโอรสของพระชายาซู่ สกุลเจียมู่หูเจี๋ยหลัว
    • องค์ชายอาจี้เก๋อ (阿濟格,1605–1651) อิงชินอ๋อง(英親王,1644-1651);พระโอรสของจักรพรรดินีเสี้ยวเล่ยอู่ สกุลอูลาน่าล่า
    • องค์ชายไหล่มู่ปู๋ (賴慕布,1612–1646) ฟู่กั๋วเจี้ยจื๋อกง(辅国介直公);พระโอรสของพระชายาซู่ สกุลซีหลินเจี๋ยหลัว
    • องค์ชายตัวเอ่อร์กุ่น (多爾袞,1612–1650) รุ่ยจงชินอ๋อง(睿忠亲王,1636-1650);พระโอรสของจักรพรรดินีเสี้ยวเล่ยอู่ สกุลอูลาน่าล่า
    • องค์ชายตัวตั๋ว (多鐸,1614–1649) ยู่ทงชินอ๋อง(豫通亲王,1636-1649);พระโอรสของจักรพรรดินีเสี้ยวเล่ยอู่ สกุลอูลาน่าล่า
    • องค์ชายเฟ่ยหยางกั่ว (費揚果,1620–1645)
  • พระราชธิดา
    • องค์หญิงตงกั๋ว (东果,1578–1652) กู้หลุนกงจวู่(固伦公主);พระธิดาของพระมเหสีหยวน สกุลถงเจีย
    • องค์หญิงเนิ่นเจ๋อ (嫩哲,1587–1646) เหอซั่วกงจวู่(和硕公主);พระธิดาของพระชายาซู่ สกุลอีเอ่อเกินเจี๋ยหลัว
    • องค์หญิงเมิ่งกู่จี้ (莽古濟,1590–1635) พระธิดาของพระมเหสี สกุลฟู่ฉา
    • องค์หญิงมู่คู่เสิน (穆库什,1595–1659) เหอซั่วกงจวู่(和硕公主);พระธิดาของพระชายาซู่ สกุลเจียมู่หูเจี๋ยหลัว
    • องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม (1597–1613) พระธิดาของพระชายาซู่ สกุลเจียมู่หูเจี๋ยหลัว
    • องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม (1600–1646) พระธิดาของพระชายาซู่ สกุลเจียมู่หูเจี๋ยหลัว
    • องค์หญิงเซี่ยงจุน (乡君,1604–1685) พระธิดาของพระชายาซู่ สกุลอีเอ่อเกินเจี๋ยหลัว
    • องค์หญิงเหอซั่วกงจวู่ (和硕公主,1612–1646) พระธิดาของพระชายาเช่อ สกุลเย่เฮ่อน้าลา
  • พระราชนัดดา
    • องค์ชายอามิน (阿敏,1585–1640) เป้ยเล่อ(贝勒);พระโอรสของซูเอ่อร์ฮาฉี
    • องค์ชายจีเอ่อร์ฮาหล่าง (濟爾哈朗,1599–1655) เจิ้งเสี่ยนชินอ๋อง(郑献亲王,1636-1655);พระโอรสของซูเอ่อร์ฮาฉี
ก่อนหน้า จักรพรรดินู่เอ๋อร์ฮาชื่อ ถัดไป
ต้นราชวงศ์ 2leftarrow.png จักรพรรดิแห่งโฮ่วจิน
(พ.ศ. 2159 - พ.ศ. 2169)
2rightarrow.png จักรพรรดิหวงไท่จี๋