แวนดัล

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
กลุ่มชนเจอร์มานิคในกลางคริสต์ศตวรรษที่ 1 แวนดัล/ลูจิอิ สีเขียวในบริเวณโปแลนด์ปัจจุบัน

แวนดัล (อังกฤษ: Vandals) เป็นสาขาหนึ่งของกลุ่มชาติพันธ์เจอร์มานิคตะวันออกที่เข้ามามีบทบาทในตอนปลายสมัยจักรวรรดิโรมัน ระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 5 กษัตริย์ชาวกอธพระเจ้าธีโอดอริคมหาราชพระเจ้าแผ่นดินของชาวออสโตรกอธและผู้สำเร็จราชการของชนวิสิกอธเป็นพันธมิตรของแวนดัลโดยการสมรส และเป็นพันธมิตรกับเบอร์กันดีและแฟรงค์ภายใต้การปกครองของโคลวิสที่ 1

แวนดัลอาจจะมีชื่อเสียงจากการโจมตีกรุงโรม (Sack of Rome) ในปี ค.ศ. 455 แม้ว่าการทำลายจะไม่มากไปการทำลายเมืองอื่นที่เกิดขึ้น แต่วัฒนธรรมยุโรปสร้างความสัมพันธ์ระหว่างแวนดัลกับการทำลายอย่างรุนแรงไม่สมเหตุสมผล ในคำว่า “Vandalism” ที่ยังคงใช้อยู่จนทุกวันนี้

ที่มา [แก้]

นักโบราณคดีและนักประวัติศาสตร์เชื่อว่าแวนดัลมีความเกี่ยวข้องกับอารยธรรมพรซเวิร์สค (Przeworsk culture) และอาจจะมีความเกี่ยวข้องกับกลุ่มอื่นที่อาจจะเป็น กลุ่มผสมระหว่างสลาฟ และ เจอร์มานิค[1] ลูจิอิ (Lugii) ที่นักเขียนโรมันกล่าวว่าตั้งถิ่นฐานอยู่ในบริเวณเดียวกัน นักวิชาการบางท่านเชื่อว่าลูจิอิอาจจะเป็นชื่อเดิมของแวนดัล หรือแวนดัลอาจจะเป็นส่วนหนึ่งของสหพันธ์ลิกูเรียนที่ประกอบด้วยชนเจอร์มานิคและชนสลาฟ นักประวัติศาสตร์โรมันจอร์แดนส์ (Jordanes) กล่าวว่าแวนดัลเป็นกลุ่มชนที่พูดภาษากอธิค และการศึกษาศัพท์มูลวิทยาสนับสนุนความคิดที่ว่าภาษาแวนดัลมีความเกี่ยวกับกอธิค ผู้ที่เป็นเจ้าของอารยธรรมพรซเวิร์สค (อาจจะเป็นลูจิอิ) มีประเพณีการเผาศพ[1] ประเพณีการเผาศพเป็นประเพณีของชนกลุ่มปรัสเซียบอลติค แต่ชนปรัสเซียใช้ทั้งการเผาศพและการฝังศพ เมื่อโรมันกล่าวถึงลูจิอิซึ่งอาจจะเป็นอารยธรรมพรซเวิร์สคที่สืบไปได้ถึงบริเวณที่เป็นที่ลุ่ม

จากการศึกษาที่มาของชื่อทางภูมิศาสตร์ทำให้เชื่อว่าแวนดัลอาจจะมาจากนอร์เวย์ (“Hallingdal”), สวีเดน (“Vendel”) หรือ เดนมาร์ก (“Vendsyssel”) และสรุปกันว่าแวนดัลข้ามทะเลบอลติกไปยังบริเวณที่เป็นโปแลนด์ปัจจุบันราวสองร้อยปีก่อนคริสต์ศตวรรษ และไปตั้งถิ่นฐานอยู่ในไซเลเซียตั้งแต่ราว 120 ก่อนคริสต์ศตวรรษ และตามทฤษฎีนี้แวนดัลก็มีความเกี่ยวข้องกับอารยธรรมพรซเวิร์สค เพราะอารยธรรมวีลบาคของกอธิคดูเหมือนจะมาแทนสาขาหนึ่งของอารยธรรมพรซเวิร์สค

นักประพันธ์ยุคกลางใช้คำว่า “แวนดัล” ในการกล่าวถึงกลุ่มชนสลาฟบางกลุ่มที่รวมทั้งเวนด์, ซอร์บ หรือ โพล[2][3][4]

อ้างอิง [แก้]

  1. 1.0 1.1 Mallory & Adams "Encyclopedia of Indo-European Culture
  2. Annales Alamannici, 795 ad
  3. Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum by Adam of Bremen 1075 ad
  4. Roland Steinacher under Reiner Protsch"Studien zur vandalischen Geschichte. Die Gleichsetzung der Ethnonyme Wenden, Slawen und Vandalen vom Mittelalter bis ins 18. Jahrhundert", 2002