แวนดัล
แวนดัล (อังกฤษ: Vandals) เป็นสาขาหนึ่งของกลุ่มชาติพันธ์เจอร์มานิคตะวันออกที่เข้ามามีบทบาทในตอนปลายสมัยจักรวรรดิโรมัน ระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 5 กษัตริย์ชาวกอธพระเจ้าธีโอดอริคมหาราชพระเจ้าแผ่นดินของชาวออสโตรกอธและผู้สำเร็จราชการของชนวิสิกอธเป็นพันธมิตรของแวนดัลโดยการสมรส และเป็นพันธมิตรกับเบอร์กันดีและแฟรงค์ภายใต้การปกครองของโคลวิสที่ 1
แวนดัลอาจจะมีชื่อเสียงจากการโจมตีกรุงโรม (Sack of Rome) ในปี ค.ศ. 455 แม้ว่าการทำลายจะไม่มากไปการทำลายเมืองอื่นที่เกิดขึ้น แต่วัฒนธรรมยุโรปสร้างความสัมพันธ์ระหว่างแวนดัลกับการทำลายอย่างรุนแรงไม่สมเหตุสมผล ในคำว่า “Vandalism” ที่ยังคงใช้อยู่จนทุกวันนี้
ที่มา [แก้]
นักโบราณคดีและนักประวัติศาสตร์เชื่อว่าแวนดัลมีความเกี่ยวข้องกับอารยธรรมพรซเวิร์สค (Przeworsk culture) และอาจจะมีความเกี่ยวข้องกับกลุ่มอื่นที่อาจจะเป็น กลุ่มผสมระหว่างสลาฟ และ เจอร์มานิค[1] ลูจิอิ (Lugii) ที่นักเขียนโรมันกล่าวว่าตั้งถิ่นฐานอยู่ในบริเวณเดียวกัน นักวิชาการบางท่านเชื่อว่าลูจิอิอาจจะเป็นชื่อเดิมของแวนดัล หรือแวนดัลอาจจะเป็นส่วนหนึ่งของสหพันธ์ลิกูเรียนที่ประกอบด้วยชนเจอร์มานิคและชนสลาฟ นักประวัติศาสตร์โรมันจอร์แดนส์ (Jordanes) กล่าวว่าแวนดัลเป็นกลุ่มชนที่พูดภาษากอธิค และการศึกษาศัพท์มูลวิทยาสนับสนุนความคิดที่ว่าภาษาแวนดัลมีความเกี่ยวกับกอธิค ผู้ที่เป็นเจ้าของอารยธรรมพรซเวิร์สค (อาจจะเป็นลูจิอิ) มีประเพณีการเผาศพ[1] ประเพณีการเผาศพเป็นประเพณีของชนกลุ่มปรัสเซียบอลติค แต่ชนปรัสเซียใช้ทั้งการเผาศพและการฝังศพ เมื่อโรมันกล่าวถึงลูจิอิซึ่งอาจจะเป็นอารยธรรมพรซเวิร์สคที่สืบไปได้ถึงบริเวณที่เป็นที่ลุ่ม
จากการศึกษาที่มาของชื่อทางภูมิศาสตร์ทำให้เชื่อว่าแวนดัลอาจจะมาจากนอร์เวย์ (“Hallingdal”), สวีเดน (“Vendel”) หรือ เดนมาร์ก (“Vendsyssel”) และสรุปกันว่าแวนดัลข้ามทะเลบอลติกไปยังบริเวณที่เป็นโปแลนด์ปัจจุบันราวสองร้อยปีก่อนคริสต์ศตวรรษ และไปตั้งถิ่นฐานอยู่ในไซเลเซียตั้งแต่ราว 120 ก่อนคริสต์ศตวรรษ และตามทฤษฎีนี้แวนดัลก็มีความเกี่ยวข้องกับอารยธรรมพรซเวิร์สค เพราะอารยธรรมวีลบาคของกอธิคดูเหมือนจะมาแทนสาขาหนึ่งของอารยธรรมพรซเวิร์สค
นักประพันธ์ยุคกลางใช้คำว่า “แวนดัล” ในการกล่าวถึงกลุ่มชนสลาฟบางกลุ่มที่รวมทั้งเวนด์, ซอร์บ หรือ โพล[2][3][4]
อ้างอิง [แก้]
- ↑ 1.0 1.1 Mallory & Adams "Encyclopedia of Indo-European Culture
- ↑ Annales Alamannici, 795 ad
- ↑ Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum by Adam of Bremen 1075 ad
- ↑ Roland Steinacher under Reiner Protsch"Studien zur vandalischen Geschichte. Die Gleichsetzung der Ethnonyme Wenden, Slawen und Vandalen vom Mittelalter bis ins 18. Jahrhundert", 2002