เอนดน มะห์มูด

ตน เอนดน มะห์มูด อัมบะก์ Tun Endon Mahmood Ambak
เนลา โจฮัน และเอนดน มะห์มูด ที่พิพิธภัณฑ์มรดกอิสลาม กรุงกัวลาลัมเปอร์ ปี ค.ศ. 1999
เกิด	24 ธันวาคม ค.ศ. 1940 เมืองกลัง รัฐสลังงอห์ ประเทศมาเลเซีย
เสียชีวิต	20 ตุลาคม ค.ศ. 2005 นครปุตราจายา ดินแดนสหพันธ์ ประเทศมาเลเซีย
ประเทศที่เป็นพลเมือง	มาเลเซีย
ศาสนา	อิสลาม
คู่สมรส	ตนอับดุลลาห์ อาหมัด บาดาวี
บุตร	ดาโต๊ะกามาลุดดิน อับดุลลาห์ โนรี อับดุลลาห์
บิดามารดา	ดาโต๊ะมะห์มุด อัมบะก์ ดาตินมาเรียม อับดุลลาห์

ตน เอนดน มะห์มูด อัมบะก์ (Tun Endon Mahmood Ambak) (24 ธันวาคม ค.ศ. 1940-20 ตุลาคม ค.ศ. 2005) เป็น 1 ใน 5 ของสตรีหมายเลขหนึ่งของประเทศมาเลเซีย โดยเป็นภรรยาคนแรกของอับดุลลาห์ อาหมัด บาดาวี เธอเสียชีวิตเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม ค.ศ. 2005 ด้วยโรคมะเร็งทรวงอก

ประวัติ

เอนดน มะห์มูด เกิดเมื่อวันที่ 24 ธันวาคม ค.ศ. 1940 ที่เมืองกลัง รัฐสลังงอห์ โดยเป็นบุตรีของดาโต๊ะ มะห์มุด อัมบะก์ ชาวมลายู กับดาติน มาเรียม อับดุลละห์ ชาวญี่ปุ่น เธอมีพี่น้อง 10 คน โดยรวมไปถึงน้องสาวฝาแฝดชื่อ โนไรนี และมีน้องสาวคนอื่นอย่าง นนนี่, ราห์มะห์ และไอซาห์

บิดาของเธอทำงานในเหมืองแร่ และต่อมาได้ย้ายทำในรัฐเประเพื่อดูแลเหมือง 60 แห่งในเขตเมืองกัมปาร์ เอนดนจึงใช้ชีวิตในวัยเด็กของเธอในเมืองกัมปาร์ และได้รับการศึกษาครั้งแรกที่โรงเรียนอังกฤษ-จีน (Anglo-Chinese School) ซึ่งปัจจุบันคือโรงเรียนประถมนานาชาติเมโธดิสต์ (Methodist National Type Primary School) ต่อมาเธอได้ศึกษาต่อที่โรงเรียนมัธยมเซนต์แมรี (St Mary’s secondary school) ในกัวลาลัมเปอร์

เอนดนพบกับอับดุลละห์ เมื่อ ค.ศ. 1960 ในขณะที่เธอทำงานในสำนักงาน Federal Establishment Office ซึ่งปัจจุบันคือหน่วยบริการมหาชน (Public Service Department) และทั้งคู่ได้แต่งงานกันในปี ค.ศ. 1965 ซึ่งต่อมาเอนดนจึงลาออกจากงานใน ปี ค.ศ. 1976

อับดุลลาห์ และเอนดนมีบุตรธิดาด้วยกันสองคน โดยบุตรคนแรกเป็นชาย คือ ดาโต๊ะกามาลุดดิน อับดุลละห์ (Kamaluddin Abdullah) ปัจจุบันได้สมรสแล้วกับอัซรีน อับดุลละห์ (Azrene Abdullah) ส่วนบุตรสาวชื่อ โนรี อับดุลลาห์ ปัจจุบันได้สมรสแล้วกับไครี จามาลุดดิน (Khairy Jamaluddin) โดยมีหลานให้แก่อับดุลละห์และเอนดนรวมกัน 4 คน

งานช่วยเหลือด้านสังคม

เอนดนได้บันทึกงานช่วยเหลือของเธอเกี่ยวกับงานศิลปะบนเนื้อผ้าแบบดั้งเดิม อย่างผ้าบาติก (Batik) และซงเกต (Songket) เธอได้ปล่อยโฆษณาและการแสดง "Batik Extravaganza" ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2003 และการเคลื่อนไหวของผู้ผลิตบาติกในมาเลเซีย "Creation For The World" และเธอเป็นผู้อุปถัมภ์ภาพยนตร์อีกด้วย

รางวัล

• มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมาเลเซีย (Universiti Teknologi Malaysia) ได้มอบปริญญากิตติมาศักดิ์สาขามานุษยศาสตร์ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2004
• ได้รับรางวัลฟาติมะห์ ตน (Fatimah Tun) โดยองค์กรสภาสตรีแห่งชาติ (National Council of Women's Organisation) เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม ค.ศ. 2004 สำหรับงานบริการชุมชน
• ชื่อของเอนดนได้ถูกพิมพ์หลังบัตรมรณะกรรมซึ่งได้รับจากคำสั่งมงกุฏมาเลเซีย หรือ ซรีเซติอา มะห์โกตา มาเลเซีย [Seri Setia Mahkota Malaysia (SSM)] มีคำว่า "ตน" (Tun) นำหน้าโดยยังดีเปอร์ตวนอากงสมเด็จพระราชาธิบดีสุลต่าน มีซาน ไซนัล อาบิดีน

การต่อสู้กับโรคร้าย

เอนดนได้ตรวจพบมะเร็งทรวงอกในปี ค.ศ. 2003 ขณะที่น้องสาวฝาแฝดโนไรนีที่เป็นมาก่อนได้เสียชีวิตลงก่อนในเดือนมกราคม ค.ศ. 2003 ต่อมาเอนดนได้ไปรักษาตัวที่ศูนย์การแพทย์เซนต์จอห์น (St. John’s Medical Centre) ที่เมืองลอสแอนเจลิส รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา ก่อนที่จะกลับมายังประเทศมาเลเซีย โดยพำนักอยู่ในบ้านซรีเปอร์ดานา (Sri Perdana) ก่อนจะเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาลปุตราจายาอีก 2 สัปดาห์

ในเวลา 7.55 นาฬิกา ของวันที่ 20 ตุลาคม ค.ศ. 2005 เธอได้เสียชีวิตลงหลังจากต่อสู้กับโรคร้ายนี้มายาวนาน โดยศพพักอยู่ที่บ้านพักของนายกรัฐมนตรี และมัสยิดปุตราจายา โดยศพของเธอถูกฝังที่กุโบร์ในตามันสลาตัน 20 ปุตราจายา

อ้างอิง

• "Wonder years in Kampar". The Star (Malaysia). 21 ตุลาคม ค.ศ. 2005. 
• "Strength behind her gentleness". The Star (Malaysia). 21 ตุลาคม ค.ศ. 2005. 
• "Obituary: Endon Mahmood, wife of Malay leader". International Herald Tribune. 20 ตุลาคม ค.ศ. 2005. 
• 1,849 conferred royal awards on King's birthday The Star (Malaysia). 6 June 2009