ฮัมซะฮ์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ฮัมซะฮ์
ء
อักษรต่างรูป
ต้นคำ กลางคำ ท้ายคำ
ء‍ ‍ء‍ ‍ء
อักษรอาหรับ
ه
ประวัติอักษรอาหรับ
เครื่องหมายการออกเสียง
ฟัตฮะฮ์ · กัสเราะฮ์ · ء ·ฎ็อมมะฮ์
เลขอาหรับ

ฮัมซะฮ์ (อาหรับ: الهَمْزة‎, (al-)hamzah, ء) เป็นอักษรอาหรับใช้แทนเสียง /อ/ แต่ไม่ถือว่าเป็นตัวอักษรเท่ากับอักษรอื่นอีก 28 ตัว ใช้แสดงการออกเสียงในยุคต้นๆของศาสนาอิสลาม ใช้เติมบนอะลิฟเพื่อบอกว่าอะลิฟตัวนี้ใช้แทนเสียง /อ/ อาจเขียนได้ในรูป:

  • เดี่ยว: ء ;
  • รวมกับ:
    • أ และ إ (ข้างบนและข้างล่างอะลิฟ)
    • ؤ (เหนือ วาว)
    • ئ (เหนือยาอุไม่มีจุดข้างล่าง)

กฎของฮัมซะฮ์[แก้]

โดยย่อ[แก้]

  • ฮัมซะฮ์เมื่อเป็นตัวแรกต้องอยู่บนหรือล่างอะลิฟ ขึ้นกับเสียงสระของฮัมซะฮ์แต่ถ้าเป็นสระเสียงยาวหรือสระประสมจะละฮัมซะฮ์ไว้
  • /i/ สำคัญกว่า /u/ สำคัญกว่า /a/ ถ้าต้องนับความสำคัญของเสียงสระ
  • สำหรับเสียง /อาอะ/ /อูอะ/ และ/เอาอะ/ ต้องเขียนฮัมซะฮ์บนเส้นแทนการเขียนบนอะลิฟ
  • ถ้ามีอะลิฟ 2 ตัวเขียนติดกัน ใช้อะลิฟ มัดดะแทน

รายละเอียด[แก้]

ฮัมซะฮ์ถือเป็นอักษรที่เขียนได้หลายวิธีและไม่มีผลต่ออักษรที่อยู่รอบข้างแม้แต่อักษรที่แทนสระเสียงยาว เขียนได้ 4 ลักษณะคือ เขียนบนเส้นโดยตรง เขียนบนอะลิฟ วาว หรือยาอุที่ตัดจุดข้างล่างออกไป อะลิฟที่มีฮัมซะฮ์อาจเขียนก่อนหน้าอะลิฟอีกตัวโดยไม่ต้องใช้อะลิฟ มัดดะ กฎของฮัมซะฮ์ขึ้นกับว่าฮัมซะฮ์อยู่ตำแหน่งต้น กลาง หรือท้ายคำ (ไม่ออกเสียง) สระเสียงสั้นที่เกิดจากการผันคำจะไม่นับ และเขียนในรูปอะลิฟ-ตันวิน จะใช้ฮัมซะฮ์เมื่ออยู่กลางคำเท่านั้น

  • ถ้าอยู่ต้นคำ:
    • เขียนบนอะลิฟเสมอ เขียนข้างบนถ้าเป็น /อะ/หรือ /อุ/ เขียนข้างล่างถ้าเป็น/อิ/
    • ถ้าตามด้วยเสียง /อา/ ใช้อะลิฟ มัดดะ
  • ถ้าอยู่ท้ายคำ:
    • ถ้าเป็นสระเสียงสั้นเขียนบนตัวพาขึ้นว่าเป็นเสียงใด (อะใช้อะลิฟ อิใช้ยาอุ อุใช้วาว) ถ้าเป็นสระเสียงยาว เขียนฮัมซะฮ์บนเส้น
    • ในกรณีอื่นๆ เขียนฮัมซะฮ์บนเส้น
  • ถ้าอยู่กลางคำ:
    • ถ้าเป็นสระเสียงยาวหรือสระประสม ตัวพาของฮัมซะฮ์ขึ้นกับกรณีต่อไปนี้:
    • ถ้าเป็นสระอิหรืออุ เขียนบนยาอุหรือวาว
    • ในกรณีอื่น เขียนบนเส้น เว้นแต่อักษรตัวต่อไปเป็นยาอุอาจเขียนฮัมซะฮ์บนยาอุเพื่อป้องกันความสับสน
    • ในกรณีอื่น ทั้งสระที่นำหน้าและตามหลังมีผลต่อฮัมซะฮ์
      • ถ้ามีตัวเดียวหรือ 2 ตัวแต่เป็นชนิดเดียวกัน เสียงสระนั้นจะเป็นตักำหนดตัวพา
      • ถ้ามีสระ 2 ตัวต่างกัน อิสำคัญกว่าอุ อุสำคัญกว่าอะ
      • ใช้อะลิฟ มัดดะ ถ้าจำเป็น

ในบางกรณี มีกฎที่ต่างไปคือ

  • "201 Arabic Verbs" ของ Barron ใช้ตามกฎข้างต้น
  • "Teach Yourself Arabic Verbs and Essential Grammar" ของ John Mace เมื่อเป็นเสียงอูจะไม่ใช้วาว 2 ตัว ในกรณีของ/อิอู/ ใช้ฮัมซะฮ์บนยาอุ ถ้าเป็น/อะอู/ เขียนอัมซะหฺบนอะลิฟ
  • "A new Arabic grammar" ของ Haywood and Nahmad เสียง /อู/ เขียนฮัมซะฮ์บนวาวตัวเดียว ไม่ใช้วาว 2 ตัว
  • "Al-Kitaab fii Ta:allum ..." /อะอู/ ใช้ฮัมซะฮ์บนยาอุ /อะอิ/ ใช้ฮัมซะฮ์บนอะลิฟ