อ็องรี มาติส

ภาพอ็องรี มาติส โดย Carl Van Vechten, 1933.

อ็องรี มาติส (ฝรั่งเศส: Henri Matisse; 31 ธันวาคม พ.ศ. 2412 – 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2497) เป็นจิตรกรและประติมากร สกุลช่างโฟฟว์โดดเด่นในเรื่องการใช้สีสันสดใสและลื่นไหล

ประวัติ

อ็องรี มาติส ชื่อเต็มคือ อ็องรี เอมีล เบอนัว มาติส เกิดที่เมืองเลอกาโต-ก็องเบรซี (Le Cateau-Cambrésis) แคว้นนอร์-ปาดกาแล (Nord-Pas-de-Calais) ประเทศฝรั่งเศส เติบโตในโบแอ็งน็องแวร์ม็องดัว (Bohain-en-Vermandois) ปี พ.ศ. 2430 เขาเดินทางไปกรุงปารีสเพื่อศึกษาวิชากฎหมาย หลังจากจบการศึกษาได้ทำงานเป็นพนักงานศาล ณ เมืองเลอกาโต-ก็องเบรซี ระหว่างนั้นป่วยเป็นโรคไส้ติ่ง เขาจึงฆ่าเวลาด้วยการวาดภาพระหว่างพักรักษาตัว เมื่อหายแล้วได้กลับไปศึกษาศิลปะที่ Académie Julian ณ กรุงปารีสในปี พ.ศ. 2434 ได้เป็นศิษย์ของวิลเลียม-อาดอลฟ์ บูเกอโร และกุสตาฟว์ โมโร

ด้วยอิทธิพลของปอล เซซาน, ปอล โกแก็ง, ฟาน โก๊ะ (Van Gogh) และปอล ซีญัก (Paul Signac) ประกอบกับศิลปะญี่ปุ่น เขาเริ่มตระหนักถึงความสำคัญของสีในฐานะการจัดองค์ประกอบ

งานศิลปะของเขามีพื้นฐานจากวิธีการจำแนกองค์ประกอบต่าง ๆ ออกเป็นภาพ สี การจัดองค์ประกอบ แล้วประกอบกันดดยการสังเคราะห์ เขาเป็นจิตรกรสกุลช่างโฟฟว์ (Fauvism) ที่พัฒนางานให้เกิดความสมดุลระหว่างสีและเส้นในการจัดองค์ประกอบแบบสองมิติ ปราศจากความมุ่งหมายให้เกิดการลวงตาเรื่องมิติความลึก (เช่น แสงเงา) เขาเป็นจิตรกรสกุลช่างโฟฟว์ (แปลว่า "สัตว์ร้าย") คนแรกที่สนใจศิลปะดึกดำบรรพ์ มาติสเลิกใช้โครงสีแบบพวก Impressionists และสร้างรูปแบบงานสองมิติด้วยสัสันสดใสและเส้นที่เลื่อนไหล ภาพส่วนใหญ่มักเป็นสตรี ภายในอาคารและหุ่นนิ่ง

ภาพเหมือนตนเองในเสื้อลายทาง (พ.ศ. 2449)

งานของเขาถือเป็นผู้นำของการเคลื่อนไหวทางศิลปะในลักษณะ Fauvist เขามีนิทรรศการครั้งแรกในปี พ.ศ. 2444 และมีนิทรรศการเดี่ยวในปีพ.ศ. 2447 การใช้สีสันสดใสชัดเจนของเขาโดดเด่นจนเป็นที่สังเกตเห็นชัดภายหลังเดินทางไปทำงานกับอังเดร เดอแรง (André Derain) ณ French Riviera ในปีพ.ศ. 2448 การเสื่อลงของการเคลื่อนไหวทางศิลปะในลักษณะFauvist ในปีพ.ศ. 2449 มิได้มีผลกับชื่อเสียงของมาติส งานของเขาก้าวหน้าไปไกลกว่าและผลงานชั้นดีที่เกิดขึ้นระหว่าง พ.ศ. 2449 ถึง พ.ศ. 2460 อันเป็นช่วงที่เขาเป็นสมาชิกกลุ่มศิลปินที่ชุมนุมกัน ณ มงปาร์นัส (Montparnasse)

เขาเป็นทั้งมิตรและคู่แข่งของปีกัสโซ งานของทั้งสองมักนำมาเปรียบเทียบกันเสมอ

ปี พ.ศ. 2453 ภาพเขียนรูปแรกของเขาคือ "Still Life with Geranium" ได้ตกเป็นของสาธารณะ ปัจจุบันแสดงอยู่ที่Pinakothek der Moderne

มาติสอาศัยอยู่ที่ Cimiez ใน French Riviera ปัจจุบันเป็นชานเมืองของเมืองนิส (Nice) เขาอาศัยอยู่ที่นั่นตั้งแต่พ.ศ. 2460 จนถึง พ.ศ 2497 อันเป็นวาระสุดท้ายของชีวิตเขา ในปี พ.ศ. 2484 เขาป่วยเป็นโรคมะเร็งและเข้ารับการผ่าตัด จนต้องนั่งรถเข็น มาติสไม่ย่อท้อปล่อยให้การนั่งรถเข็นเป็นอุปสรรคต่อการทำงาน ด้วยความช่วยเหลือจากผู้อื่นเขาเริ่มสร้างงานศิลปะแบบตัดปะกระดาษที่เรียกว่า gouaches découpés การทดลองนี้ทำให้เขาได้ทำงานศิลปะในสื่อชนิดใหม่อันเรียบง่ายแต่สนุกสนานรื่นเริงด้วยสีสันและรูปทรงเรขาคณิต

อ็องรี มาติส ประสบความสำเร็จในชั่วชีวิตเขาในฐานะจิตรกร ประติมากร และช่างพิมพ์ ปัจจุบันภาพเขียนของมาติส มีค่าสูงถึง 17 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี พ.ศ. 2545 ประติมากรรม Reclining Nude I (Dawn) ของเขาขายได้ 9.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ นับเป็นสถิติที่สูงสำหรับ ประติมากรรมของศิลปินคนหนึ่ง

ผลงานบางส่วน

ภาพ La Chute d'Icare ของอ็องรี มาติส

• Notre-Dame, une fin d'après-midi (1902),
• Green Stripe (1905),
• The Open Window (1905),
• Woman with a Hat (1905),
• Les toits de collioure (1905),
• Le bonheur de vivre (1906),
• The Young Sailor II (1906),
• Madras Rouge (1907),
• Blue Nude (Souvenir de Biskra) (1907),
• The Dessert: Harmony in Red (The Red Room) (1908),
• The Conversation (1909),
• Dance (1909),
• L'Atelier Rouge (1911),
• Zorah on the Terrace (1912),
• Le Rifain assis (1912),
• La lecon de musique (1917),
• The Painter and His Model (1917),
• Interior At Nice (1920),
• Odalisque with Raised Arms (1923),
• Yellow Odalisque (1926),
• Robe violette et Anemones (1937),
• Le Reve de 1940 (1940),
• Deux fillettes, fond jaune et rouge (1947),
• Jazz (1947),
• The Plum Blossoms (1948),
• Chapelle du Saint-Marie du Rosaire (1948, completed in 1951),
• Beasts of the Sea (1950),
• Black Leaf on Green Background (1952),

อ้างอิง

• Lawrence Gowing. "Matisse" London:Thames & Hudson; Reprint edition, 1985, ISBN 0-500-20170-6 (short introduction to Matisse)
• Hilary Spurling "The Unknown Matisse: A Life of Henri Matisse, Vol. 1, 1869-1908". London: Hamish Hamilton Ltd, 1998, ISBN 0-679-43428-3
• Hilary Spurling "Matisse the Master: A Life of Henri Matisse, Vol. 2, The Conquest of Colour 1909 - 1954". London: Hamish Hamilton Ltd, 2005, ISBN 0-241-13339-4

NICE

แหล่งข้อมูลอื่น

• Musée Matisse Nice
• Henri Matisse at the Museum of Modern Art (MoMA)
• Matisse Gallery at Artst
• Henri Matisse at CGFA
• Artchive
• Henri Matisse at Olga's Gallery 158 pictures
• Matisse-Picasso
• Henri Matisse: A Virtual Art Gallery
• Henri Matisse: Life and Work 200 hi-res images