วิกิพีเดีย:การตรวจสอบผู้ใช้

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เว็บย่อ:
WP:CHECK
WP:CHK
Wikipedia Checkuser.svg

ในวิกิพีเดีย เครื่องมือ ตรวจสอบผู้ใช้ (CheckUser) เป็นเครื่องมือสำหรับผู้ใช้ที่ได้รับอนุญาต ในการตรวจสอบข้อมูลไอพี และบันทึกของเซิร์ฟเวอร์ที่เกี่ยวข้องกับการแก้ไขของผู้ใช้ เพื่อประโยชน์ในการป้องกันวิกิพีเดียจากการก่อกวนหรือการแก้ไขอันไม่พึงประสงค์ เครื่องมือตรวจสอบผู้ใช้เป็นเครื่องมือที่ให้ข้อมูลที่บันทึกไว้ในเซิร์ฟเวอร์ระหว่างการแก้ไขเพื่อการตรวจสอบเท่านั้น จึงอาจต้องใช้ประสบการณ์และทักษะเฉพาะตัวควบคู่กันไปด้วย เพื่อให้การตรวจสอบผู้ใช้ประสบผลสำเร็จมากที่สุด

นโยบายการตรวจสอบ[แก้]

  • เครื่องมือตรวจสอบผู้ใช้ให้ใช้ในการตรวจสอบเพื่อป้องกัน จำกัดและรับมือกับการก่อกวน เพื่อตรวจสอบพฤติกรรมหุ่นเชิด หรือเพื่อลดการแก้ไขบางประการอันไม่พึงประสงค์ มิใช่เครื่องมือที่ใช้เพื่อควบคุมผู้ใช้ เพื่อสร้างแรงกดดันให้แก่ผู้ใช้ หรือใช้เครื่องมือในการโจมตีหรือคุกคามผู้ใช้อื่น ไม่ว่าจะเป็นในกรณีธรรมดาหรือกรณีที่มีเนื้อหาขัดแย้งกันไม่ก็ตาม
  • ไม่ตรวจสอบการใช้บัญชีผู้ใช้มากกว่าหนึ่งบัญชีที่ไม่ละเมิดนโยบาย ได้แก่ บัญชีผู้ใช้ซึ่งแบ่งแยกการแก้ไขในแต่ละโครงการที่สนใจออกจากกัน บัญชีผู้ใช้ที่สร้างใหม่แทนบัญชีผู้ใช้เดิมที่มีปัญหาและมิได้นำไปใช้ในการก่อกวนหรือละเมิดนโยบาย (บัญชีที่เข้าข่ายสร้างเพื่อใช้ในการละเมิดนโยบาย เช่น บัญชีผู้ใช้ที่นำไปใช้ในการโหวดสนับสนุนตนเองเพื่อรับตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่ง (เช่น ผู้ดูแลระบบ) เป็นต้น
  • ไม่อนุญาตให้มีการตรวจสอบไอพีผู้ใช้จากผู้ใช้นั้น ๆ เอง เพื่อเป็นหลักฐานยืนยันว่าตนเองมิใช่หุ่นเชิดของผู้ใช้อื่น เนื่องจากการตรวจสอบดังกล่าวอาจถูกนำไปใช้ในทางที่ไม่พึงประสงค์ได้ หากมีประเด็นที่จะสงสัยว่าเป็นหุ่นเชิดหรือเป็นผู้ใช้เดียวกับบุคคลใดบุคคลหนึ่ง กรุณาอย่าตื่นตระหนก เวลาและการกระทำจะเป็นเครื่องพิสูจน์ทุกสิ่งเอง (ดูเพิ่มที่ วิกิพีเดีย:หุ่นเชิด)
  • ตามนโยบายเกี่ยวกับสิทธิส่วนบุคคล ก่อนจะมีการตรวจสอบผู้ใช้ใด ๆ ตามคำขอของอีกผู้ใช้หนึ่ง ให้แจ้งผู้ใช้ที่จะถูกตรวจสอบทราบ และให้เวลาในการยอมรับหรือปฎิเสธความเกี่ยวข้องซึ่งกันและกันได้ภายในระยะเวลาอันสมควร เว้นแต่เป็นกรณีเร่งด่วนซึ่งจำเป็นต้องใช้เครื่องมือนี้ทันที เช่น การก่อกวนที่เกิดขึ้นโดยทันทีทันใด และ/หรือผู้ใช้หลายคนแสดงพฤติกรรมที่ใกล้เคียงกัน
  • ไม่รับการตรวจสอบซึ่งจะนำไปสู่การเปิดเผยไอพี (เช่น การตรวจสอบผู้ใช้กับไอพี) เนื่องจากเป็นการละเมิดนโยบายสิทธิส่วนบุคคล
  • คำขอตรวจสอบผู้ใช้จะต้องกระทำโดยผ่านทางระบบวิกิพีเดียเท่านั้น เช่น ผ่านทางหน้าพูดคุยของผู้ตรวจสอบ ผ่านทางผู้ดูแลระบบจากหน้าแจ้งผู้ดูแลระบบ หรือผ่านทางฟังก์ชันส่งอีเมลหาผู้ใช้

นโยบายสิทธิส่วนบุคคล[แก้]

เนื่องจากเครื่องมือตรวจสอบผู้ใช้อนุญาตให้ผู้ใช้ที่มีสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลได้ และมูลนิธิวิกิมีเดียถือสิทธิส่วนบุคคลของผู้แก้ไขเป็นสิ่งสำคัญมาก จึงอาจมีข้อขัดแย้งระหว่างการคุ้มครองสิทธิส่วนบุคคลของผู้ใช้ (แม้ผู้ใช้จะก่อให้เกิดปัญหามากก็ดี) กับการป้องกันการก่อกวนและการแก้ไขที่ไม่สร้างสรรค์ ประเด็นความขัดแย้งนี้เป็นประเด็นที่ละเอียดอ่อนและยังไม่มีหลักปฏิบัติที่เหมาะสม หลักปฏิบัติต่อไปนี้เป็นหลักทั่วไปที่ปฏิบัติในวิกิพีเดียภาษาไทย หากมีข้อสงสัย กรุณาติดต่อผู้ตรวจสอบผู้ใช้ที่มีประสบการณ์

  1. ผู้ตรวจสอบผู้ใช้มีวิจารณญาณในการตรวจสอบผู้ใช้ตามที่เห็นสมควรและเหมาะสม (ส่วนใหญ่จะเกี่ยวกับการลดหรือป้องกันการแก้ไขที่ไม่สร้างสรรค์และการก่อกวน)
  2. ผู้ตรวจสอบผู้ใช้อาจรับเรื่องไว้โดยเปิดเผยหรือไม่ก็ได้ ตามแต่สมควร
  3. ผู้ตรวจสอบผู้ใช้จะรับเรื่องที่มีเหตุผลเฉพาะเจาะจงที่รับฟังได้เท่านั้น อย่างไรก็ดีผู้ตรวจสอบผู้ใช้อาจทำการตรวจสอบโดยไม่เปิดเผยเพื่อสกัดหรือป้องกันความเสียหายได้ ทั้งนี้ต้องสอดคล้องกับนโยบายการตรวจสอบผู้ใช้
  4. ผลการตรวจสอบผู้ใช้เป็นไปตามนโยบายสิทธิส่วนบุคคล ซึ่งจะไม่เปิดเผยข้อมูลที่ระบุตัวบุคคล เว้นแต่
    1. ได้รับคำยินยอมจากผู้ที่ถูกตรวจสอบนั้น
    2. หากผู้ใช้ทำการก่อกวนหรือแก้ไขโดยไม่สร้างสรรค์อย่างสม่ำเสมอ ข้อมูลที่ได้จากการตรวจสอบผู้ใช้อาจนำมาเปิดเผยเพื่อช่วยในการบล็อกไอพีที่มีปัญหา หรือช่วยผู้ให้บริการอินเตอร์เน็ตในการจัดการกับกรณีดังกล่าว ซึ่งมีการร้องเรียนไปยังผู้ให้บริการ และ
    3. หากมีความจำเป็นอย่างยิ่งยวดในการปกป้องสิทธิ์ ทรัพย์สินหรือความปลอดภัยของมูลนิธิวิกิพีเดีย ผู้ใช้ หรือสังคมโดยรวม

การไม่เปิดเผยข้อมูลไอพี[แก้]

โดยปกติการระบุว่าผู้ใช้ที่ต่างชื่อบัญชีกันจะใช้ไอพีหรือช่วงไอพีร่วมกัน ไม่ถือเป็นการละเมิดนโยบาย หากไม่ระบุข้อมูลเกี่ยวกับไอพีหรือช่วงไอพีโดยชัดแจ้ง หรือในข้อมูลที่ระบุมีเพียงข้อมูลกว้าง ๆ เช่นประเทศ เครือข่าย ซึ่งไม่สามารถนำไปชี้ว่าเป็นบุคคลใดบุคคลหนึ่งได้ นอกจากนี้การลิงก์ไอพีกับบัญชีผู้เป็นสิ่งไม่สมควรอย่างยิ่ง เพราะไอพีนั้นมักจะลิงก์กับบุคคลใดบุคคลหนึ่งเพียงช่วงเวลาสั้น ๆ หรือช่วงไอพีแคบ ๆ ช่วงใดช่วงหนึ่งเท่านั้น ยิ่งช่วงไอพีกว้างขึ้น จะไม่สามารถระบุบุคคลหนึ่ง ๆ นั้นว่ามาจากไอพีใดได้เลย

ผู้ตรวจสอบผู้ใช้จะพยายามทำทุกวิถีทางเพื่อหลีกเลี่ยงการระบุไอพีหนึ่งเข้ากับบุคคลใดบุคคลหนึ่ง แต่ในบางกรณีก็ไม่อาจเป็นเช่นนั้น ผู้ใช้ที่ทำการแก้ไขโดยไม่สร้างสรรค์อาจถูกลิงก์ไอพีกับผู้ใช้ เช่นในกรณีต่อไปนี้

  • ผู้ใช้ใช้หลายไอพี หรือใช้ทั้งบัญชีผู้ใช้และไอพีในการก่อกวนหรือแก้ไขโดยไม่สร้างสรรค์ ไม่ว่าจะเป็นในบทความเดียวหรือไม่ก็ตาม และเป็นการยากที่จะบล็อกผู้ใช้และไอพีทั้งหมด
  • ผู้ใช้ก่อกวนโดยใช้หลายบัญชีผู้ใช้ และอาจสร้างบัญชีผู้ใช้เพิ่มอีกเพื่อการก่อกวน จำเป็นต้องบล็อกช่วงไอพีที่ใช้โดยบัญชีนั้น ๆ

ผู้ใช้ที่รับมือในสถานการณ์ดังกล่าว ซึ่งได้ร้องขอให้บล็อกหรือมีการดำเนินการใด ๆ ที่ต้องดำเนินการโดยผู้ดูแล ให้ถือว่าเป็นกรณีที่จะใช้เครื่องมือตรวจสอบได้ และหากผู้ตรวจสอบพิจารณาแล้วว่าผู้ใช้ดังกล่าวได้รับมือในสถานการณ์ดังกล่าวจริง แต่กรณีดังกล่าวเป็นข้อพิพาทระหว่างบุคคลหรือเนื้อหา ให้ผู้ตรวจสอบตระหนักไว้ว่า การกระทำการให้วิกิพีเดียปราศจากการก่อกวนและการแก้ไขอันไม่พึงประสงค์ มีความสำคัญกว่าการปกป้องผู้ใช้ที่จงใจละเมิดนโยบาย

การเก็บข้อมูลไอพี[แก้]

วิกิมีเดียตั้งโปรแกรมเพื่อเก็บข้อมูลสำหรับการตรวจสอบไว้เพียงระยะเวลาสั้น ๆ ระยะเวลาหนึ่ง เนื่องจากข้อมูลเก่าซึ่งยังเก็บอยู่ในฐานข้อมูลซึ่งแม้จะไม่มีประโยชน์แล้วก็ตาม ยังนับว่าเป็นข้อมูลส่วนบุคคลอยู่ โดยทั่วไปแล้วหากกรณีการตรวจสอบไม่ได้กระทำอย่างทันท่วงที หรือไม่ใช่กรณีที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน อาจไม่ได้รับการตอบสนองในการตรวจสอบได้

ข้อปฏิบัติทั่วไป[แก้]

แม้ผู้ใช้จะก่อกวนก็ตาม การไม่เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลจะเป็นการดีที่สุด กล่าวคือ

  • โดยทั่วไปจะไม่เปิดเผยไอพี จะเปิดเผยเพียงว่าใช่เครือข่ายเดียวกันหรือไม่ หากจำเป็นต้องเปิดเผย ขอให้แน่ใจว่าบุคคลที่จะมอบข้อมูลให้นั้นไว้ใจได้และจะไม่เปิดเผยข้อมูลนั้น
  • ถ้าผู้ใช้บอกว่าตนเองแก้ไขจากที่ใดที่หนึ่ง และไอพียืนยันว่าเป็นเช่นนั้นจริง จะไม่มีการเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อยืนยัน (หากจำเป็นต้องมีการยืนยัน)
  • หากผู้ขอตรวจสอบมีข้อสงสัยไม่ว่าจะเป็นในประเด็นก็ตาม ผู้ตรวจสอบจะไม่พึงเปิดเผยข้อมูลใด ๆ ทั้งสิ้น

หลักปฏิบัติเพิ่มเติมคือ หากมีการร้องขอให้ตรวจสอบข้อมูล กรุณาให้ผู้ขอตรวจสอบแสดงหลักฐานว่าการตรวจสอบนั้นจำเป็นและพึงกระทำได้ รวมถึงใช้เหตุผลของผู้ตรวจสอบเองเพื่อพิจารณาควบคู่ไปด้วย และต้องอธิบายเหตุผลของผู้ตรวจสอบเองหากจำเป็น อย่าอนุมานว่ากรณีนี้สามารถตรวจสอบได้ ไม่ว่าใครจะเป็นผู้ร้องขอให้ตรวจสอบก็ตาม

"ไม่มีหลักฐาน"[แก้]

การตรวจสอบผู้ใช้โดย "ไม่มีหลักฐาน" คือการตรวจสอบผู้ใช้โดยไม่มีหลักฐานสนับสนุนว่าผู้ใช้ที่ถูกตรวจสอบเป็นหุ่นเชิดของอีกคนหนึ่ง การตรวจสอบเช่นนี้ไม่เหมาะสม เว้นแต่จะมีหลักฐานที่แสดงได้ว่ามีการใช้หุ่นเชิดในทางที่ผิด สำหรับการตรวจสอบผู้ใช้ที่เป็นหุ่นเชิดโดยไม่ทราบผู้เชิดหุ่น แต่มีเหตุผลสนับสนุนว่าจะมีการกระทำการเป็นหุ่นเชิด ไม่ใช่การตรวจสอบแบบไม่มีหลักฐาน เพราะในบางกรณีอาจไม่รู้ตัวผู้เชิดหุ่นจนกว่าจะตรวจสอบก็ได้ ทั้งนี้ แม้ผลการตรวจสอบชี้ว่าไม่ใช่ มิได้หมายความว่าการตรวจสอบนั้นเป็นการตรวจสอบที่ละเมิดนโยบายแต่อย่างใด

ติดต่อผู้ตรวจสอบผู้ใช้[แก้]

โดยทั่วไป ผู้ตรวจสอบผู้ใช้เป็นผู้ใช้ที่มีประสบการณ์ในการรับมือกับกรณีที่ละเอียดอ่อน กรณีเกี่ยวกับสิทธิส่วนบุคคล และกรณีอื่น ๆ ที่เกี่ยวกับผู้ใช้ หากต้องการให้มีการตรวจสอบผู้ใช้ กรุณาแจ้งเรื่องไว้ที่ หน้าแจ้งผู้ดูแลระบบ เพื่อให้ผู้ตรวจสอบดำเนินการต่อไป อย่างไรก็ดี กรณีที่เป็นเรื่องละเอียดอ่อนมาก ๆ อาจสามารถติดต่อกับผู้ตรวจสอบผู้ใช้ได้โดยใช้ช่องทางดังต่อไปนี้

  • ติดต่อผู้ตรวจสอบเป็นรายคน ผู้ตรวจสอบอาจให้คำแนะนำ ช่วยจัดการกรณีดังกล่าว หรือส่งเรื่องไปพิจารณากับผู้ตรวจสอบคนอื่น
  • ติดต่อกับคณะผู้ตรวจสอบทั้งหมด วิธีนี้มักเป็นวิธีการที่ดีที่สุดที่จะได้รับคำตอบจากผู้ตรวจสอบ เป็นการให้ผู้ตรวจสอบรู้โดยทั่วกัน หรืออาจใช้ในกรณีที่ไม่รู้จักผู้ตรวจสอบเป็นการส่วนตัวและไม่อาจพิจารณาได้ว่าจะติดต่อผู้ใด หากกรณีดังกล่าวเป็นกรณีละเอียดอ่อนที่สุด อาจใช้วิธีติดต่อกับคณะกรรมการอนุญาโตตุลาการ ไม่ว่าจะทั้งหมดหรือรายบุคคลก็ได้
  • สำหรับกรณีที่อาจเกี่ยวข้องกับโครงการอื่น เช่น มีการใช้หุ่นเชิดในการก่อกวน ข่มขู่ ละเมิดสิทธิส่วนบุคคล หรือกรณีที่อยู่นอกเหนืออำนาจของผู้ตรวจสอบในวิกิพีเดียภาษาไทย สามารถส่งอีเมลไปยังกลุ่มรวมของผู้ตรวจสอบผู้ใช้ทุกโครงการของวิกิมีเดียได้ แต่เนื่องจากอีเมลดังกล่าวไม่สามารถส่งจากผู้ใช้ทั่วไปไปยังกลุ่มรวมได้โดยตรง ผู้ที่ต้องการติดต่อกับผู้ตรวจสอบผู้ใช้รวมนั้นจึงต้องติดต่อกับคณะผู้ตรวจสอบรายคน แล้วขอให้ส่งอีเมลไปยังกลุ่มรวมของผู้ตรวจสอบ

การตรวจสอบผู้ใช้[แก้]

กระบวนการการขอตรวจสอบ[แก้]

การขอตรวจสอบผู้ใช้จะกระทำได้ต่อเมื่อผู้ใช้ทั่วไปหรือผู้ดูแลระบบมีหลักฐานที่บ่งชี้ว่ามีการใช้บัญชีผู้ใช้หลาย ๆ บัญชีในทางที่ผิดเท่านั้น สำหรับขั้นตอนตามกระบวนการปกติมีดังต่อไปนี้

  1. ให้ผู้ใช้แจ้งตรวจสอบผู้ใช้ในหน้าพูดคุยของผู้ตรวจสอบผู้ใช้ (ดูข้างล่างนี้) หรือแจ้งที่หน้า วิกิพีเดีย:แจ้งผู้ดูแลระบบ เพื่อให้การตรวจสอบเป็นไปอย่างเปิดเผย เว้นแต่กรณีเร่งด่วนหรือกรณีที่เกี่ยวกับการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล อนุญาตให้ใช้การส่งอีเมลหาผู้ตรวจสอบผู้ใช้ได้โดยอนุโลม
  2. ผู้ขอตรวจสอบจะต้องเป็นผู้ใช้ทั่วไป (กล่าวคือมีบัญชีผู้ใช้ 4 วันนับจากวันที่แก้ไขครั้งแรก และมีการแก้ไขรวม 10 การแก้ไขขึ้นไป) เท่านั้น การตรวจสอบจะเป็นการตรวจสอบระหว่างผู้ใช้กับผู้ใช้เท่านั้น จะไม่ตรวจสอบระหว่างไอพีกับผู้ใช้เป็นอันขาด และจะไม่รับคำขอตรวจสอบจากไอพีไม่ว่ากรณีใด ๆ ทั้งสิ้น
  3. ผู้ขอตรวจสอบต้องแสดงหลักฐานให้เป็นที่ชัดเจนว่ามีการใช้บัญชีผู้ใช้ในทางที่ผิด เช่น แสดงลิงก์การแก้ไขแต่ละรุ่นที่แสดงว่าผู้ใช้มีความเกี่ยวข้องกัน แสดงลักษณะการแก้ไขที่คล้ายคลึงกัน เป็นต้น
  4. ผลการตรวจสอบของผู้ตรวจสอบจะไม่เปิดเผยไอพี ไม่ว่ากรณีใด ๆ ทั้งสิ้น

คำแนะนำ[แก้]

ผู้ใช้ที่ได้สิทธิ์ในการตรวจสอบผู้ใช้สามารถเข้าถึงเครื่องมือได้จาก พิเศษ:หน้าพิเศษ เลือก "ตรวจสอบผู้ใช้" หรือเข้าโดยตรงได้จาก พิเศษ:ตรวจสอบผู้ใช้ ทั้งนี้ มีข้อแนะนำสำหรับการตรวจสอบผู้ใช้ดังนี้

  • เครื่องมือตรวจสอบผู้ใช้เป็นเครื่องมือทางเทคนิค ซึ่งต้องการผู้ใช้ที่คุ้นเคยกับไอพี ช่วงไอพี และข้อมูลทั่วไปอื่น ๆ เพื่อนำข้อมูลไปใช้ได้อย่างถูกต้อง
  • การที่ผู้เขียนสองคนแก้ไขเหมือนกัน หรือผู้เขียนคนใดคนหนึ่งกระทำการอันแสดงว่าเป็นการแก้ไขไม่สร้างสรรค์ ให้ดูที่รูปแบบการแก้ไขเป็นหลัก การที่ไอพีตรงกันอาจเป็นหลักฐานแสดงให้เห็นว่าเป็นบุคคลคนเดียวกัน หรือไม่ใช่หลักฐานก็ได้
  • ไอพีโดยส่วนมากจะเปลี่ยนทุกช่วงระยะเวลาหนึ่ง ๆ เป็นช่วง วัน เดือน หรือแทบไม่เปลี่ยนเลยก็เป็นไปได้ โปรดใช้ความระมัดระวังในการแสดงว่าผู้ใช้หนึ่ง ๆ กับอีกคนหนึ่งเป็นคนคนเดียวกัน เพราะการเปลี่ยนไอพีของแต่ละผู้ให้บริการอินเตอร์เน็ตนั้นอาจเปลี่ยนช้าหรือเร็วก็ได้
  • มีกลุ่มจดหมายข่าว (checkuser-l at lists.wikimedia.org) และไออาร์ซีของผู้ตรวจสอบผู้ใช้โดยเฉพาะ (#wikimedia-checkuser) ซึ่งใช้สำหรับโครงการวิกิมีเดียทั้งหมด สำหรับการหารือว่าด้วยข้อปฎิบัติหรือคำแนะนำในการตีความข้อมูลและการตรวจสอบข้อมูล โดยเฉพาะในกรณีการก่อกวนที่ซับซ้อน อย่างไรก็ดี การเข้าใช้ไออาร์ซีจะเข้าใช้ได้ก็ต่อเมื่อได้รับคำเชิญให้เข้าเท่านั้น นอกจากนี้กลุ่มจดหมายข่าวไม่รับจดหมายที่ไม่ได้มาจากสมาชิก หากผู้ใดต้องการความช่วยเหลือจากผู้ตรวจสอบผู้ใช้ ให้ติดต่อกับผู้ตรวจสอบผู้ใช้ตามวิธีที่กล่าวมาข้างต้น
  • ผู้ตรวจสอบผู้ใช้ต้องมีเหตุผลที่สอดคล้องกับนโยบายตรวจสอบผู้ใช้ หากมีการตรวจสอบผู้ใช้ การยืนยันข้อมูล และการบล็อก และต้องพร้อมที่จะอภิปรายโดยเปิดเผยถึงเหตุผลดังกล่าวหากจำเป็น

การบล็อก[แก้]

ผู้ดูแลระบบที่มีสิทธิ์ในการตรวจสอบผู้ใช้ อาจบล็อกผู้ใช้โดยใช้ข้อมูลที่ได้จากการตรวจสอบผู้ใช้ได้ โดยถือว่าการกระทำดังกล่าวอยู่ในอำนาจหน้าที่ของผู้ซ่อนข้อมูล (Oversight) หรือผู้ตรวจสอบผู้ใช้ การบล็อกดังกล่าวต้องมีการตรวจสอบโดยคณะกรรมการอนุญาโตตุลาการ และผู้ดูแลระบบต้องไม่เลิกบล็อกการบล็อกตามอำนาจหน้าที่ของผู้ตรวจสอบผู้ใช้ โดยไม่อภิปรายกับผู้ตรวจสอบผู้ใช้ก่อน

บันทึกการตรวจสอบผู้ใช้[แก้]

บันทึกการตรวจสอบผู้ใช้จะถูกบันทึกไว้ที่หน้า พิเศษ:ตรวจสอบผู้ใช้ ซึ่งสามารถดูได้เฉพาะผู้ตรวจสอบผู้ใช้เท่านั้น โดยจะเก็บรายละเอียดว่ามีการตรวจสอบใคร เมื่อไร เหตุผลในการตรวจสอบ และบันทึกการตรวจสอบ แต่จะไม่เก็บผลการตรวจสอบและไอพีของผู้ใช้ไว้แต่อย่างใด

การคัดเลือกและการถอดถอน[แก้]

โดยทั่วไปผู้ใช้ที่จำเป็นต้องใช้เครื่องมือตรวจสอบผู้ใช้จะเป็นสมาชิกและอดีตสมาชิกในคณะกรรมการอนุญาโตตุลาการ แต่หากผู้ใช้ทั่วไปต้องการได้สิทธิ์นี้ จะต้องได้รับการคัดเลือกจากชุมชนเช่นเดียวกับการเสนอชื่อผู้ดูแลระบบ โดยต้องแสดงเหตุผลและความจำเป็นต่อชุมชนและกรรมการตามสมควร และได้เสียงสนับสนุนจากชุมชนตามจำนวนที่กำหนด โดยถือว่าเป็นการได้รับเลือกจากคณะกรรมการอนุญาโตตุลาการโดยอนุโลม เมื่อได้รับคัดเลือกแล้ว อนุญาโตตุลาการจะนำเรื่องให้ผู้ดูแลโครงการแต่งตั้งให้เป็นผู้ตรวจสอบผู้ใช้ต่อไป ทั้งนี้ผู้ใช้จะต้องยืนยันตัวบุคคลตามช่องทางที่มูลนิธิวิกิมีเดียกำหนดด้วย

ผู้ตรวจสอบผู้ใช้สามารถถูกถอดถอนได้ หากชุมชนหรือคณะกรรมการอนุญาโตตุลาการเห็นว่าผู้ตรวจสอบผู้ใช้ได้ใช้เครื่องมือตรวจสอบผู้ใช้ในทางที่ผิด เช่น ตรวจสอบในทางที่ผิด หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลโดยไม่จำเป็น ชุมชนอาจเสนอชื่อให้ถอดถอนผู้ตรวจสอบนั้นหรือคณะกรรมการอาจนำเรื่องให้ผู้ดูแลโครงการถอนสถานะผู้ตรวจสอบได้ ไม่ว่าจะเป็นทางอีเมล คำขอส่วนบุคคล หรือการขอถอนสถานะตามกระบวนการทั่วไปในเมตาวิกิ ทั้งนี้หากมีกรณีเร่งด่วน ผู้ดูแลโครงการอาจถอดถอนสถานะผู้ตรวจสอบผู้ใช้เป็นการชั่วคราว เพื่อรอการตัดสินจากคณะกรรมการอนุญาโตตุลาการได้ ทั้งนี้ต้องเป็นการชั่วคราวและมีเหตุผลรองรับเท่านั้น

การร้องเรียนซึ่งการละเมิดการใช้เครื่องมือ[แก้]

นโยบายของมูลนิธิวิกิมีเดียเกี่ยวกับการถอดถอนสถานะตรวจสอบผู้ใช้ มีดังนี้

  • ผู้ใช้ที่ได้รับสถานะตรวจสอบผู้ใช้ ที่ขาดความเคลื่อนไหวเป็นเวลานานกว่า 1 ปี จะถูกถอนสถานะโดยปริยาย
  • หากมีการใช้เครื่องมือตรวจสอบผู้ใช้ในทางที่ผิด เช่น มีการตรวจสอบผู้ใช้โดยไม่มีเหตุผลอันสมควรเป็นเวลาบ่อยครั้ง ผู้ตรวจสอบจะถูกถอนสถานะทันที
  • หากมีข้อสงสัยว่ามีการเครื่องมือในทางที่ผิด ให้อภิปรายกรณีดังกล่าวในวิกิพีเดียภาษาไทย โดยคณะกรรมการอนุญาโตตุลาการจะเป็นผู้ตัดสินให้ถอนสถานะ หรือชุมชนมีมติก็ได้ และดำเนินเรื่องให้ผู้ดูแลโครงการถอนสถานะต่อไป ผู้ดูแลโครงการจะไม่เป็นผู้ถอนสถานะด้วยตนเอง แต่สามารถให้ข้อมูลเพื่อแสดงว่ามีการใช้เครื่องมือในทางที่ผิด และหากกรณีการถอดเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล สามารถขอให้มูลนิธิวิกิมีเดียเป็นผู้ประกาศถอดถอนสถานะได้
  • สามารถส่งข้อร้องเรียนเกี่ยวกับการใช้เครื่องมือในทางที่ผิด หรือการละเมิดสิทธิส่วนบุคคลไปที่คณะกรรมการผู้ตรวจการวิกิมีเดีย (Ombudsman committee) ได้เช่นกัน หากเป็นกรณีอื่น ๆ สามารถส่งให้คณะกรรมการอนุญาโตตุลาการเป็นผู้พิจารณาได้

ดูเพิ่ม[แก้]

ตรวจสอบผู้ใช้
การเข้าถึงเครื่องมือ
  • m:Requests for permission สำหรับยื่นขอสถานะ/ถอดถอนสถานะตรวจสอบผู้ใช้
  • m:User rights log สำหรับการตรวจสอบการให้และถอนสถานะ โดยพิมพ์ User:ชื่อผู้ใช้@thwiki ลงในกล่อง
หน้าที่เกี่ยวข้อง
เทคนิค
  • mw:CheckUser ให้รายละเอียดการทำงาน และการติดตั้งลงในวิกิของตนเอง
เครื่องมือสำหรับผู้ตรวจสอบผู้ใช้