พรมแขวนผนัง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
การแขวนพรมบนผนังโกบลินที่วังลินเดอร์โฮฟ ราวปี ค.ศ. 1900
“ชัยชนะของความตาย” (The Triumph of Death) พรมผนังเฟลมิชซึ่งอาจจะมาจากบรัสเซลส์ ราวปี ค.ศ. 1510-1520

พรมแขวนผนัง หรือ พรมผนัง (ภาษาอังกฤษ: Tapestry) เป็นงานศิลปะสิ่งทอ ซึ่งทอด้วยมือบนกี่ตั้งที่เส้นด้ายพุ่งซ่อนเส้นด้ายยืนหมดเมื่อทำเสร็จ ซึ่งต่างจากการทอผ้า อาจเห็นทั้งด้ายเส้นยืนและเส้นพุ่ง การทำเช่นนี้ทำให้เกิดลวดลายหรือภาพ ผู้ทอมักจะใช้ด้ายยืนที่ทำจากลินินหรือฝ้าย ส่วนด้ายพุ่งอาจจะเป็นขนแกะ, ฝ้าย หรือไหม หรือบางครั้งก็ใช้ด้ายที่ทำจากทอง, เงิน หรือวัสดุอื่นๆ ด้วย

ทั้งช่างและศิลปินเป็นผู้สร้างงานพรมทอ ก่อนอื่นศิลปินจะร่างแบบ ที่เรียกกันว่า “tapestry cartoon” เพื่อให้ช่างทอตามแบบที่ร่าง ห้วเรื่องที่ทอก็อาจจะมาจากคัมภีร์ไบเบิล, ตำนานเทพ หรือฉากล่าสัตว์ ซึ่งจะเป็นที่นิยมทำกันในการตกแต่งที่อยู่อาศัย

การใช้สอย[แก้]

ความนิยมในการใช้พรมทอตกแต่งอาจจะมาจากการที่เป็นสิ่งที่เคลื่อนย้ายตามเจ้าของจากที่พำนักหนึ่งไปอีกที่พำนักหนึ่งได้สะดวก พรมทอที่ใช้ในวัดก็อาจจะใช้แขวนเนื่องในโอกาสพิเศษ นอกจากนั้นก็มีประโยชน์ในการใช้สอย เช่นเมื่อแขวนบนผนังก็จะเป็นฉนวนทำให้ห้องอุ่นขึ้นในขณะเดียวกันก็เป็นเครื่องตกแต่งห้องด้วย

การวิวัฒนาการการทอพรมแขวนผนัง[แก้]

การทอพรมแขวนผนังทำกันมาตั้งแต่สมัยกรีก พรมของกรีกจาก 300-200 ปึก่อนคริสต์ศักราช ที่พบในทะเลทรายที่ทาริมเบซิน การทอแบบดังกล่าวมาเริ่มทำกันในยุโรปราวต้นคริสต์ศตวรรษที่ 14 ในบริเวณที่เป็นประเทศเยอรมนี และ สวิสเซอร์แลนด์ปัจจุบัน แต่ต่อมาศูนย์กลางการทอก็ย้ายไปฝรั่งเศสและเนเธอร์แลนด์ ในคริสต์ศตวรรษที่ 15 อาราสในฝรั่งเศสเป็นเมืองที่มีชื่อในการทอพรมแขวนผนังด้วยขนแกะ งานพรมของอาราสขายเป็นเครื่องตกแต่งให้แก่ปราสาทและวังต่างๆ ทั่วยุโรป พรมแขวนผนังมาถูกทำลายไปมากระหว่างการปฏิวัติฝรั่งเศส พรมจำนวนมากถูกเผาเพื่อเอาทองที่เป็นเส้นด้ายในตัวผ้า คำว่า “พรมแขวนผนังอาราส” ยังเป็นคำที่ใช้เรียกพรมแขวนผนังที่ทออย่างหรูหรา แม้ว่าจะทำมาจากที่อื่นก็ตาม

ในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ศูนย์การทอพรมแขวนผนังก็ย้ายไปในบริเวณฟลานเดอร์สซึ่งกลายมาเป็นศูนย์กลางการทอพรมแขวนผนังของยุโรป ในคริสต์ศตวรรษที่ 17 พรมเฟล็มมิชได้ชื่อว่าเป็นศูนย์กลางการผลิตที่สำคัญที่สุด ซึ่งจะเห็นได้จากงานที่ทำมาจากสมัยนั้นแสดงให้เห็นรายละเอียดของงาน ทั้งภาพบนพรมและสีที่ใช้

ในคริสศตวรรษที่ 19 วิลเลียม มอร์ริส รื้อฟี้นการทอพรมแขวนผนังแบบยุคกลางที่แอบบีเมอร์ตัน และมีความสำเร็จในการทอพรมแขวนผนังสำหรับการตกแต่งที่อยู่อาศัยและคริสต์ศาสนสถาน งานร่างพรมทอเหล่านี้ของมอริสออกแบบโดยเอ็ดเวิร์ด เบิร์น-โจนส์ (Edward Burne-Jones)

พรมทอยังทำกันอยู่บ้างที่โรงงานที่โกบลินส์ (Gobelins) และเวิร์คช็อพบางแห่งในยุโรป ซึ่งนอกจากจะทอแล้วยังซ่อมแซมพรมทอที่ชำรุดด้วย นอกจากนั้นศิลปะการทอพรมแขวนผนังยังเป็นศิลปะของผู้ที่ทอพรมเป็นงานอดิเรกด้วย

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

“วิทัศน์ถ้วยศักดิ์สิทธิ์” (The Vision of the Holy Grail) โดยวิลเลียม มอร์ริสและบริษัท ค.ศ. 1890

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ พรมแขวนผนัง

สมุดภาพ[แก้]