ตั๊กแตนตำข้าว

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ตั๊กแตนตำข้าว
ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: 145–0 Ma
ยุคครีเทเชียส–ปัจจุบัน
ตั๊กแตนยักษ์เอเชียขีดขาว (Hierodula patellifera) เป็นตั๊กแตนตำข้าวที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Animalia
ไฟลัม: Arthropoda
ชั้น: Insecta
ชั้นย่อย: Pterygota
Infraclass: Neoptera
อันดับใหญ่: Dictyoptera
อันดับ: Mantodea
Burmeister, 1838
วงศ์
ชื่อพ้อง
  • Manteodea Burmeister, 1829
  • Mantearia
  • Mantoptera

ตั๊กแตนตำข้าว หรือ ตั๊กแตนต่อยมวย[1] (อังกฤษ: Mantis) เป็นอันดับของแมลงที่ประกอบไปด้วยแมลงมากกว่า 2,400 ชนิด 430 สกุล[2] ใน 15 วงศ์ พบทั่วไปในภูมิอากาศเขตอบอุ่นและเขตร้อน ส่วนมากอยู่ในวงศ์ Mantidae

ศัพทมูลวิทยา[แก้]

ตั๊กแตนตำข้าวทุกชนิดจัดอยู่ในอันดับ Mantodea ที่มาของคำว่า Mantodea และ 'mantis' มาจากคำในภาษากรีก μάντις (ออกเสียงว่า แมนทิส) หมายความว่าผู้เผยพระวจนะ และคำลงท้ายในภาษากรีก εἶδος หมายถึงรูปทรงหรือรูปร่าง ชื่อถูกตั้งโดยนักกีฏวิทยาชาวเยอรมัน เฮอร์มันน์ บูร์ไมซเทอร์ ในปี ค.ศ. 1838[3][4]

ลักษณะ[แก้]

ตั๊กแตนตำข้าว มีอกปล้องแรกยาว มีลักษณะท่าทีชอบยืนขยับตัวขึ้นลง ๆ คล้ายอาการยงโย้ยงหยก จึงได้รับชื่อเรียกเล่น ๆ ว่า "ตั๊กแตนโยงโย่" หรือ "ตั๊กแตนยงโย้" เนื่องจากมีขาคู๋หน้าที่พัฒนาให้กลายเป็นขาหนีบใช้สำหรับจับเหยื่อ เวลาเมื่อไม่ได้ใช้งาน มักจะยกขึ้นประกบกันอยู่ที่ด้านหน้าคล้ายท่ายกมือไหว้หรือการจรดมวย อันเป็นที่มาของชื่อ ส่วนหัวของตั๊กแตนตำข้าว สามารถหมุนคอได้เกือบรอบ 360 องศา จัดเป็นแมลงที่สามารถมองผ่านไหล่ของตัวเองไปด้านหลังได้ นอกจากนี้แล้วยังมีตาเดี่ยวอีกสามดวงตาอยู่ตรงกลางหน้าผากระหว่างตารวมทั้งสองข้าง ตาเดี่ยวทำหน้าที่รับแสงมากกว่ารับภาพเหมือนตารวม[5]

พฤติกรรม[แก้]

ตั๊กแตนตำข้าวเป็นสัตว์ล่าเหยื่อเท่านั้น ดังนั้นมันจึงมักไม่กินเนื้อที่ไม่ได้ล่ามาด้วยตนเอง แต่ก็มีผู้เลี้ยงตั๊กแตนตำข้าวสามารถป้อนอาหารให้มันได้เป็นสัตว์เลี้ยง แมลงเป็นอาหารหลักของตั๊กแตนตำข้าว แต่ตั๊กแตนตำข้าวที่มีขนาดใหญ่สามารถกินสัตว์อื่นที่มีขนาดเล็กกว่าได้ เช่น แมงป่อง, สัตว์เลื้อยคลาน, กบ, นก, งู, ปลา แม้กระทั่งแมลงสาบ

ตั๊กแตนตำข้าวสามารถอำพรางตนให้เหมือนกับสิ่งแวดล้อมได้ โดยปกติแล้ว ตั๊กแตนตำข้าวตัวเมียจะมีขนาดใหญ่กว่าตัวผู้มาก และเมื่อผสมพันธุ์เสร็จแล้ว ตั๊กแตนตำข้าวเป็นแมลงที่มีพฤติกรรมดุร้าย ก้าวร้าว ตัวเมียจะจับตัวผู้กินเป็นอาหารตามสัญชาติญาณ

ตั๊กแตนตำข้าวเป็นแมลงที่มีขั้นตอนการเจิญเติบโตที่ไม่สมบูรณ์ กล่าวคือไม่มีระยะดักแด้ ตั๊กแตนตำข้าวเมื่อฟักออกจากไข่มีขนาดเล็กมาก รูปร่างคล้ายมด แต่ละครั้งที่มีการลอกคราบขนาดจะและรูปร่างก็จะเปลี่ยนแปลงไปโดยปีกจะยาวขึ้น หลังการลอกคราบครั้งสุดท้าย 2-3 สัปดาห์ ช้าหรือเร็วขึ้นอยู่กับชนิด การผสมพันธุ์อาจใช้เวลานานเป็นวัน หรือแล้วแต่ความพอใจของตั๊กแตนตำข้าว หลังจากการผสมพันธุ์ประมาณ 1-2 สัปดาห์ ตัวเมียจะเริ่มวางไข่เป็นกลุ่มอัดเรียงกันแน่นเป็นฝักซึ่งจะวางได้ติดต่อกันไปได้ 3-6 ฝัก ไข่ฟักเป็นตัวอ่อนภายใน 5-6 สัปดาห์ [5]

อ้างอิง[แก้]

  1. ตั๊กแตนตำข้าว , ตั๊กแตนต่อยมวย
  2. Otte, Daniel; Spearman, Lauren. "Mantodea Species File Online". สืบค้นเมื่อ 2012-07-17. 
  3. Essig, Edward Oliver (1947). College entomology. New York: Macmillan Company. pp. 124,900. OCLC 809878. สืบค้นเมื่อ 2010-03-10. 
  4. Harper, Douglas. "mantis". Online Etymology Dictionary. สืบค้นเมื่อ 21 November 2008. 
  5. 5.0 5.1 พิสุทธิ์ เอกอำนวย, คู่มือคนรักแมลง 2 การเลี้ยงด้วง (มีนาคม พ.ศ. 2552) หน้า 250. 255 หน้า ISBN 978-974-660-832-9

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]