วัดเทพธิดารามวรวิหาร

วัดเทพธิดารามวรวิหาร
ประตูทางเข้า
ข้อมูลทั่วไป
ที่ตั้ง	แขวงสำราญราษฏร์ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร
ประเภท	พระอารามหลวงชั้นตรี
นิกาย	มหานิกาย
เว็บไซต์	www.watthepthidaram.info
หมายเหตุ
การเข้าชมพระอุโบสถ พระวิหาร และศาลาการเปรียญนั้นต้องขออนุญาตจากทางวัดเสียก่อน
สถานีย่อย:พระพุทธศาสนา

วัดเทพธิดาราม วรวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร ตั้งอยู่เลขที่ ๗๐ ถนนมหาไชย แขวงสำราญราษฏร์ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาเจษฎาบดินทร์ พระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๓ แห่งพระบรมราชจักรีวงค์ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูมินทรภักดี (พระ องค์เจ้าชายลดาวัลย์ ต้นราชสกุล "ลดาวัลย์" พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว และเจ้าจอมมารดาเอมน้อย) เป็นแม่กองในการสร้างวัดเทพธิดาราม วรวิหาร เมื่อปี พ.ศ. ๒๓๗๙ เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าหญิง วิลาส พระปิยราชธิดา และสำเร็จเรียบร้อย เมื่อปี พ.ศ. ๒๓๘๒ พระบาท สมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดพระ ราชทานนามว่า "วัดเทพธิดาราม" ซึ่งหมายถึง "อัปสรสุดาเทพ" และพระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนิน มาทรงเป็น องค์ประธานในพระราชพิธีผูกพัทธสีมา เมื่อวันที่ ๒๒ ธันวาคม พ.ศ. ๒๓๘๒

ผู้ทรงสถาปนาวัดเทพธิดารามวรวิหาร พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาเจษฎาบดินทร์ พระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๓ แห่งพระบรมราชจักรีวงค์ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่น ภูมินทรภักดี (พระองค์เจ้าชายลดาวัลย์ ต้นราชสกุล "ลดาวัลย์" พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว และ เจ้าจอมมารดาเอมน้อย) เป็นแม่กองในการสร้างวัดเทพธิดาราม วรวิหาร เมื่อปี พ.ศ. ๒๓๗๙ เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าหญิงวิลาส พระปิยราชธิดา และสำเร็จเรียบร้อย เมื่อปี พ.ศ. ๒๓๘๒ พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานนามว่า "วัดเทพธิดาราม" ซึ่งหมายถึง "อัปสรสุดาเทพ" พระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนิน มาทรงเป็นองค์ประธานในพระราชพิธีผูกพัทธสีมา เมื่อวันที่ ๒๒ ธันวาคม พ.ศ. ๒๓๘๒

สิ่งสำคัญในวัดนี้คือ พระปรางค์ทิศทั้งสี่ เป็นฝีมือช่างในสมัยรัชกาลที่ 3 บุษบกที่รองรับพระประธาน ภายในโบสถ์ ที่ประดิษฐ์อย่างสวยงามและที่ผนังพระอุโบสถมีภาพเขียนเป็นรูปพุ่มข้าวบิณฑ์ แบบอย่าง ในรัชกาลที่ 3

วัดนี้เคยเป็นที่พำนักของสุนทรภู่กวีเอกแห่ง กรุงรัตนโกสินทร์ ระหว่าง พ.ศ. 2383 - 2385 เมื่อคราวบวชเป็นพระภิกษุ ปัจจุบันยังมีกุฏิหลังหนึ่ง เรียกว่า "บ้านกวี" เปิดเป็น พิพิธภัณฑ์

ผลงานดีเด่นระดับโลก องค์การศึกษาวิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ ได้ประกาศยกย่องสุนทรภู่ ว่าเป็นบุคคลที่มีผลงานด้านวัฒนธรรมดีเด่นของโลก ในวาระครบวันเกิด ๒๐๐ ปี ของท่านสุนทรภู่ บทกลอนของท่านขจรขจายไปยังต่างประเทศและมีการแปลตีพิมพ์ออกไปหลายภาษา เช่น สุนทรภู่ฉบับเยอรมัน พระอภัยมณีฉบับเดนมาร์ก พระอภัยมณีฉบับรัสเซีย รัฐบาลไทยกำหนดให้มีการฉลอง ๒๐๐ ปี กวีของปวงชน หนึ่งในกวีเอกของไทย เมื่อวันที่ ๒๖ มิถุนายน ๒๕๒๙ เป็นปีกวีเอกสุนทรภู่

รูปหมู่พระอริยสาวิกา (ภิกษุณี) ภายในพระวิหารมีรูปหมู่ภิกษุณีหล่อด้วยดีบุก หน้าตัก กว้าง ๑๑ นิ้ว สูง ๒๑ นิ้ว จำนวน ๕๒ องค์ ประดิษฐานบนแท่นหน้าพระพุทธปฏิมาประธานฯ ภิกษุณีทั้งหมดจะมีลักษณะ ท่าทางที่แตกต่างกัน เป็นของเก่าแก่หาดูได้ยาก มีอยู่แห่งเดียวในโลก

พระประธาน พระประธานในพระอุโบสถ สลักด้วยศิลาขาว บริสุทธิ์ หน้าตักกว้าง ๑๔ นิ้ว สูง ๒๐ นิ้วปางมารวิชัย พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงให้อัญเชิญมา จากพระบรมมหาราชวัง แล้วให้ประดิษฐานไว้เหนือ เวชยันต์บุษบกอันประณีตงดงาม ต่อมาพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวภูมิพลดุลยเดช ได้ทรงเฉลิมพระนาม พระพุทธรูปองค์นี้ว่า "พระพุทธเทววิลาศ" ตามหนังสือ ราชเลขาธิการที่ รล.๐๐๐๒/๒๕๒๒ ลงวันที่ ๒๕ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๑๔ (แต่ประชาชนโดยทั่วไปจะนิยมเรียกว่า "หลวงพ่อขาว")

พระพุทธรูปทรงเครื่อง ด้านหน้าของพระประธานมีพระพุทธรูปทรงเครื่อง อิริยาบถยืน ปางห้ามสมุทร ๒ องค์ ประดิษฐานอยู่ด้าน ซ้ายและ ด้านขวาของพระพุทธเทววิลาศ กล่าวกันว่าเป็น สัญลักษณ์ ของพระเจ้าลูกเธอพระองค์เจ้าหญิงวิลาศ กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ

เครื่องประดับพระอาราม เครื่องประดับพระอารามเหล่านี้ คือ ตุ๊กตาศิลาสลักแบบจีน เป็นรูปคนและสัตว์ มีลักษณะท่าทางและอิริยาบถต่างๆ กัน มีการแต่งกายแบบจีนบ้าง แบบไทยบ้าง ตั้งประดับอยู่บริเวณรอบพระอุโบสถบ้าง พระวิหารบ้าง ศาลาการเปรียญบ้าง ตุ๊กตาเหล่านี้ส่วนใหญ่อยู่ในสภาพชำรุดและบางส่วนถูกขโมยลักไปบ้าง

พระปรางค์จตุรทิศ พระปรางค์จตุรทิศ ก่ออิฐถือปูนสูงประมาณ ๑๕ เมตร ตั้งอยู่บนลานทักษิณสูงมุมของพระอุโบสถทั้ง ๔ ทิศ คือ ทิศอาคเนย์ ทิศหรดี ทิศพายัพ และทิศอีสาน ที่ฐาน ของพระปรางค์ แต่ละองค์จะมีรูปท้าวจตุโลกบาลทั้ง ๔ คือ ท้าวธตรฐ ท้าววิรุฬหก ท้าววิรูปักษ์ และท้าวกุเวร ประจำรักษาในทิศทั้ง ๔

เจ้าอาวาสวัดเทพธิดาราม วรวิหาร พระเทพวิสุทธิเมธี (แผ่ว ปรกฺกโม) ป.ธ. ๙ พระเทพวิสุทธิเมธี (แผ่ว ปรกฺกโม) วัดเทพธิดาราม วรวิหาร แขวงสำราญราษฎร์ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10200 วิทยฐานะ ป.ธ. ๙ ตำแหน่ง รองเจ้าคณะภาค ๑๑ สถานะเดิม แผ่ว นามสกุล ตุ้มทอง เกิดวันที่ ๑๒ พฤษภาคม ๒๔๙๒ ภูมิลำเนา บ้านเลขที่ ๑ หมู่ที่ ๑๑ ตำบลหลุมข้าว อำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา บรรพชา วันที่ ๑๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๐๕ ณ วัดใหม่สุนทร ตำบลโนนสูง อำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา พระอุปัชฌาย์ พระครูพินิจยติกรรม (เจ้าคณะอำเภอโนนสูง) อุปสมบท วันที ๑๑ พฤษภาคม ๒๕๑๓ ณ วัดพลับ ตำบลในเมือง อำเภอเมือนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา พระอุปัชฌาย์ พระครูศีลสารวิสุทธิ์ (เจ้าคณะอำเภอเมือง) วัดพระนารายณ์มหาราช อำเภอเมือนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา พระกรรมวาจาจารย์ พระครูวิโรจน์ธรรมสุธีร์ วัดพระนารายณ์มหาราช อำเภอเมือนครราชสีมา จังหวันครราชสีมา พระอนุสาวนาจารย์ พระสมุห์หน่วย วัดพระนารายณ์มหาราช อำเภอเมือนครราชสีมา จังหวันครราชสีมา

โรงเรียนธรรมวิลาส โรงเรียนธรรมวิลาส เป็นอาคารตึก ๓ ชั้น ใช้เป็นสถานที่ศึกษาเล่าเรียนพระธรรมวินัยของภิกษุสามเณรประจำสำนักเรียนวัดเทพธิดารามและนักเรียนจากวัดบริเวณใกล้เคียง ทำการสอนทั้งแผนกนักธรรมและแผนกภาษาบาลี

กิจกรรมภายในวัด ๑. โครงการ "อยู่กลดหมดทุกข์ สร้างสุขด้วยศีล ๘" ๒. โครงการ "สวดมนต์แปลเพื่อความสงบสุขของสังคมและครอบครัว" ทุกวันอาทิตย์ ตลอดทั้งปี

อ้างอิง

• เที่ยว “วัดเทพธิดาราม” ชมความงามศิลปะสมัย ร.3 โดย ผู้จัดการออนไลน์ 29 มีนาคม 2548 15:28 น.

แหล่งข้อมูลอื่น

• วัดเทพธิดาราม วรวิหาร dhammathai.org
• [1] เว็ปไซต์: วัดเทพธิดารามวรวิหาร