เทศกาลติหาร
| ติหาร | |
|---|---|
.jpg) สตรีในเนปาลจุดตะเกียงทีโยและประดับผนังด้วยหลอดไฟอิเล็กทรอนิกส์ระหว่างการฉลองติหาร | |
| ชื่ออื่น | ภาอีตีกา, ทีปาวลี, ยมปัญจัก |
| การเฉลิมฉลอง | แต่งบ้านด้วยแสงไฟ รวมตัว พิธีบูชา ร้องเพลงและร่ายรำ เทวสีภาอีโล เกม อาหาร |
| การถือปฏิบัติ | พิธีทางศาสนา |
| เริ่ม | การติก กฤษณปักษ์ ตรโยทาศี |
| สิ้นสุด | การติก ศุกลปักษ์ ทวิตยะ |
| ความถี่ | รายปี |
| ส่วนเกี่ยวข้อง | ทีปาวลี, พันธิโฉรทิวาส, สวันตี, โสหราอี, พันทนา |
ติหาร (อักษรโรมัน: Tihar) หรือ ยมปัญจกะ (อักษรโรมัน: Yamapanchak) เป็นเทศกาลฮินดูที่เฉลิมฉลองโดยชาวเนปาลและชาวอินเดียในแถบบสิกขิม มีลักษณะเป็นเทศกาลแห่งแสง เช่นเดียวกับทีปาวลี ชาวเนวารแห่งหุบเขากาฐมาณฑุเรียกเทศกาลนี้ว่า ยมปัญจกติหาร และในชาวมเธศีแห่งมเธศเรียกว่า ทีปาวลีติหาร
เช่นเดียวกับทีปาวลี เทศกาลนี้ประกอบด้วยการจุดตะเกียง ทีโย ด้านในและด้านนอกบ้าน เทศกาลความยาวห้าวันนี้ประกอบด้วยการเฉลิมฉลองและบูชาสิ่งมีชีวิตสี่ชนิดที่เกี่ยวข้องกับพระยม เทพเจ้าฮินดูแห่งความตาย และวันสุดท้ายสำหรับฉลองผู้คน[1]
ความหมายและความสำคัญของเทศกาลติหาร
[แก้]เทศกาลติหารเป็นเทศกาลแห่งแสงที่มีความยาวห้าวัน ซึ่งเริ่มต้นในวันกาคติหาร (Kaag Tihar) และสิ้นสุดในวันภาอีติกา (Bhai Tika) โดยในแต่ละวันจะมีการบูชาและเฉลิมฉลองสิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวข้องกับพระยม เทพเจ้าแห่งความตายในศาสนาฮินดู ดังนี้
- วันกาคติหาร (Kaag Tihar): วันแรกของเทศกาลที่ชาวบ้านจะบูชานกกา (Kaag) ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของการนำข่าวสารและการปกป้องจากสิ่งชั่วร้าย
- วันคุมารีติหาร (Kumari Tihar): วันที่สองที่เฉลิมฉลองเด็กหญิงที่ได้รับการยกย่องเป็นเทพธิดา (Kumari) ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความบริสุทธิ์และความศักดิ์สิทธิ์
- วันวัวติหาร (Gai Tihar): วันที่สามที่บูชาวัว (Gai) ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์และการเกษตร
- วันสุนัขติหาร (Dog Tihar): วันที่สี่ที่บูชาสุนัข (Dog) ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความภักดีและการปกป้อง
- วันภาอีติกา (Bhai Tika): วันสุดท้ายของเทศกาลที่พี่สาวจะทำพิธีบูชาพี่ชาย เพื่ออธิษฐานให้มีชีวิตยืนยาวและปราศจากอันตราย
ตามปฏิทินวิกรมสามวัต เทศกาลเริ่มต้นด้วยวันกาคติหาร (Kaag Tihar - ติหารกา) ตรงกับวันตรโยทาศี ของเดือนการติก กฤษณปักษ์ (วันที่ 13 เดือนมืด) และสิ้นสุดที่ภาอีติกา ตรงกับวันทวิติยา ของเดือนการติก ศุกลปักษ์ ของทุกปี[2] ซึ่งตรงกับเดือนตุลาคมถึงพฤศจิกายนตามปฏิทินเกรเกอเรียน[3]
ชุมชนต่าง ๆ จะมีการจุดประทีปทีโย ประดับบ้านเรือนด้วยแสงไฟ และใช้แป้ง ธัญพืช ทราย และกลีบดอกไม้ มาจัดเรียงเป็นรงโคลีบนพื้น เพื่อเป็นการต้อนเทพเจ้า โดยเฉพาะพระลักษมี[4] และเพื่อขจัดความมืดมิด
อ้างอิง
[แก้]- ↑ Burbank, Jon, 1951– (January 2014). Nepal. ISBN 978-0-7614-8021-1. OCLC 1046067057.
{{cite book}}: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์) - ↑ "Kaag Tihar: When crow are worshiped". nepaltraveller.com (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 29 September 2020.
- ↑ Nepal, Naturally. "Tihar". www.welcomenepal.com (ภาษาอังกฤษ). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 13 June 2021. สืบค้นเมื่อ 29 September 2020.
- ↑ Selvamony 2006, pp. 172