Sauropsida

Sauropsida ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: หลักฐานที่อาจเป็นไปได้ในสมัยทูร์ไนเซียนในรูปแบบของรอยเท้ากลายเป็นหิน
ตามเข็มนาฬิกาจากบนซ้าย: พาไรอาซอรัส (พาราเรปไทล์ในกลุ่มพาไรอาซอร์ที่สูญพันธุ์แล้ว), เมโซซอรัส (พาราเรปไทล์ในกลุ่มเมโซซอร์ที่สูญพันธุ์แล้ว), สมาวก์เบรเยอรี (กิ้งก่า), นกกระจาบควายหน้าขาว, จระเข้แม่น้ำไนล์ และ ลาบิโดซอริคอส (ยูเรปไทล์ในกลุ่มแคปตอร์ฮินิดที่สูญพันธุ์แล้ว)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:	สัตว์ Animalia
ไฟลัม:	สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata
เคลด:	สัตว์สี่เท้า Tetrapoda
เคลด:	เรปทิลิโอมอร์ฟา
เคลด:	แอมนิโอตา
เคลด:	สัตว์เลื้อยคลาน Sauropsida Huxley, 1864
เคลดย่อย
แนวคิดแบบปรับปรุงใหม่: †Erpetonyx †Araeoscelidia? †Bolosauridae †Mesosauria †Acleistorhinidae †Australothyris †Microleter Neoreptilia †Mesosauria? †Acleistorhinidae? †Australothyris? †Microleter? †Procolophonia †Orovenator †Cabarzia? †Ascendonanus? Parapleurota †Millerettidae †Galesphyrus †Lanthanolania? Neodiapsida แนวคิดแบบดั้งเดิม: †Parareptilia †Lanthanosuchidae †Australothyris †Erpetonyx †Microleter †Mesosauria †Millerettidae †Bolosauridae †Acleistorhinidae †Procolophonia Eureptilia †Captorhinidae †Coelostegus †Hylonomus †Thuringothyris †"Protorothyrididae" Diapsida †Araeoscelidia Neodiapsida กลุ่มที่ยังไม่ระบุสถานะแน่ชัด (Incertae sedis) ที่อาจเป็นSauropsida : †Recumbirostra †Captorhinidae †Protorothyrididae †Brouffia †Paleothyris †Coelostegus †Caseasauria †Varanopidae
ชื่อพ้อง
Reptilia sensu lato

Sauropsida (ภาษากรีก แปลว่า "ใบหน้าคล้ายกิ้งก่า") เป็นเคลดของแอมนิโอตที่มีความหมายเทียบเท่ากับชั้นสัตว์เลื้อยคลานในวงกว้าง ทว่าโดยทั่วไปมักใช้ในความหมายที่กว้างกว่าเพื่อรวมถึงเครือญาติในกลุ่มฐานที่สูญพันธุ์ไปแล้วของสัตว์เลื้อยคลานและนกในปัจจุบัน (ซึ่งในฐานะไดโนเสาร์ในกลุ่มเทอโรพอด นกถูกจัดกลุ่มอยู่ภายในสัตว์เลื้อยคลาน เนื่องจากมีความใกล้ชิดทางวิวัฒนาการกับสัตว์ในกลุ่มจระเข้มากกว่ากิ้งก่าหรือเต่า) นิยามที่ได้รับความนิยมมากที่สุดระบุว่า Sauropsida เป็นกลุ่มพี่น้องกับซีแนปซิด ซึ่งเป็นเคลดของแอมนิโอตอีกกลุ่มหนึ่งที่มีสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเป็นตัวแทนเพียงกลุ่มเดียวในปัจจุบัน แม้ว่าซีแนปซิดยุคแรกมักจะถูกเรียกว่า "สัตว์เลื้อยคลานคล้ายสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม" ในทางประวัติศาสตร์ ทว่าซีแนปซิดทั้งหมดมีความใกล้ชิดกับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมมากกว่าสัตว์เลื้อยคลานในปัจจุบัน ในทางกลับกัน Sauropsida จะรวมถึงแอมนิโอตทั้งหมดที่มีความใกล้ชิดกับสัตว์เลื้อยคลานในปัจจุบันมากกว่าสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ซึ่งรวมถึงชั้นนก ซึ่งเป็นกลุ่มของไดโนเสาร์เทอโรพอด แม้ว่าเดิมทีจะถูกตั้งชื่อให้เป็นชั้นแยกต่างหากในอนุกรมวิธานลินเนียสก็ตาม

ฐานของ Sauropsida ตามแบบดั้งเดิมถูกแบ่งออกเป็นกลุ่มหลักของ "สัตว์เลื้อยคลาน" ได้แก่ ยูเรปไทเลีย ("สัตว์เลื้อยคลานที่แท้จริง") และพาราเรปไทเลีย ("สัตว์เลื้อยคลานข้างเคียง") ยูเรปไทเลียจะครอบคลุมถึงสัตว์เลื้อยคลานที่มีชีวิตอยู่ทั้งหมด (รวมถึงนก) ตลอดจนกลุ่มสัตว์ที่สูญพันธุ์ไปแล้วต่าง ๆ ส่วนพาราเรปไทเลียมักถูกพิจารณาว่าเป็นกลุ่มที่สูญพันธุ์ไปแล้วทั้งหมด แม้ว่าจะมีสมมติฐานบางประการเกี่ยวกับต้นกำเนิดของเต่าที่เสนอว่าพวกมันอาจจัดอยู่ในกลุ่มพาราเรปไทล์ นอกจากนี้ เคลด เรคุมบิรอสตรา และวาราโนพิดี ซึ่งเดิมเคยเชื่อว่าเป็นเลโพสพอนไดลีและซีแนปซิดตามลำดับ ก็อาจจัดเป็น Sauropsida กลุ่มฐานได้เช่นกัน คำว่า "Sauropsida" เกิดขึ้นเป็นครั้งแรกใน ค.ศ. 1864 โดยทอมัส เฮนรี ฮักซลีย์ ผู้จัดกลุ่มนกรวมเข้ากับสัตว์เลื้อยคลานโดยอาศัยหลักฐานจากซากดึกดำบรรพ์ อย่างไรก็ตาม การแบ่งกลุ่มระหว่าง "ยูเรปไทเลีย" และ "พาราเรปไทเลีย" ได้ถูกท้าทายในการศึกษาหลายชิ้นเมื่อไม่นานมานี้ ซึ่งพบว่ากลุ่มเหล่านี้ไม่ได้เป็นตัวแทนของกลุ่มชาติพันธุ์เดียว