ไท่ผิงหฺวาน-ยฺหวี่จี้
| ไท่ผิงหฺวาน-ยฺหวี่จี้ | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| จีนตัวเต็ม | 太平寰宇記 | ||||||||||
| จีนตัวย่อ | 太平寰宇记 | ||||||||||
| |||||||||||
ไท่ผิงหฺวาน-ยฺหวี่จี้ (จีน: 太平寰宇記) หรือ "ภูมิศาสตร์สากลแห่งรัชสมัยไท่ผิง [ค.ศ. 976–983]" เป็นตำราภูมิศาสตร์ในคริสต์ศตวรรษที่ 10 โดยนักวิชาการชาวจีนนาม เยฺว่ ฉื่อ (樂史; ค.ศ. 930–1007) เขียนขึ้นในรัชสมัยจักรพรรดิซ่งไท่จงแห่งราชวงศ์ซ่งเหนือ[1] ตำรานี้มี 200 ม้วน (หรือ เล่ม) ที่มีรายการเกือบทุกพื้นที่ของประเทศจีน ณ เวลาที่เผยแพร่ พร้อมทั้งชื่อสถานที่และรากศัพท์ของสถานที่เหล่านั้น ผลงานี้โดยทั่วไปปฏิบัติตามระบบการกำหนดทางภูมิศาสตร์และการเมืองของราชวงศ์ถัง โดยแบ่งประเทศจีนออกเป็น 13 "เต้า" (จีน: 道; พินอิน: dào) และแบ่งเพิ่มเติมออกเป็น "โจว" (จีน: 州; พินอิน: zhōu) และ "เซี่ยน" (จีนตัวย่อ: 县; จีนตัวเต็ม: 縣; พินอิน: xiàn) เนื่องจากข้อมูลส่วนใหญ่อิงตามงานของราชวงศ์ถัง ผลงานี้จึงถือเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญในการศึกษาภูมิศาสตร์ของจีนราชวงศ์ถัง[2]
ไท่ผิงหฺวาน-ยฺหวี่จี้มักบันทึกข้อมูลประชากร สถานที่สำคัญ และโครงสร้างทางศาสนาหรือพิธีกรรม ประเพณี และข้อมูลทางประวัติศาสตร์พื้นฐาน บางครั้งเพิ่มข้อมูลที่ไม่พบในฉื่อจี้ของซือหม่า เชียน ตำราภูมิศาสตร์ที่โด่งดังที่สุดของจีน นอกจากนี้ยังกำหนดแนวโน้มในการรวมชีวประวัติ การอ้างอิงวรรณกรรม และเนื้อหาอื่น ๆ ไว้ในผลงานทางภูมิศาสตร์ของจีนด้วย[2]