ข้ามไปเนื้อหา

ไท่ผิงจิง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ไท่ผิงจิง
เนื้อหาของ ไท่ผิงจิง ใน ประมวลคัมภีร์เต๋าดั้งเดิม (正統道藏 เจิ้งถ่งเต้าจ้าง)
ผู้ประพันธ์อิเกียด (ตามความเชื่อดั้งเดิม)
ชื่อเรื่องต้นฉบับ太平經
ประเทศจีน (ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก)
ภาษาภาษาจีนเก่า
ประเภทปรัชญา
วันที่พิมพ์คริสต์ศตวรรษที่ 2
ข้อความต้นฉบับ
太平經 ที่ Chinese วิกิซอร์ซ
ไท่ผิงจิง
จีนตัวเต็ม太平經
จีนตัวย่อ太平经
พินอินTàipíng Jīng
การถอดเสียง
ภาษาจีนมาตรฐาน
พินอินTàipíng Jīng
เวด-ไจลส์Tai P'ing Ching

ไท่ผิงจิง (จีน: 太平經; พินอิน: Tàipíng Jīng) หรือ ไท่ผิงชิงหลิ่งชู (จีน: 太平清領書; พินอิน: Tàipíng Qīnglǐng Shū) เป็นคัมภีร์ในลัทธิเต๋าที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศจีน[1]:69 ถือเป็นคัมภีร์หลักของขบวนการไท่ผิงเต้า (太平道) ในยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก คัมภีร์มีจำนวนเล่มทั้งหมด 170 ม้วน กล่าวกันว่าเทพเจ้าประทานคัมภีร์ ไท่ผิงจิง ให้แก่ปรมาจารย์อิเกียด (于吉 ยฺหวี จี๋ หรือ 干吉 กาน จี๋)[2] ต่อมาในรัชสมัยพระเจ้าซุนเต้ (漢順帝 ฮั่นชุ่นตี้) กง ฉง (宮崇) ลูกศิษย์คนหนึ่งของอิเกียดนำคัมภีร์ ไท่ผิงจิง ไปถวายราชสำนักของราชวงศ์ฮั่นตะวันออก แต่เหล่าขุนนางราชสำนักมองว่า ไท่ผิงจิง เป็นเพียงหนึ่งในตำราพยากรณ์ที่มีอยู่มากกมายในช่วงเวลานั้น จึงไม่ได้ให้ความสำคัญมากนักและเพียงเก็บรักษาไว้[3] ภายหลังเตียวก๊ก (張角 จาง เจฺว๋) ผู้นำกบฏโพกผ้าเหลืองใช้คัมภีร์นี้ในการก่อตั้งขบวนการไท่ผิงเต้า คัมภีร์ ไท่ผิงจิง จึงกลายเป็นคัมภีร์หลักของขบวนการไท่ผิงเต้าในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นและถือเป็นคัมภีร์พยากรณ์ที่ถ่ายทอดอาณัติสวรรค์

ในรัชสมัยจักรพรรดิถังเสฺวียนจง (唐玄宗) แห่งราชวงศ์ถัง ทางการเริ่มจัดระเบียบคัมภีร์ในลัทธิเต๋าอย่างเป็นระบบ โดยจัดให้คัมภีร์ ไท่ผิงจิง อยู่ในหมวดไท่ผิง (太平部 ไท่ผิงปู้) ของประมวลคัมภีร์เต๋า ซานต้งซื่อฝู่ฉือเอ้อร์เล่ย์ (三洞四輔十二类) ซึ่งต่อมาเป็นที่รู้จักในชื่อ ประมวลคัมภีร์เต๋าไค-ยฺเหวียน (开元道藏)[4] ในรัชสมัยจักรพรรดิซ่งเจินจง (宋真宗) แห่งราชวงศ์ซ่ง คัมภีร์ ไท่ผิงจิง ถูกรวมอยู่ใน ต้าซ่งเทียนกงเป่าจ้าง (大宋天宫宝藏) แต่หลังยุคราชวงศ์ซ่งไป คัมภีร์ ไท่ผิงจิง ก็ค่อย ๆ ถูกลืมเลือนไป มีเพียงนักพรตเต๋าและนักวิชาการจำนวนน้อยคนที่ได้อ่าน จนกระทั่งในยุคปัจจุบันที่มีการกลับมามองเห็นคุณค่าของคัมภีร์ ไท่ผิงจิง ทำให้คัมภีร์นี้กลายเป็นเอกสารสำคัญสำหรับการศึกษาด้านศาสนา การเมือง สังคม และภาษาจีนเก่า

ดูเพิ่ม

[แก้]

อ้างอิง

[แก้]
  1. 湯用彤 (1983). "〈讀太平經書所見〉". 《湯用彤學術論文集》 (ภาษาจีนตัวย่อ). 北京: 中華書局. pp. 52–79.
  2. 在《后汉书·襄楷列传》中写作干吉
  3. 《后汉书·襄楷列传》:初,顺帝时,琅琊宫崇诣阙,上其师干吉于曲阳泉水上所得神书百七十卷,皆缥白素朱介青首朱目,号《太平清领书》。其言以阴阳五行为家,而多巫觋杂语。有司奏崇所上妖妄不经,乃收臧之。后张角颇有其书焉。
  4. "《道藏》 - 《中国大百科全书》第三版网络版". www.zgbk.com. สืบค้นเมื่อ 2025-09-22.

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]