ไถ
.jpg)
ไถ (อังกฤษ: plough, สหรัฐ: plow ทั้งสองคำออกเสียงว่า /plaʊ/) คือเครื่องมือการเกษตรสำหรับพรวนดินหรือพลิกหน้าดินก่อนทำการหว่านเมล็ดหรือปลูกพืช[1] ในอดีตไถถูกลากด้วยวัวและม้า แต่ไถสมัยใหม่จะถูกลากด้วยรถแทรกเตอร์ ไถอาจมีโครงสร้างทำจากไม้ เหล็ก หรือเหล็กกล้า พร้อมด้วยใบมีดที่ติดไว้เพื่อตัดและทำให้ดินร่วนซุย ไถเป็นสิ่งสำคัญพื้นฐานของการทำเกษตรมาเกือบตลอดหน้าประวัติศาสตร์[2] ไถยุคแรกๆ ไม่มีล้อ ซึ่งไถประเภทนี้ชาวโรมันโบราณเรียกว่า aratrum ส่วนชาวเซลต์เริ่มมีการใช้ไถที่มีล้อในยุคโรมัน[3]
ส่วนประกอบ
[แก้]
ส่วนประกอบพื้นฐานของไถสมัยใหม่ ได้แก่:
- คานไถ (beam)
- ชุดเชื่อมคานลาก (hitch) (แบบบริติช: hake)
- ตัวปรับระดับแนวตั้ง (vertical regulator)
- ผาลจานไถ (coulter) (ในภาพแสดงมีดตัดดินแบบมีดสั้น แต่แบบจานหมุนเป็นที่นิยมทั่วไป)
- ผาลหน้า (chisel / foreshare)
- ผาลหลัก (share / mainshare)
- ใบหมู (mouldboard)
ไถแบบดั้งเดิมประกอบด้วย:[4][5]
- คันไถ ส่วนที่ตรงปลายมีเชือกผูกกับแอกบนคอของควาย
- หางยาม หรือ หางไถ ส่วนที่ให้คนถือเดินตาม
- หัวหมู ส่วนที่ใช้ไถดิน ส่วนปลายติดผาลไถ
- ผาล หรือ ผาลไถ เหล็กสวมหัวหมู
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "Plough". Cambridge English Dictionary. สืบค้นเมื่อ 16 กันยายน 2018.
- ↑ "Anglo-Saxon 7th Century plough coulter found in Kent". BBC News. 7 เมษายน 2011.
- ↑ Collingwood, R. G.; Collingwood, Robin George; Nowell, John; Myres, Linton (1998) [1936]. Roman Britain and the English Settlements. Biblo & Tannen Publishers. น. 211. ISBN 9780819611604.
- ↑ "พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๕๔". พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๕๔. สืบค้นเมื่อ 2026-08-09.
- ↑ "คันไถโบราณ ตํานานและความเชื่อของชาวนา". ทางอีศาน. 2021-08-18. สืบค้นเมื่อ 2026-08-09.