โรคจากไข่พยาธิตัวตืด

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
โรคจากไข่ของพยาธิตัวตืด
Neurocysticercosis.gif
ภาพจากการเอ็กซ์เรย์ด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าหรือ MRI ของผู้ที่เป็นโรคพยาธิตัวตืดขึ้นสมองซึ่งแสดงภาพของถุงน้ำหลายถุงที่อยู่ในสมอง
การจำแนกและแหล่งข้อมูลภายนอก
ICD-10 B69
ICD-9 123.1
DiseasesDB 3341
MedlinePlus 000627
eMedicine emerg/119 med/494 ped/537
MeSH D003551

โรคจากไข่พยาธิตัวตืด (อังกฤษ: cysticercosis, neurocysticercosis) เป็นโรคติดเชื้อปรสิตหรือพยาธิชนิดหนึ่ง โรคนี้เป็นสาเหตุของโรคติดเชื้อปรสิตในระบบประสาทส่วนกลางที่พบมากที่สุดทั่วโลก[1] ผู้ป่วยจะเป็นโรคนี้ได้จากการกินเอาไข่ของพยาธิตืดหมู Taenia solium เข้าไป แบ่งได้เป็นชนิดที่มีการติดเชื้อในระบบประสาทส่วนกลาง (neurocysticercosis) และติดเชื้อนอกระบบประสาท (extraneural cysticercosis)

โรคจากไข่พยาธิตัวตืด คือการติดเชื้อของเนื้อเยื่อโดยมีสาเหตุจาก ตัวอ่อน (cysticercus) ของพยาธิตืดหมู (Taenia solium)[2][3] อาจปรากฎอาการเพียงเล็กน้อยหรือว่าไม่มีอาการเลยเป็นปีๆ โดยในบางคนอาจจะเกิดเป็นตุ่มที่ผิวหนังหรือกล้ามเนื้อขนาดหนึ่งหรือสองเซ็นติเมตรและไม่รู้สึกเจ็บปวด หากว่ามีการติดเชื้อที่สมองอาจจะเป็น อาการทางสมอง [4][5] หลังจากที่มีตุ่มขึ้นนานหลายเดือนหรือหลายปี อาจจะรู้สึกเจ็บที่ตุ่มเหล่านั้น ตุ่มจะบวมและค่อยๆ ยุบลง  ในประเทศที่กำลังพัฒนา โรคนี้เป็นหนึ่งในสาเหตุที่พบได้มากที่สุดของโรคชัก[4]

โดยปกติมักเกิดจากการกินอาหารหรือน้ำที่มีไข่ของพยาธิตัวตืดปนเปื้อนอยู่  แหล่งที่พบส่วนใหญ่คือในผักที่ไม่ได้ปรุงสุก [3] ไข่ของพยาธิตัวตืดมาจาก อุจจาระของผู้ที่มีพยาธิที่โตเต็มวัยอยู่ในร่างกายซึ่งอาการนี้จะเรียกว่าโรคพยาธิตัวตืด[4][6] โรคพยาธิตัวตืดเป็นอีกโรคหนึ่งที่แตกต่างไปซึ่งเกิดจากการรับประทานถุงน้ำของตัวพยาธิซึ่งปนเปื้อนมากับเนื้อหมูที่ปรุงสุกๆ ดิบๆ [3] ผู้ที่อาศัยอยู่กับผู้ที่มีพยาธิตัวตืดจะมีโอกาสเสี่ยงที่จะเป็นโรคจากไข่พยาธิตัวตืดได้มากกว่า [6] การวินิจฉัยโรคสามารถทำโดยการดูดถุงน้ำออก [4] การถ่ายภาพสมองด้วยเครื่องเอ็กซ์เรย์คอมพิวเตอร์หรือซีทีสแกน  การถ่ายภาพรังสีส่วนตัดอาศัยคอมพิวเตอร์หรือการสร้างภาพด้วยเรโซแนนซ์แม่เหล็ก (การตรวจเอ็กซ์เรย์ด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าหรือ MRI) มีประโยชน์อย่างมากต่อการตรวจวินิจฉัยโรคทางสมอง  และยังพบว่าจำนวนของเซลล์เม็ดเลือดขาวเพิ่มขึ้นซึ่งเรียกอาการนี้ว่าอีโอซิโนฟิลในน้ำหล่อสมองไขสันหลังและจะใช้เลือดเป็นตัวบ่งชี้[4]

การป้องกันโรคทำได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยการดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคลและการสุขาภิบาล อันได้แก่ การปรุงเนื้อหมูให้สุก ห้องน้ำที่ถูกสุขลักษณะและการมีแหล่งน้ำสะอาด ในการรักษาผู้ที่เป็นโรคพยาธิตัวตืดการป้องกันการแพร่กระจายเป็นเรื่องสำคัญ [3] ไม่จำเป็นต้องทำการรักษาโรคที่ไม่มีอาการเกี่ยวข้องกับระบบสมอง [4] การรักษาผู้ที่มีอาการโรคพยาธิตืดหมูขึ้นสมองอาจทำโดยการให้ยาพราซิควอนเทลหรืออัลเบนดาโซล การรักษาด้วยวิธีเหล่านี้อาจจะต้องใช้เวลายาวนาน  อาจจำเป็นต้องใช้ยาสเตียรอยด์ เพื่อป้องกันการอักเสบระหว่างการรักษาและยาป้องกันการชัก การผ่าตัดบางทีอาจใช้รักษาเพื่อตัดถุงน้ำออก [3] 

  พยาธิตัวตืดพบได้ทั่วไปในทวีปเอเชีย แอฟริกาใต้สะฮารา และละตินอเมริกา[4] ในบางพื้นที่ประมาณว่าอาจมีผู้ที่ติดเชื้อมากถึง 25%[4] ในประเทศที่พัฒนาแล้วไม่ค่อยพบโรคนี้ [7] โรคนี้เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตทั่วโลกประมาณ 1,200 รายในปีค.ศ. 2010 เพิ่มจาก 700 รายที่พบในปีค.ศ. 1990[8] โรคจากไข่ของพยาธิตัวตืดพบได้ในหมูและวัวแต่ไม่ค่อยปรากฎอาการเพราะส่วนใหญ่ตายก่อนที่จะเริ่มมีอาการ[3] มนุษย์เป็นโรคนี้มาโดยตลอดเวลาที่ผ่านมา [7] เป็นหนึ่งใน โรคเขตร้อนที่ถูกละเลย[9]

อ้างอิง[แก้]

  1. García HH, Evans CA, Nash TE, et al. (October 2002). "Current consensus guidelines for treatment of neurocysticercosis". Clin. Microbiol. Rev. 15 (4): 747–56. doi:10.1128/CMR.15.4.747-756.2002. PMC 126865. PMID 12364377. 
  2. Roberts, Larry S.; Janovy, Jr., John (2009). Gerald D. Schmidt & Larry S. Roberts' Foundations of Parasitology (8 ed.). Boston: McGraw-Hill Higher Education. pp. 348–351. ISBN 978-0-07-302827-9. 
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 "Taeniasis/Cysticercosis  Fact sheet N°376". World Health Organization. February 2013. สืบค้นเมื่อ 18 March 2014. 
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 García HH, Gonzalez AE, Evans CA, Gilman RH  (August 2003 ). "Taenia solium cysticercosis ". Lancet  362  (9383 ): 547–56 . doi:10.1016/S0140-6736(03)14117-7 . PMC 3103219  Check |pmc= value (help). PMID 12932389  Check |pmid= value (help). 
  5. García HH, Evans CA, Nash TE, et al.  (October 2002 ). "Current consensus guidelines for treatment of neurocysticercosis ". Clin. Microbiol. Rev.  15  (4 ): 747–56 . doi:10.1128/CMR.15.4.747-756.2002. PMC 126865  Check |pmc= value (help). PMID 12364377  Check |pmid= value (help). 
  6. 6.0 6.1 "CDC - Cysticercosis". 
  7. 7.0 7.1 Bobes RJ, Fragoso G, Fleury A, et al.  (April 2014 ). "Evolution, molecular epidemiology and perspectives on the research of taeniid parasites with special emphasis on Taenia solium ". Infect. Genet. Evol.  23 : 150–60 . doi:10.1016/j.meegid.2014.02.005 . PMID 24560729  Check |pmid= value (help). 
  8. Lozano R, Naghavi M, Foreman K, et al.  (December 2012 ). "Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010 ". Lancet  380  (9859 ): 2095–128 . doi:10.1016/S0140-6736(12)61728-0 . PMID 23245604  Check |pmid= value (help). 
  9. "Neglected Tropical Diseases". cdc.gov. June 6, 2011. สืบค้นเมื่อ 28 November 2014.