โภเชศวรมนเทียร
| โภเชศวรมนเทียร | |
|---|---|
भोजेश्वर मन्दिर | |
| ศาสนา | |
| ศาสนา | ศาสนาฮินดู |
| เขต | ไรเสน |
| เทพ | พระศิวะ |
| เทศกาล | มหาศิวราตรี |
| ที่ตั้ง | |
| ที่ตั้ง | โภชปุระ |
| รัฐ | รัฐมัธยประเทศ |
| ประเทศ | ประเทศอินเดีย |
| พิกัดภูมิศาสตร์ | 23°06′01″N 77°34′47″E / 23.1003°N 77.5797°E |
| สถาปัตยกรรม | |
| เริ่มก่อตั้ง | ศตวรรษที่ 11 |
| ระดับความสูง | 463 เมตร (1,519 ft) |
โภเชศวรมนเทียร (ฮินดี: भोजेश्वर मन्दिर) เป็นโบสถ์พราหมณ์ที่สร้างไม่เสร็จ ตั้งอยู่ในหมู่บ้านโภชปุระ รัฐมัธยประเทศ ประเทศอินเดีย สร้างขึ้นบูชาพระศิวะ ภายในประดิษฐานศิวลึงค์ขนาดสูง 7.5-ฟุต (2.3 m)
เชื่อว่าโภเชศวรมนเทียรสร้างขึ้นในศตวรรษที่ 11 โดยกษัตริย์โภชะแห่งปรมาร ตำนานยังเล่าว่ากษัตริย์โภชะยังเป็นผู้สภาปนาโภชปุระและผู้ดำริสร้างเขื่อนเก็บน้ำมากมายในพื้นที่[1] เนื่องจากมนเทียรนี้สร้างไม่แล้วเสร็จ จึงไม่ปรากฏจารึกว่าใครเป็นผู้สร้าง กระนั้นชื่อของพื้นที่แถบนี้ ซึ่งคือโภชปุระ บ่งบอกความสัมพันธ์กับกษัตริย์โภชะ[2] ความเชื่อที่ว่านี้ถูกเน้นย้ำผ่านประติมากรรมที่พบในมนเทียร อายุราวศตวรรษที่ 11[1] ซึ่งยืนยันจากไชนมนเทียรอีกแห่งในโภชปุระซึ่งพบรอยช่างชุดเดียวกันกับที่ปรากฏที่มนเทียรนี้ มีจารึกระบุปีที่สร้างตรงกับ ค.ศ. 1035 หลักฐานทางโบราณคดีเป็นลายลักษณ์อักษรยืนยันว่ารัชสมัยของกษัตริย์โภชะครอบคลุมปี 1035 เช่น จารึกแผ่นสัมฤทธิ์จากโมทสะ (ค.ศ. 1010-11) เป็นต้น นอกจากนี้การค้นพบสระน้ำและเขื่อนอีกสามเขื่อนโดยรอบ ประกอบกับการสร้างมนเทียรพระศิวะขนาดใหญ่เช่นนี้ ต้องเป็นผลงานของผู้นำที่เรืองอำนาจมาก ทั้งหมดสนับสนุนความเชื่อที่ว่ามนเทียรนี้กษัตริย์โภชะเป็นผู้สร้าง[3]
เข้าใจว่ามนเทียรหยุดสร้างอย่างกะทันหัน[4] เหตุผลนั้นไม่ปรากฏชัดเจน แต่นักประวัติศาสตร์ตั้งข้อสันนิษฐานว่าอาจกระตุ้นจากภัยธรรมชาติฉับพลัน, ทรัพยากรไม่เพียงพอ หรือจากสงคราม อาคารของมนเทียรไม่มีหลังคาอยู่เดิม หลังคาที่ปรากฏในปัจจุบันเป็นของสร้างใหม่ในปี 2006–07 นักโบราณคดี เคเค มูฮัมเมด เสนอทฤษฎีว่าการที่ไม่พบหลังคานี้เกิดจากการคำนวณทางคณิตศาสตร์ผิดพลาด ทำให้หลังคาพังลงมา จากนั้นเหตุการณ์ต่าง ๆ เพิ่มเติมจึงทำให้กษัตริย์โภชะเลือกไม่ก่อสร้างมนเทียรนี้ต่อ[5] หลักฐานจากแหล่งโบราณคดีนี้ช่วยให้นักวิชาการเข้าใจกลไกและการจัดระเบียบของการสร้างมนเทียรในศตวรรษที่ 11[6] ทางทิศเหนือและตะวันออกของมนเทียรมีแหล่งเหมืองหินหลายแหล่งที่ซึ่งองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมในระยะต่าง ๆ ถูกทิ้งไว้ นอกจากนี้ยังพบซากของพื้นเอียงช่วยลากจูงสำหรับลำเลียงแผ่นหินจากแหล่งเหมืองหินมายังมนเทียร[7] กรมโบราณคดีอินเดียได้ขนย้ายประติมากรรมที่ถูกทิ้งไว้ทั้งหมดไปเก็บรักษาในโกดังในศตวรรษที่ 20[4]
ที่ใจกลางในครรภคฤห์ของมนเทียรคือศิวลึงค์ซึ่งสร้างจากหินทรายสามก้อนประกบกัน มีความสูง 7.5 ฟุต (2.3 m) และเส้นผ่านศูนย์กลาง 17.8 ฟุต (5.4 m) ตั้งประดิษฐานบนฐานรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสขนาดกว้างและยาว 21.5 ฟุต (6.6 m)[8] ความสูงรวมฐานอยู่ที่มากกว่า 40 ฟุต (12 m)[9]
ปัจจุบัน มนเทียรเป็นแหล่งภายใต้การพิทักษ์ของกรมโบราณคดีอินเดีย[10] ซึ่งทำการบูรณะใหญ่ สร้างหลังคาป้องกันน้ำฝน และทำความสะอาดฟื้นฟูสภาพของมนเทียรในปี 2006-7[5] เนื่องด้วยที่ตั้งที่ไม่ไกลจากนครโภปาล (28 กิโลเมตร) ทำให้มีนักท่องเที่ยวเดินทางมาจำนวนมาก ในปี 2015 มนเทียรยังได้รับรางวัลการท่องเที่ยวประจำชาติสาขาโบราณสถานที่ดูและดีที่สุดและเป็นมิตรกับผู้พิการ ("Best maintained and Disabled Friendly Monument")[11] แม้จะสร้างไม่เสร็จ แต่มนเทียรยังคงมีสถานะการใช้งานทางศาสนาจนถึงปัจจุบัน มีศาสนิกชนหลายดันคนเดินทางมาฉลองมหาศิวราตรีที่มนเทียรนี้[12][13] และรัฐบาลของรัฐมัธยประเทศยังจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมในชื่อ โภชปุรอุตสวะ ที่นี่ทุกปีในช่วงมหาศิวราตรี[14] ซึ่งมีศิลปินเช่นไกลาศ เขร์,[15] ริจา ศรรมา, คันนา สมีรโนวา,[14] และ โสนู นิคม มาแสดง[16]
อ้างอิง
[แก้]- 1 2 Kirit Mankodi 1987, p. 71.
- ↑ Willis, Michael (2001). "Inscriptions from Udayagiri: locating domains of devotion, patronage and power in the eleventh century". South Asian Studies. 17 (1): 41–53. doi:10.1080/02666030.2001.9628591. S2CID 161258027.
- ↑ Kirit Mankodi 1987, pp. 71–72.
- 1 2 Kirit Mankodi 1987, p. 64.
- 1 2 K. S. Shaini (11 มิถุนายน 2007). "Pray In The Shade". Outlook. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2016-06-10. สืบค้นเมื่อ 2025-11-02.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Kirit Mankodi 1987, p. 66.
- ↑ Kirit Mankodi 1987, p. 61.
- ↑ Ajoy Kumar Bhattacharya 2007, p. 321.
- ↑ Kirit Mankodi 1987, p. 63.
- ↑ "Alphabetical List of Monuments – Madhya Pradesh". Archaeological Survey of India. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2 พฤศจิกายน 2016. สืบค้นเมื่อ 10 พฤษภาคม 2016.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Gujarat bags top award for comprehensive development of tourism". DNA. 19 กันยายน 2015.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Mahashivratri being celebrated across Madhya Pradesh". Zee News. 7 มีนาคม 2016.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "भगवान भोले के दर्शन को सुबह 4 बजे से लगी लोगों की भीड़, भोजपुर उत्सव शुरू". Dainik Bhaksar (ภาษาฮินดี). 8 มีนาคม 2016.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - 1 2 "'Bhojpur Utsav' to observe Mahashivratri". The Pioneer. 26 กุมภาพันธ์ 2014. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2017-05-10. สืบค้นเมื่อ 2025-11-02.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Kailash Kher performs at Bhojpur Utsav in Bhojpur". The Times of India. 13 มีนาคม 2013.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Sonu Nigam adds charm to Bhojpur Utsav". The Free Press Journal. 9 มีนาคม 2016.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
บรรณานุกรม
[แก้]- Adam Hardy (2015). Theory and Practice of Temple Architecture in Medieval India: Bhoja's Samarāṅgaṇasūtradhāra and the Bhojpur Line Drawings. Indira Gandhi National Centre for the Arts. ISBN 9789381406410.
- Adam Hardy (2007). The temple architecture of India. Wiley. ISBN 978-0470028278.
- Ajoy Kumar Bhattacharya (2007). Forestry For The Next Decade. เล่มที่ 2. Concept. ISBN 9788180694271.
- Kirit Mankodi (1987). "Scholar-Emperor and a Funerary Temple: Eleventh Century Bhojpur". Marg. 39 (2): 61–72.