แย้กะเทย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
แย้กะเทย
Zoologisches Forschungsmuseum Bonn - Leiolepis ngovantrii.jpg
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Animalia
ไฟลัม: Chordata
ชั้น: Reptilia
อันดับ: Squamata
อันดับย่อย: Lacertilia
วงศ์: Agamidae
วงศ์ย่อย: Leiolepidinae
สกุล: Leiolepis
สปีชีส์: L.  ngovantrii
ชื่อทวินาม
Leiolepis ngovantrii
Grismer & Grismer, 2010

แย้กะเทย (ชื่อวิทยาศาสตร์: Leiolepis ngovantrii; เวียดนาม: Nhông cát trinh sản) เป็นสัตว์เลื้อยคลานจำพวกแย้ชนิดใหม่ของโลก มีความสามารถพิเศษที่สามารถสืบพันธุ์ได้เองโดยไม่ต้องพึ่งตัวผู้ การสืบพันธุ์วิธีการโคลนตัวเองด้วยการเกิดจากไข่เอง ตัวอ่อนที่ฟักจากไข่ของแย้ชนิดนี้ ได้ถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมของตัวแม่อย่างครบถ้วน ทำให้มีลักษณะเหมือนกันทุกอย่าง

นักสัตววิทยายังไม่สามารถอธิบายสาเหตุที่แน่ชัดในเรื่องลำดับการวิวัฒนาการของแย้ชนิดนี้ วิวัฒนาการนี้เกิดมานานเมื่อใด และพ่อของแย้ตัวเมียตัวแรกมาจากไหนและหายไปไหน ซึ่งสันนิษฐานว่าแย้กะเทยที่พบอาจจะเป็นผลการผสมข้ามพันธุ์ของแย้เพศผู้กับเพศเมียต่างสายพันธุ์ คือ Leiolepis guttata และ Leiolepis guentherpetersi[1] ทำให้พวกมันกลายเป็นหมัน และจากสภาพแวดล้อมของถิ่นอาศัยที่แห้งแล้ง อาจทำให้ต้องดิ้นรนวิวัฒนาการให้รอดจากความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ และสืบเผ่าพันธุ์โดยไม่ผสมพันธุ์

โดยถิ่นที่อาศัยของแย้ชนิดนี้ คือ เขตสงวนธรรมชาติบิ่ญเจิว-เฟื้อกบื๋ว (Bình Châu-Phước Bửu) ในจังหวัดบ่าเสียะ-หวุงเต่าทางภาคใต้ของเวียดนาม ซึ่งเป็นป่าพุ่มไม้เตี้ย ๆ กับดินทรายชายฝั่งทะเล[2][3] สำหรับชาวเวียดนามแล้วรู้จักและรับประทานแย้ชนิดนี้มานานแล้ว โดยพบได้ในเมนูอาหารในร้านอาหารบริเวณที่พบ

ลักษณะทางกายภาพ[แก้]

แย้กะเทย (L. ngovantrii) มีความยาวลำตัว 95–127 มม. (3.7–5.0 นิ้ว)[4] ลำตัวบนปกคลุมไปด้วยจุดสีน้ำตาลมีแถบสีเหลืองเป็น 1-2 คู่ ขนาบตลอดแนวข้างลำตัว สีลักษณะนี้ช่วยอำพรางได้พอประมาณในพื้นที่ชายฝั่งที่เป็นดินทราย และป่าชายเลนในช่วงฤดูแล้ง ที่ปกคลุมด้วยหญ้าและใบไม้แห้ง[5]

อนุกรมวิธาน[แก้]

แย้กะเทย เป็นสัตว์เลื้อยคลานชนิดใหม่ของโลกจากการขึ้นทะเบียนในปี 2553 จัดอยู่ในสกุล Leiolepis ที่มีอย่างน้อย 4 ชนิดที่มีการสืบพันธุ์โดยไม่ผสมพันธุ์ (asexual spicies) จากทั้งหมด 9 ชนิดในสกุล (5 ชนิดที่เหลือมีการการสืบพันธุ์โดยการผสมพันธุ์)

ภาวะการมีเพศเมียล้วนและสืบพันธุ์โดยไม่ผสมพันธุ์นี้ อาจเกิดจากการกลายพันธุ์ (mutation) และการผสมข้ามพันธุ์ (hybridization)

  • แย้สกุล Leiolepis ที่มีอย่างน้อย 4 ชนิดที่มีการสืบพันธุ์โดยไม่ผสมพันธุ์ (asexual spicies)

อ้างอิง[แก้]

  1. "Scientists discover unknown lizard species at lunch buffet" (CNN, November 10, 2010).
  2. Scientists Discover Self-Cloning Lizard Species On Vietnamese Restaurant Menu
  3. นักวิทยาศาสตร์ค้นพบสัตว์เลื้อยคลานชนิดใหม่ ซีเอ็นเอ็น
  4. Grismer, Jesse L.; Grismer, L. Lee (2010). "Who's your mommy? Identifying maternal ancestors of asexual species of Leiolepis Cuvier, 1829 and the description of a new endemic species of asexual Leiolepis Cuvier, 1829 from Southern Vietnam" (PDF). Zootaxa. 2433: 47–61. (Leiolepis ngovantrii, new species).
  5. Bí ẩn loài nhông cát trinh sản Archived 2010-11-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. (in Vietnamese).

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]