ประยูร ยมเยี่ยม

นางประยูร ยมเยี่ยม
ชื่อเกิด	ประยูร ยมเยี่ยม
เกิด	30 สิงหาคม พ.ศ. 2476
ที่เกิด	จังหวัดนนทบุรี
แนวเพลง	เพลงพื้นบ้าน ลำตัด
อาชีพ	นักแสดงพื้นบ้าน
ช่วงปี	พ.ศ. 2491-2553
คู่สมรส	หวังดี นิมา

ประยูร ยมเยี่ยม ศิลปินเพลงพื้นบ้านที่มีความเชี่ยวชาญในการแสดงลำตัด เป็นคนที่มีความสามารถรอบตัว ได้ถ่ายทอดศิลปะวิชาการแสดงพื้นบ้านให้แก่บุคคลและสถาบันต่าง ๆ อยู่เสมอ อีกทั้งยังสามารถนำการแสดงพื้นบ้านไปแสดงที่ต่างประเทศเพื่อเป็นการเผยแพร่มรดกวัฒนธรรมของชาติให้รู้จักเป็นวงกว้าง จนได้รับฉายาว่า “ราชินีลำตัด” คู่ขวัญคู่ชีวิตกับหวังเต๊ะ ศิลปินเพลงพื้นบ้านชื่อดัง และได้รับยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (เพลงพื้นบ้าน-ลำตัด) ประจำปี พ.ศ. 2537

ประวัติ

ภูมิหลัง

ประยูร ยมเยี่ยม เกิดเมื่อวันพุธ ที่ 30 สิงหาคมพ.ศ. 2476 ที่ตำบลศาลกลาง อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี บิดาชื่อ คล้าย มารดาชื่อ จีบ สำเร็จการศึกษาที่โรงเรียนวัดศาลาวัล เป็นคนชอบอ่านหนังสือมาตั้งแต่เด็ก โดยเฉพาะหนังสือวรรณคดี บทร้อยกรองต่างๆ ก็สามารถอ่านได้อย่างไพเราะและจดจำได้รวดเร็ว

เข้าสู่วงการ

ด้วยใจรักทางการแสดง หลังสำเร็จการศึกษาประยูรได้ไปอยู่กับคุณครูแดง ที่วัดต้นเชือก จังหวัดนทบุรี โดยการฝากฝังของคุณตาขณะมีอายุได้เพียงแค่ 13 ปี เรียนกับครูแดงอยู่หลายปี พออายุได้ 15 จึงได้มีโอกาสแสดงเป็นครั้งแรก ผลปรากฏว่าประสบความสำเร็จอย่างมาก เมื่ออายุได้ 18 ปีจึงได้เข้ามาในกรุงเทพฯ มาอยู่กับคณะลำตัดแม่จรูญ บุณยทัต คณะลำตัดที่มีชื่อเสียงเป็นอย่างมากในยุคนั้น การไปอยู่กับแม่จรูญทำให้ประยูรได้มีโอกาสเล่าเรียนฝึกฝนการแสดงลำตัด เพลงฉ่อย เพลงเรือ เพลงเกี่ยวข้าว เพื่อเสริมสร้างประสบการณ์มากยิ่งขึ้นประกอบกับแม่จรูญเป็นคนใจดี มีเมตตา สั่งสอนความรู้เรื่องเพลงต่าง ๆ ให้อย่างเต็มที่ทำให้การเรียนของประยูรก้าวหน้ารวดเร็วขึ้นทุกวัน

อยู่กับแม่จรูญได้ประมาณ 4 ปี ประยูรได้พบรักกับนักแสดงลำตัดหนุ่มคนดังที่ชื่อว่า “หวังดี นิมา” จึงออกจากคณะแม่จรูญมาแต่งงานกับนายหวังดีตั้งคณะลำตัด “หวังเต๊ะ - แม่ประยูร” สร้างชื่อเสียงโด่งดังอยู่หลายปี มีบุตรด้วยกัน 2 คน คือ

1. นายวิทยา นิมา (ตู๋)
2. นายต่อต้าน นิมา (ต่อ)

ต่อมาประยูรป่วยเป็นโรคมะเร็งที่มดลูก จึงตกลงใจแยกทางกันอย่างสงบกับหวังเต๊ะโดยแยกคณะลำตัดออกเป็นสองวงคือ คณะหวังเต๊ะและคณะแม่ประยูร แต่ผู้ชมก็มักจะหาทั้งสองคนไปแสดงด้วยกันอยู่บ่อยครั้ง เป็นคู่ขวัญ “ราชาลำตัดและราชนีลำตัด” ตลอดกาล

ศิลปินแห่งชาติ

แม่ประยูรเป็นผู้ริเริ่มนำการแสดงลำตัดมาจัดทำเป็นเทปคาสเซ็ท และวิดีโอเทป ออกจำหน่าย เคยออกเทปเพลงแปลงร่วมกับ บุญธรรม พระประโทน และเป็นแขกรับเชิญให้กับ ธงไชย แมคอินไตย์ ในคอนเสิร์ต "แบบ เบิร์ด เบิร์ด" ตอน แบบเบิร์ด เบิร์ด อีกแบบ ในปี พ.ศ. 2530 และตอน ความสุข ความทรงจำ ไม่มีที่สิ้นสุด ในปี พ.ศ. 2534

และนอกจากแม่ประยูรจะแสดงลำตัดให้ความสุขกับประชาชนแล้ว แม่ประยูรยังอุทิศตนช่วยเหลือสังคม หน่วยงานราชการ สถานศึกษา และส่วนเอกชนต่าง ๆ ตลอดเวลา แม่ประยูรสามารถใช้ลำตัดเป็นสื่อประชาสัมพันธ์ในการช่วยเหลือสังคมและประเทศชาติ เพื่อสื่อความหมายให้ผู้ฟังได้รับข้อมูลข่าวสารที่ทันต่อเหตุการณ์ด้วยรูปแบบความบันเทิงอย่างสนุกสนานและแยบคาย และยังเดินทางไปเผยแพร่ศิลปะพื้นบ้านในต่างประเทศ โดยมีความมุ่งมั่นที่จะเผยแพร่และรักษาเพลงพื้นบ้านของไทยเอาไว้ เพื่อถ่ายทอดศาสตร์และศิลป์ให้แก่เยาวชนรุ่นหลัง

แม่ประยูรได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (เพลงพื้นบ้าน-ลำตัด) ประจำปี พ.ศ. 2537

เสียชีวิต

แม่ประยูร ยมเยี่ยม ถึงแก่กรรมด้วยโรคหัวใจกำเริบ เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สิริอายุ 77 ปี