ข้ามไปเนื้อหา

แกรนด์เธฟต์ออโต 2

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
แกรนด์เธฟต์ออโต 2
นักพัฒนา
ผู้จัดจำหน่ายร็อกสตาร์เกมส์
ผู้กำกับ
นักออกแบบ
  • สตีเฟน แบงส์
  • วิลเลียม มิลส์
  • บิลลี ทอมสัน
นักเขียนโปรแกรม
  • คีท อาร์. แฮมิลตัน
  • มาร์ติน แมกเคนซี (GBC)
ศิลปิน
  • เอียน แมกคิว
  • รัสเซล อีสต์ (GBC)
นักเขียนแดน เฮาเซอร์
ผู้ประพันธ์เพลง
  • โคลิน แอนเดอร์สัน
  • เครก คอนเนอร์
  • เบิร์ต รีด
  • สจวร์ต รอสส์
  • พอล สการ์กิล
  • แอนโทนี แพตัน (GBC)
ชุดเกมแกรนด์เธฟต์ออโต
แพลตฟอร์ม
วันวางจำหน่าย
22 ตุลาคม 1999
  • เพลย์สเตชัน, วินโดวส์
  • 22 ตุลาคม 1999
  • ดรีมแคสต์
  • เกมบอยคัลเลอร์
  • ธันวาคม 2000
แนวเกมแอ็กชันผจญภัย
โหมดการเล่นผู้เล่นเดี่ยว, หลายผู้เล่น

แกรนด์เธฟต์ออโต 2 (อังกฤษ: Grand Theft Auto 2) เป็นเกมแอ็กชันผจญภัย ค.ศ. 1999 พัฒนาโดยดีเอ็มเอดีไซน์และจัดจำหน่ายโดยร็อกสตาร์เกมส์ เป็นภาคต่อของแกรนด์เธฟต์ออโต ค.ศ. 1997 และเป็นเกมหลักลำดับที่สองในชุดแกรนด์เธฟต์ออโต ตัวเกมมีฉากหลังเป็นมหานครสไตล์เรโทรฟิวเจอร์ริสติก (retrofuturistic) ที่รู้จักในชื่อ "เอนีแวร์ซิตี" (Anywhere City) โดยเน้นไปที่การให้ผู้เล่นรับบทเป็นอาชญากรที่ท่องไปในโลกเปิด ทำงานกับองค์กรอาชญากรรมต่าง ๆ และมีอิสระเต็มที่ในการทำอะไรก็ได้ที่ปรารถนาเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย ฉากเปิดของเกมมีความโดดเด่นไม่เหมือนใครในชุด เนื่องจากมีฉากคนแสดงจริงที่ถ่ายทำโดยร็อกสตาร์เกมส์ วางจำหน่ายสำหรับเพลย์สเตชันและวินโดวส์ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1999 และสำหรับดรีมแคสต์และเกมบอยคัลเลอร์ใน ค.ศ. 2000

แกรนด์เธฟต์ออโต 2 ได้รับคำวิจารณ์ทั้งดีและไม่ดีในเกือบทุกแพลตฟอร์ม และได้รับคำวิจารณ์เชิงลบสำหรับเวอร์ชันเกมบอยคัลเลอร์ แต่ก็ถือว่าประสบความสำเร็จทางด้านยอดขายในระดับปานกลาง ขณะที่เพลงประกอบและองค์ประกอบการเล่นบางอย่าง เช่น ระบบความจงรักภักดีต่อแก๊งได้รับคำชม แต่ด้านกราฟิก การควบคุม และการกำหนดฉากกลับได้รับการตอบรับจากกลุ่มผู้เล่นที่ค่อนข้างก้ำกึ่ง เกมยังถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าล้มเหลวในการสร้างนวัตกรรมใหม่ ๆ ให้กับสูตรสำเร็จที่ภาคก่อนวางไว้ แม้จะมีการปรับปรุงหลายส่วนให้ดีขึ้นก็ตาม แกรนด์เธฟต์ออโต 2 ตามมาด้วยแกรนด์เธฟต์ออโต III ใน ค.ศ. 2001 ซึ่งเป็นการเริ่มต้นยุคใหม่ของชุด ในขณะที่ตัวเกมภาค 2 เองก็ถูกนำกลับมาวางจำหน่ายอีกครั้งบนสตีมในเดือนมกราคม ค.ศ. 2008[1]

ตัวเกม

[แก้]

ผู้เล่นเริ่มต้นเกมด้วยตัวละครหนึ่งตัว (หกตัวในเวอร์ชันเกมบอยคัลเลอร์) เช่นเดียวกับภาคก่อน เกมจะเน้นไปที่การทำให้ผู้เล่นทำภารกิจในระดับต่าง ๆ ให้สำเร็จ โดยแต่ละระดับต้องการคะแนนเป้าหมายที่กำหนดไว้เพื่อผ่านไปยังด่านถัดไป คะแนนจะได้รับจากการทำผิดกฎหมายต่าง ๆ เช่น การทำลายรถ การขายรถ และการทำภารกิจให้สำเร็จสำหรับองค์กรอาชญากรรมต่าง ๆ ซึ่งอย่างหลังนี้จะให้คะแนนมากกว่าการก่ออาชญากรรมทั่วไป การสร้างความวุ่นวายจากอาชญากรรมจะทำให้ผู้เล่นถูกตำรวจหมายหัว ซึ่งจะคอยตามล่าผู้เล่นเพื่อจับกุมหรือวิสามัญ โดยระดับความต้องการตัวที่สูงขึ้นจะเพิ่มระดับการตอบโต้ที่รุนแรงขึ้น การถูกจับกุมหรือเสียชีวิตจะทำให้ผู้เล่นสูญเสียอุปกรณ์ทั้งหมดที่หามาได้ และส่งผลกระทบต่อโบนัสตัวคูณของพวกเขา

ฉากหลังของแกรนด์เธฟต์ออโต 2 นั้นมีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะสำหรับชุดนี้ นั่นคือเมืองใหญ่ในสไตล์เรโทรฟิวเจอริสติก (retrofuturistic) ที่ถูกเรียกว่า "เอนีแวร์ซิตี สหรัฐอเมริกา"[2] ซึ่งแบ่งออกเป็นสามย่าน (ย่านกลางเมือง ย่านที่พักอาศัย และย่านอุตสาหกรรม) ที่ผู้เล่นจะต้องสลับไปมาเมื่อดำเนินเรื่องผ่านเกมไปเรื่อย ๆ ช่วงเวลาที่เกมดำเนินอยู่นั้นไม่ได้ถูกระบุไว้อย่างเจาะจง มีแหล่งข้อมูลที่ขัดแย้งกันซึ่งบ่งชี้ได้ตั้งแต่ "สามสัปดาห์ในอนาคต"[3] ไปจนถึง ค.ศ. 2013[2] แม้จะมีข้อมูลอ้างอิงภายในเกมถึง "สหัสวรรษใหม่" ที่กำลังจะมาถึง (บอกเป็นนัยว่าเกมดำเนินเรื่องในช่วงเวลาที่เกมวางจำหน่าย คือใน ค.ศ. 1999)

เกมนี้แนะนำฟีเจอร์และการปรับปรุงหลายอย่างให้กับชุด ผู้เล่นสามารถบันทึกเกมระหว่างการเล่นในระดับนั้นได้โดยการไปที่โบสถ์ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้น แต่ต้องจ่ายคะแนนตามที่กำหนดเพื่อทำเช่นนั้น งานที่มีให้ทำมาจากองค์กรอาชญากรรมที่แตกต่างกันสามกลุ่ม ในแต่ละระดับจะมีองค์กรที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะสองกลุ่ม ควบคู่ไปกับองค์กรที่สามซึ่งปรากฏอยู่ในทุกระดับ การทำงานให้องค์กรและทำสำเร็จจะทำให้ผู้เล่นได้รับ "ความเคารพ" จากองค์กรนั้น ช่วยให้สามารถรับงานที่ยากขึ้นได้หากมีระดับความเคารพเพียงพอ แต่ในขณะเดียวกันก็จะสูญเสียความเคารพจากกลุ่มที่เป็นคู่อริหลักขององค์กรนั้น ทำให้ไม่สามารถรับงานจากกลุ่มคู่อริได้และทำให้สมาชิกของกลุ่มนั้นแสดงท่าทีเป็นศัตรูกับผู้เล่น การปรับปรุงอื่น ๆ รวมถึงรถและคนเดินถนนที่มีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมของเกมมากขึ้น เช่น สมาชิกแก๊งที่มีการต่อสู้กับตำรวจ การมีอยู่ของอาชญากรคนอื่น ๆ (เช่น พวกจี้ปล้น)[4] แถบพลังชีวิต อู่ซ่อมรถที่สามารถดัดแปลงรถด้วยการปรับปรุงพิเศษ ภารกิจเสริมที่มีให้เลือกตั้งแต่การขับแท็กซี่ไปจนถึงการขับรถกึ่งพ่วง และกลุ่มของ 'พัสดุที่ซ่อนอยู่' ให้ค้นหาทั่วทั้งระดับ

การพัฒนาและวางจำหน่าย

[แก้]

แกรนด์เธฟต์ออโต 2 พัฒนาโดยดีเอ็มเอดีไซน์ในดันดี ภายใต้การนำของหัวหน้าโปรแกรมเมอร์ คีท แฮมิลตัน ในตอนแรกทีมงานตั้งใจจะเรียกชื่อเกมนี้ว่า Eh Stole E' Motur แต่ในเวลาต่อมาเชื่อว่าชื่อนี้อาจขัดขวางความน่าดึงดูดของเกมในระดับสากล[5]

แกรนด์เธฟต์ออโต 2 วางจำหน่ายสำหรับเพลย์สเตชันและวินโดวส์เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม ค.ศ. 1999[6][7] และวางจำหน่ายสำหรับดรีมแคสต์ในวันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 2000 ในอเมริกาเหนือ[8] และวันที่ 20 พฤษภาคม ในยุโรป[9] ส่วนเวอร์ชันเกมบอยคัลเลอร์ พัฒนาโดยทารันทูล่าสตูดิโอส์ ได้รับการวางจำหน่ายในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2000[10]

จีทีเอ 2 – เดอะมูฟวี

[แก้]

ตัวเกมได้รับการพัฒนาควบคู่ไปกับภาพยนตร์สั้นความยาว 8 นาทีที่ใช้ฟุตเทจคนแสดงจริง ถ่ายทำภายในนครนิวยอร์ก ภาพยนตร์สั้นนี้ถูกสร้างขึ้นเพื่อใช้เป็นลำดับภาพเปิดนำเข้าสู่ตัวเกม และมีการเปิดให้รับชมผ่านทางเว็บไซต์ของร็อกสตาร์เกมส์ เนื้อเรื่องในภาพยนตร์ติดตามอาชญากรคนหนึ่งนามว่าคล็อด สปีด (แสดงโดยสกอตต์ แมสเลน)[a] ผู้ซึ่งรับทำงานต่าง ๆ ทั่วเอนีแวร์ซิตีให้องค์กรอาชญากรรมหลายแห่ง จนกระทั่งในที่สุดการกระทำของเขาก็ตามมาหลทันและเขาถูกสังหารโดยมือสังหารจากแก๊งหนึ่งที่เขาเคยไปปล้นมา ภาพยนตร์เรื่องนี้สร้างขึ้นจากบทภาพยนตร์โดยแดน เฮาเซอร์และกำกับโดยอเล็กซ์ เดอ ราคอฟฟ์[11][12][13]

เพลงประกอบ

[แก้]

ในแต่ละพื้นที่จะประกอบด้วยห้าสถานีวิทยุจากทั้งหมดสิบเอ็ดสถานี ซึ่งผู้เล่นจะได้ยินสถานีใดสถานีหนึ่งขณะขับขี่รถเกือบทุกชนิดในเกม ผู้เล่นสามารถเปลี่ยนสถานีวิทยุตามความชอบได้ สถานี "เฮดเรดิโอ" เป็นสถานีที่มีปรากฏอยู่ในแกรนด์เธฟต์ออโตภาคอื่น ๆ ด้วย แต่ละแก๊งจะมีสถานีวิทยุเป็นของตัวเองซึ่งจะส่งสัญญาณภายในพื้นที่จำกัด รถตำรวจ รถพยาบาล รถดับเพลิง และรถถัง ไม่สามารถรับวิทยุได้ โดยผู้เล่นจะได้ยินสัญญาณวิทยุจากหน่วยบริการฉุกเฉินแทน[ต้องการอ้างอิง]

ดนตรีและโฆษณาทั้งหมดที่รวมอยู่ในเกมเป็นผลงานที่สร้างขึ้นเพื่อเกมนี้โดยเฉพาะ เป็นไปตามธรรมเนียมของเกมภาคก่อน โดยมีเครก คอนเนอร์, สจวร์ต รอสส์, พอล สการ์กิล, โคลิน แอนเดอร์สัน, เบิร์ต เรด และมูวิงแชโดว์เป็นผู้รับผิดชอบเนื้อหาทางดนตรี ผู้ผลิตผลงานเหล่านี้บางคนจะยังคงสร้างสรรค์ผลงานใน GTA ภาคต่อ ๆ มา[ต้องการอ้างอิง]

เวอร์ชันเกมบอยคัลเลอร์มีการใช้เพลงที่มีอยู่จริงบางเพลง หนึ่งในนั้นคือเพลง "Back in Black" ของวงเอซี/ดีซี ในเวอร์ชันที่เร่งความเร็วขึ้น ส่วนเพลงประกอบในหน้าเลือกตัวละครคือเพลงบราซิลเก่าชื่อ "Chega de Saudade"[ต้องการอ้างอิง]

การตอบรับ

[แก้]
การตอบรับ
คะแนนรวม
ผู้รวมคะแนน
เกมแรงกิงส์71.50% (PC)[14]
70.80% (DC)[15]
69.92% (PS1)[16]
35.00% (GBC)[17]
เมทาคริติก70/100 (PS1)[18]
คะแนนปฏิทรรศน์
สิ่งพิมพ์เผยแพร่คะแนน
คอมพิวเตอร์แอนด์วิดีโอเกมส์4/5 stars (PC)[19]
เอดจ์8/10[20]
เกมสปอต6.9/10 (PS1)[21]
6.9/10 (DC)[22]
6.8/10 (PC)[23]
ไอจีเอ็น7.3/10 (PC)[4]
6.8/10 (PS1)
6.7/10 (DC)
เน็กซ์เจเนเรชัน2/5 stars[24]

มีการจัดส่งเกมมากกว่า 1.2 ล้านชุดไปยังร้านค้าปลีกทั่วโลกเมื่อเริ่มวางจำหน่าย คาดว่าจะสร้างรายได้รวมกว่า 33 ล้านดอลลาร์สหรัฐ[25] สำหรับเวอร์ชันคอมพิวเตอร์ของแกรนด์เธฟต์ออโต 2 ได้รับรางวัลยอดขายระดับ "เงิน" จากสมาคมผู้จัดพิมพ์ซอฟต์แวร์เพื่อความบันเทิงและนันทนาการ (ELSPA)[26] บ่งบอกถึงยอดขายอย่างน้อย 100,000 ชุดในสหราชอาณาจักร[27] ส่วนเวอร์ชันเพลย์สเตชันของเกมได้รับรางวัลยอดขายระดับ "แพลทินัม" (300,000 ชุดขึ้นไปในสหราชอาณาจักร) จาก ELSPA[28] โดยรวมแล้วเกมทำยอดขายได้ประมาณ 2 ล้านชุดทั่วโลก[29]

แกรนด์เธฟต์ออโต 2 วางจำหน่ายท่ามกลางคำวิจารณ์แบบผสมผสาน[18] กราฟิกของเกมได้รับปฏิกิริยาหลากหลายจากนักวิจารณ์ ซึ่งตั้งข้อสังเกตว่าแทบไม่มีความแตกต่างจากกราฟิกในเกมภาคแรกเลย ทาล เบลวินส์ จากไอจีเอ็นเรียกมันว่า "อยู่ในระดับปานกลางเป็นอย่างมาก" และทัศนียภาพนั้น "ยากที่จะประทับใจ"[4] ขณะที่เจฟฟ์ เกิร์สต์มันน์จากเกมสปอตกล่าวว่า "กราฟิกดูธรรมดาไปหน่อย"[30] อย่างไรก็ตาม เพลงประกอบของเกมได้รับผลตอบรับในเชิงบวก โดยเกิร์สต์มันน์เรียกมันว่า "เพลงประกอบที่ยอดเยี่ยม" และมัน "สะท้อนรูปแบบสถานีวิทยุของเกมภาคแรกได้อย่างใกล้ชิด"[30] ด้านเบลวินส์จากไอจีเอ็นเรียกเพลงประกอบว่าเป็น "หนึ่งในฟีเจอร์ที่ดีที่สุด" ของเกม[4]

องค์ประกอบด้านการเล่นของแกรนด์เธฟต์ออโต 2 ได้รับปฏิกิริยาแบบผสมผสาน เจเรมี ดันแฮมจากไอจีเอ็นกล่าวว่าการเล่นเกมคือ "จุดที่เกมถูกต่อยเข้าที่ท้องอย่างจัง" และมัน "น่าจะทำได้ดีกว่านี้มาก"[31] แต่ทาง เบลวินส์กลับมองว่ามัน "เรียบง่ายแต่มีประสิทธิภาพ"[4] ส่วนเจฟฟ์ เกิร์สต์มันน์กล่าวว่า "ถึงแม้การเล่นส่วนใหญ่จะเหมือน GTA ภาคก่อน แต่ก็ยังสนุกมาก"[30] นิตยสารเอดจ์เน้นย้ำถึงการพัฒนาเนื้อเรื่องและภารกิจที่สร้างสรรค์ โดยระบุว่าแกรนด์เธฟต์ออโต 2 "สามารถดึงคุณให้ดำดิ่งลงไปในความซับซ้อนของโลกในเกมได้"[20]

เบลก ฟิชเชอร์วิจารณ์เกมเวอร์ชันดรีมแคสต์ลงในเน็กซ์เจเนเรชัน โดยให้คะแนน 2 จาก 5 ดาว และระบุว่ามันเป็น "ไอเดียที่ยอดเยี่ยม ซึ่งด้วยเหตุผลบางประการ มันไม่เคยไปถึงขั้นการเป็นเกมที่ต้องเล่นให้ได้เลย"[24]

สำหรับเวอร์ชันเกมบอยคัลเลอร์นั้นได้รับคำวิจารณ์ในแง่ลบ เครก แฮร์ริสจากไอจีเอ็นเขียนไว้ว่า "ผมซึ้งใจในความปรารถนาที่จะพยายามย้ายเกมจากแพลตฟอร์มที่สูงกว่ามาลงในเกมบอยคัลเลอร์ แต่ให้ตายเถอะ แกรนด์เธฟต์ออโต 2 เนี่ยนะ? แค่ภาคแรกก็แย่พอแล้ว ผมจะใช้โอกาสนี้ขอร้องไปยังร็อกสตาร์เกมส์ว่าช่วยเลิกทำ GTA ลง GBA เถอะ"[32]

หมายเหตุ

[แก้]
  1. ระวังสับสนกับคล็อด ตัวเอกของแกรนด์เธฟต์ออโต III

อ้างอิง

[แก้]
  1. Steam (4 January 2008). "News – Rockstar Games Brings Full Line-up to Steam". Valve. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 20 August 2010. สืบค้นเมื่อ 5 February 2011.
  2. 1 2 "GTA2 – Individual Police Files". Rockstar Games. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 3 February 2009. สืบค้นเมื่อ 29 April 2007.
  3. "GTA2 – Frameset". Rockstar Games. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 29 December 2010. สืบค้นเมื่อ 5 February 2011.
  4. 1 2 3 4 5 Blevins, Tal (18 November 1999). "Grand Theft Auto 2 – IGN". IGN. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 13 February 2008. สืบค้นเมื่อ 29 April 2007.
  5. "Diary". The Herald. 3 March 1999.
  6. "Take-Two Interactive Software Inc.'s Rockstar Games Division Announces its GTA2 has Gone Gold and Will Ship Worldwide on October 22". Berkshire Hathaway. 13 October 1999. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 3 December 2018. สืบค้นเมื่อ 8 July 2019 โดยทาง The Free Library.
  7. Kennedy, Sam (13 October 1999). "Rockstar's GTA2 Goes Gold". GameSpot. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 16 April 2000. สืบค้นเมื่อ 8 July 2019.
  8. "Take-Two Interactive Software, Inc.'s Rockstar Games Launches GTA2 For the Sega Dreamcast; Grand Theft Auto Franchise Makes Sega System Debut". Berkshire Hathaway. 1 May 2000. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 3 December 2018. สืบค้นเมื่อ 8 July 2019 โดยทาง The Free Library.
  9. Warren, Alex (28 May 1999). "GTA2". Official Dreamcast Magazine. No. 9. Paragon Publishing. pp. 60–61. ISSN 1466-2388.
  10. Harris, Craig (19 December 2000). "Grand Theft Auto 2". IGN. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 19 June 2001.
  11. Kelly, Andy (5 August 2017). "Revisiting Grand Theft Auto 2, the weirdest GTA of them all". PC Gamer.
  12. Sperling, Daniel (18 September 2013). "GTA 5: Best celebrity appearances in the game series". Digital Spy.
  13. Davies, Marsh (29 October 2013). "Grand Theft Auto 2 marked the end of Grand Theft Auto as a pure chaos sandbox". PC Gamer.
  14. "Grand Theft Auto 2 for PC". GameRankings. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 20 June 2012. สืบค้นเมื่อ 12 August 2012.
  15. "Grand Theft Auto 2 for Dreamcast". GameRankings. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 30 August 2012. สืบค้นเมื่อ 12 August 2012.
  16. "Grand Theft Auto 2 for PlayStation". GameRankings. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 5 September 2012. สืบค้นเมื่อ 12 August 2012.
  17. "Grand Theft Auto 2 for Game Boy Color". GameRankings. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 9 August 2012. สืบค้นเมื่อ 12 August 2012.
  18. 1 2 "Grand Theft Auto 2 for PlayStation Reviews". Metacritic. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 30 April 2013. สืบค้นเมื่อ 13 February 2013.
  19. Scott, Dean (December 1999). "Grand Theft Auto 2". Computer and Video Games. No. 217. pp. 88–89.
  20. 1 2 "Grand Theft Auto 2". Edge. No. 79. Future Publishing. December 1999. pp. 80–81.
  21. "Grand Theft Auto 2 - GameSpot.com". GameSpot. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 3 March 2013. สืบค้นเมื่อ 13 February 2013.
  22. "Grand Theft Auto 2 - GameSpot.com". GameSpot. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 29 January 2013. สืบค้นเมื่อ 13 February 2013.
  23. "Grand Theft Auto 2 - GameSpot.com". GameSpot. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 29 January 2013. สืบค้นเมื่อ 13 February 2013.
  24. 1 2 Fischer, Blake (August 2000). "Finals". Next Generation. Vol. 3 no. 8. Imagine Media. p. 90.
  25. "Take-Two Interactive Software, Inc.'s Rockstar Games Division Begins Global Shipment of GTA2" (Press release). New York: Take Two Interactive. 21 October 1999. Gale A56690333 โดยทาง Business Wire.
  26. "ELSPA Sales Awards: Silver". Entertainment and Leisure Software Publishers Association. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 21 February 2009.
  27. Caoili, Eric (26 November 2008). "ELSPA: Wii Fit, Mario Kart Reach Diamond Status In UK". Gamasutra. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 18 September 2017.
  28. "ELSPA Sales Awards: Platinum". Entertainment and Leisure Software Publishers Association. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 15 May 2009.
  29. Kushner, David (2007-03-29). "The Road to Ruin: How Grand Theft Auto Hit the Skids". Wired (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). ISSN 1059-1028. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-11-18. สืบค้นเมื่อ 2025-11-28.
  30. 1 2 3 Gerstmann, Jeff (22 October 1999). "Grand Theft Auto 2 Review - GameSpot.com". GameSpot. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 26 August 2013. สืบค้นเมื่อ 26 August 2013.
  31. Dunham, Jeremy (8 May 2000). "Grand Theft Auto 2 Review – IGN". เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 26 August 2013. สืบค้นเมื่อ 26 August 2013.
  32. Harris, Craig (19 December 2000). "Grand Theft Auto 2". IGN. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 19 June 2001.

บรรณานุกรม

[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]