เอมีร์

ราชสำนักแห่งรัฐเอมิเรตดูร์รานี ในอัฟกานิสถาน ( เจมส์ แรตเทรย์, 1839)

เอมีร์ (อาหรับ: أمير ʾamīr [ʔæˈmiːr] ( ) ทับศัพท์ว่า อามีร์ (أميرة) หรือเจ้าผู้ครองรัฐ เป็นคำที่มีต้นกำเนิดจากภาษาอาหรับ สามารถใช้เรียกเจ้าแผ่นดิน ขุนนาง ผู้ดำรงตำแหน่งทางการทหารหรือการเมืองระดับสูง หรือบุคคลอื่น ๆ ที่มีอำนาจจริงหรือโดยพิธีการ คำนี้มีประวัติการใช้ใน เอเชียตะวันตก แอฟริกาตะวันออก แอฟริกาตะวันตก เอเชียกลาง และเอเชียใต้ ในยุคปัจจุบัน เมื่อใช้เป็นตำแหน่งทางพระมหากษัตริย์อย่างเป็นทางการ จะมีความหมายใกล้เคียงกับ "เจ้าชาย" ใช้ได้ทั้งกับโอรสของกษัตริย์ที่สืบทอดทางสายเลือด และกษัตริย์ผู้ครองรัฐเอกราชที่เรียกว่าเอมิเรต รูปเพศหญิงคือเอมิรา (أميرة ʾamīrah) มีความหมายเดียวกับ "เจ้าหญิง"

ก่อนที่จะถูกนำมาใช้เป็นตำแหน่งทางราชวงศ์ คำว่า "เอมีร์" ในอดีตเคยใช้เพื่อหมายถึง "ผู้บัญชาการ" "แม่ทัพ" หรือ "ผู้นำ" (ตัวอย่างเช่น อามีร์ อัล-มุอ์มิน ) ในปัจจุบัน คำว่า "เอมีร์" บางครั้งก็ถูกใช้เป็นตำแหน่งเกียรติยศหรือตำแหน่งทางการสำหรับหัวหน้าองค์กรหรือขบวนการอิสลามหรืออาหรับ (โดยไม่คำนึงถึงศาสนา)

กาตาร์ และคูเวต เป็นประเทศเอกราชเพียงสองประเทศที่ยังคงใช้ชื่อ "เอมีร์" สำหรับพระมหากษัตริย์ของตน ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ชื่อดังกล่าวได้ถูกแทนที่ด้วย "กษัตริย์" อย่างค่อยเป็นค่อยไปโดยผู้ปกครองที่สืบทอดตำแหน่งในปัจจุบันที่ต้องการเน้นย้ำอำนาจทางโลกภายใต้หลักนิติธรรม ตัวอย่างที่น่าสังเกตคือ บาห์เรน ซึ่งพระมหากษัตริย์เปลี่ยนพระยศจากเอมีร์เป็นกษัตริย์ในปี 2545 ในขณะที่ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ใช้ชื่อตำแหน่ง ชีค แทนเอมีร์สำหรับผู้ปกครองระดับรองของประเทศ

ต้นกำเนิด

คำว่า อามีร์ (Amir) ซึ่งหมายถึง "เจ้า" หรือ "ผู้บัญชาการทหาร" มาจาก รากศัพท์ภาษาอาหรับว่า a-m-r ซึ่งหมายถึง "บัญชาการ" เดิมทีมีความหมายเพียงแค่ "ผู้บัญชาการ" แต่ต่อมาได้ถูกนำมาใช้เป็นตำแหน่งของผู้นำ ผู้ว่าการ หรือผู้ปกครองรัฐขนาดเล็ก ในภาษาอาหรับสมัยใหม่ คำนี้เทียบได้กับตำแหน่ง "เจ้าชาย" คำนี้เข้ามาในภาษาอังกฤษ ในปี ค.ศ. 1593 จากภาษาฝรั่งเศส émir

ดูเพิ่มเติม

เอมีร์ในปัจจุบัน:

• รายพระนามเจ้าผู้ครองรัฐคูเวต
• รายพระนามเจ้าผู้ครองรัฐกาตาร์