เอดัวร์ อูว์แบร์
เอดัวร์ อูว์แบร์ (ฝรั่งเศส: Édouard Huber, เสียงอ่านภาษาฝรั่งเศส: [edwaʁ ybɛʁ]) หรือ เอดูอาร์ท ฮูเบอร์ (Eduard Huber, เสียงอ่านภาษาเยอรมัน: [ˈeːdu̯aʁt ˈhuːbɐ]) เกิดวันที่ 12 สิงหาคม ค.ศ. 1879 ที่โกรสวังเงิน (Grosswangen) ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ เสียชีวิตวันที่ 6 มกราคม ค.ศ. 1914 ที่หวิญล็อง ประเทศเวียดนาม เป็นนักภาษาศาสตร์ นักโบราณคดี และนักจีนวิทยาชาวสวิส-ฝรั่งเศส ผู้เชี่ยวชาญด้านอินโดจีน เคยดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์สาขานิรุกติศาสตร์อินโดจีน และทำงานเป็นระยะที่ซอร์บอน กรุงปารีส
ชีวประวัติ
[แก้]เอดัวร์ อูว์แบร์เกิดเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม ค.ศ. 1879 ที่โกรสวังเงิน รัฐลูเซิร์น ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ บิดาชื่ออันทอน ฮูเบอร์ (Anton Huber) เป็นเจ้าของโรงงานผลิตกระเบื้องมุงหลังคาและอิฐ และยังเป็นเจ้าของร้านอาหารชื่อ "โครเนอ" (Krone) ด้วย มารดาชื่อมาทิลเดอ โฟเกิล (Mathilde Vogel) ขณะยังเป็นเด็ก อูว์แบร์สูญเสียแขนซ้ายจากอุบัติเหตุในโรงงาน เขาเรียนชั้นประถมศึกษาและมัธยมศึกษาตอนต้นที่โกรสวังเงิน จากนั้นย้ายไปเรียนที่วิลลิเซา (Willisau) และจบมัธยมศึกษาตอนปลายที่โรงเรียนคานทอนในโซโลทวร์น ซึ่งเขาได้รับประกาศนียบัตรจบการศึกษาที่ดีที่สุดของรุ่นเมื่ออายุ 17 ปี ในช่วงเวลานั้นอูว์แบร์รู้ภาษาฮีบรู ภาษาแคลเดีย และภาษาสันสกฤต ซึ่งได้รับการสอนจากบาทหลวง (Chorherr) โยฮันน์ บัพทิสท์ ชีเบเน็ก (Johann Baptist Schibenegg)
หลังจบมัธยมศึกษา อูว์แบร์เข้าศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยซอร์บอน กรุงปารีส เป็นเวลาสี่ปี โดยศึกษาภาษาสันสกฤต เซนด์ (ภาษาเปอร์เซียเก่า) ภาษารัสเซีย ภาษาญี่ปุ่น ภาษาจีน และประวัติวรรณกรรมศาสนาฮินดูและศาสนาพุทธ ในช่วงเวลานี้เขาโดดเด่นในฐานะนักแปลที่ยอดเยี่ยม และทำงานใกล้ชิดกับศาสตราจารย์ซีลแว็ง เลวี (Sylvain Lévi) และเอดัวร์ ชาวาน (Édouard Chavannes)
เมื่ออายุ 22 ปี อูว์แบร์มีโอกาสได้รับตำแหน่งศาสตราจารย์สาขาภาษาจีนหรือวรรณกรรมศาสนาพุทธ แต่เขาเลือกรับข้อเสนอทำงานเป็นนักวิจัยที่สำนักฝรั่งเศสแห่งปลายบุรพทิศในไซ่ง่อน (ซึ่งย้ายไปยังฮานอยตั้งแต่ ค.ศ. 1902) เขาอยู่ที่นั่นตั้งแต่ ค.ศ. 1901 ถึง ค.ศ. 1905 ทำหน้าที่เป็นอาจารย์สอนภาษาทางพระพุทธศาสนาสมัยคลาสสิก และดูแลการก่อสร้างห้องสมุดรวมถึงการขุดค้นทางโบราณคดีบางส่วน วันที่ 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1905 เขาได้รับแต่งตั้งเป็นผู้อำนวยการแผนกการศึกษาจีนและอินโดจีน ซึ่งภายหลังทำให้เขาได้รับตำแหน่งศาสตราจารย์ที่ซอร์บอน
ตลอดสิบสองปีที่ใช้ชีวิตอยู่ในอินโดจีน อูว์แบร์ได้เดินทางสำรวจครั้งสำคัญไปยังกัมพูชา ลาว ไทย พม่า จีน เกาหลี และญี่ปุ่น ในการเดินทางเหล่านี้ อูว์แบร์ทำการศึกษาภาคสนาม อำนวยการขุดค้น และจัดหาโบราณวัตถุทางศิลปะรวมถึงหนังสือให้แก่ห้องสมุด
นอกจากภาษายุโรปบางภาษาและภาษาที่กล่าวมาแล้ว เขายังเรียนรู้ภาษาอาหรับ ภาษาพม่า ภาษาทิเบต ภาษาเวียดนาม ภาษาไทย ภาษาเขมร ภาษาบาลี และภาษาถิ่นอีกหลายภาษา จนช่วงปลายชีวิตอูว์แบร์สามารถใช้ภาษาต่าง ๆ ได้มากกว่า 30 ภาษา
ด้วยความสามารถในการเรียนรู้ภาษาจำนวนมากเช่นนี้ อูว์แบร์จึงมีคุณสมบัติเหมาะสมอย่างยิ่งกับสาขาที่ตนเชี่ยวชาญ คือประวัติวรรณกรรมศาสนาพุทธเชิงเปรียบเทียบ งานแปลมาตรฐานของคัมภีร์พุทธศาสนาสำคัญที่เขาทำภายในห้าปีเพียงอย่างเดียวก็มีปริมาณเท่ากับผลงานตลอดชีวิตได้ อูว์แบร์ทิ้งงานแปลเหล่านี้รวมถึงเอกสารอื่น ๆ ที่รวบรวมไว้ให้แก่ซอร์บอน ซึ่งส่วนหนึ่งทำให้ซอร์บอนกลายเป็นศูนย์การศึกษาพระพุทธศาสนาที่สำคัญเป็นอันดับสองรองจากเกียวโต
ตั้งแต่ ค.ศ. 1912 อูว์แบร์กลับมารับตำแหน่งอาจารย์ที่ปารีสอยู่ระยะหนึ่ง และในปีเดียวกันนี้เขาได้แปลงสัญชาติเป็นชาวฝรั่งเศส ก่อนจะเดินทางกลับสู่ตะวันออกไกลอีกครั้งใน ค.ศ. 1913 เอดัวร์ อูว์แบร์ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 6 มกราคม ค.ศ. 1914 ที่โรงพยาบาลในหวิญล็อง จากอาการไข้รุนแรง
อ้างอิง
[แก้]- Schnyder, Casimir (1920). Eduard Huber, ein schweizerischer Sprachengelehrter, Sinolog und Indochinaforscher (ภาษาเยอรมัน). Zürich: Orell Füssli. doi:10.5169/seals-667109.
- Kunz, André (1993). "Eduard Huber – ein genialer Forscher und Gelehrter". Grosswangen (ภาษาเยอรมัน). น. 289–294.
- Häfliger, Alois (1978). "Professor Eduard Huber von Grosswangen 1879–1914 – Sprachgelehrter, Archäolog, Sinolog, Indochinaforscher". Heimatkunde des Wiggertals (ภาษาเยอรมัน). 36: 111–140. สืบค้นเมื่อ 2026-08-31.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]- Markus Lischer: เอดัวร์ อูว์แบร์ ในพจนานุกรมประวัติศาสตร์สวิตเซอร์แลนด์ (Historisches Lexikon der Schweiz)
- Édouard Huber ประวัติโดยย่อ เผยแพร่ในเว็บไซต์ของสำนักฝรั่งเศสแห่งปลายบุรพทิศ (ภาษาฝรั่งเศส)
