เห็บ
| เห็บ ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: อัลเบียน ถึง ปัจจุบัน | |
|---|---|
 | |
| Ixodes ricinus ซึ่งเป็นเห็บแข็งที่กินเลือดจนอิ่มตัว | |
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์  | |
| อาณาจักร: | สัตว์ Animalia |
| ไฟลัม: | สัตว์ขาปล้อง Arthropod |
| ไฟลัมย่อย: | เชลิเซอราตา Chelicerata |
| ชั้น: | แมง Arachnida |
| ชั้นย่อย: | Acari |
| อันดับใหญ่: | Parasitiformes |
| อันดับ: | Ixodida |
| วงศ์ใหญ่: | Ixodoidea Leach, 1815 |
| วงศ์ | |
| |
| ความหลากหลาย | |
| 37 สกุล, ประมาณ 980 ชนิด | |
เห็บ (อังกฤษ: tick) เป็นสัตว์จำพวกแมงที่เป็นปรสิต อยู่ในอันดับ Ixodida จัดเป็นส่วนหนึ่งของอันดับใหญ่ไรในกลุ่ม Parasitiformes ตัวเต็มวัยมีความยาวประมาณ 3 ถึง 5 มิลลิเมตร ขึ้นอยู่กับอายุ เพศ และชนิด แต่จะมีขนาดใหญ่ขึ้นได้เมื่อกินเลือดจนอิ่มตัว เห็บเป็นปรสิตภายนอก ดำรงชีพด้วยการกินเลือดสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม นก และในบางครั้งรวมถึงสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก ช่วงเวลาที่เห็บเริ่มวิวัฒนาการขึ้นมานั้นยังไม่แน่ชัด แม้ว่าฟอสซิลเห็บที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่ค้นพบจะมีอายุราว 100 ล้านปี และมาจากยุคครีเทเชียส เห็บมีการกระจายพันธุ์อย่างกว้างขวางทั่วโลก โดยเฉพาะในเขตร้อนชื้นที่มีอากาศอบอุ่น
เห็บแบ่งออกเป็นสองวงศ์หลัก ได้แก่ Ixodidae หรือเห็บแข็ง และ Argasidae หรือเห็บอ่อน Nuttalliella ซึ่งเป็นสกุลของเห็บจากทางใต้ของทวีปแอฟริกา เป็นสมาชิกเพียงชนิดเดียวที่ยังมีชีวิตอยู่ในวงศ์ Nuttalliellidae ซึ่งแสดงถึงสายวิวัฒนาการดั้งเดิมที่สุดของเห็บที่ยังมีชีวิตอยู่ ตัวเต็มวัยมีลำตัวรูปไข่หรือรูปทรงลูกแพร์ (idiosomas) ซึ่งจะพองออกด้วยเลือดเมื่อพวกมันกินอาหาร และมีขาแปดขา ส่วนหัวเชื่อมอก (cephalothorax) และส่วนท้องของพวกมันเชื่อมติดกันสนิท นอกจากจะมีเกราะแข็งบนผิวส่วนหลังที่เรียกว่าสกิวตัม (scutum) แล้ว เห็บแข็งยังมีโครงสร้างคล้ายปากนกอยู่ที่ส่วนหน้าซึ่งมีอปากอยู่ภายใน ในขณะที่เห็บอ่อนจะมีอวัยวะส่วนปากอยู่บริเวณด้านใต้ท้องของลำตัว เห็บใช้การรับรู้กลิ่น ความร้อนของร่างกาย ความชื้น และ/หรือการสั่นสะเทือนในสิ่งแวดล้อมเพื่อค้นหาตัวถูกเบียนหรือเหยื่อที่เหมาะสม[1]
วงจรชีวิตของเห็บมี 4 ระยะ ได้แก่ ไข่ ตัวอ่อน, นิมฟ์, และตัวเต็มวัย เห็บในวงศ์ Ixodidae จะมีวงจรชีวิตแบบอาศัยตัวถูกเบียน 1 ตัว, 2 ตัว หรือ 3 ตัว[2] ส่วนเห็บในวงศ์ Argasid มีระยะตัววัยอ่อนสูงสุดถึงเจ็ดระยะเปลี่ยนวัย (instars) ซึ่งแต่ละระยะต้องมีการกินเลือด ดังนั้นเห็บวงศ์ Argasid จึงมีวงจรชีวิตที่อาศัยตัวถูกเบียนหลายตัว เนื่องมาจากพฤติกรรมการกินเลือดเป็นอาหาร เห็บจึงทำหน้าที่เป็นตัวนำโรคร้ายแรงหลายชนิดที่ส่งผลกระทบต่อมนุษย์และสัตว์อื่น ๆ
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "How ticks spread disease". Centers for Disease Control and Prevention (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). 21 กันยายน 2020. สืบค้นเมื่อ 29 พฤศจิกายน 2020.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Ticks". CDC - DPDx (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). 23 มกราคม 2019. สืบค้นเมื่อ 29 พฤศจิกายน 2020.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
