เลียดก๊ก

เลี่ยกั๋ว (มาตรฐาน)
เลียดก๊ก (ฮกเกี้ยน)

ภาพประกอบจากฉบับพิมพ์ภาษาจีน
ผู้ประพันธ์	เฝิง เมิ่งหลง
ชื่อเรื่องต้นฉบับ	ตงโจวเลี่ยกั๋วจื้อ (มาตรฐาน) ตังจิวเลียดก๊กจี่ (ฮกเกี้ยน)
ประเทศ	จีน
ภาษา	จีน
หัวเรื่อง	ประเทศจีนสมัยโบราณ
ประเภท	นิยายอิงประวัติศาสตร์
ชนิดสื่อ	หนังสือ

เลียดก๊ก
ชื่อภาษาจีน
จีนตัวเต็ม	東周列國志
จีนตัวย่อ	东周列国志
การถอดเสียง ภาษาจีนมาตรฐาน พินอิน Dōngzhōu Lièguó Zhì
ชื่อภาษาเวียดนาม
จื๋อโกว๊กหงือ	Đông Chu liệt quốc chí
จื๋อฮ้าน	東周列國志
ชื่อภาษาเกาหลี
ฮันกึล	동주열국지
ฮันจา	東周列國志
ชื่อภาษาญี่ปุ่น
คันจิ	東周列国志
ฮิรางานะ	とうしゅうれっこくし
การถอดเสียง โรมาจิ Toshurekkokushi

เลี่ยกั๋ว ตามสำเนียงมาตรฐาน หรือ เลียดก๊ก ตามสำเนียงฮกเกี้ยน (จีนตัวย่อ: 列国; จีนตัวเต็ม: 列國; พินอิน: Lièguó; "รัฐต่าง ๆ") หรือชื่อเต็มตามสำเนียงมาตรฐานว่า ตงโจวเลี่ยกั๋วจื้อ (จีนตัวย่อ: 东周列国志; จีนตัวเต็ม: 東周列國志; พินอิน: Dōngzhōu Lièguó Zhì; "บันทึกเรื่องรัฐต่าง ๆ สมัยโจวตะวันออก") เป็นนวนิยายจีนซึ่งเฝิง เมิ่งหลง (馮夢龍) ประพันธ์ขึ้นในช่วงปลายยุคราชวงศ์หมิง มีเนื้อหาเริ่มด้วยราชวงศ์โจวตะวันตกถึงแก่ความพินาศ ราชวงศ์โจวตะวันออกขึ้นแทนที่ แต่บ้านเมืองระส่ำระสายจนแตกแยกออกเป็นรัฐน้อยใหญ่ต่าง ๆ ในยุควสันตสารทและยุครณรัฐ ไปจบที่จิ๋นซีฮ่องเต้รวมแผ่นดินเป็นผลสำเร็จ

หนังสือเรื่องนี้ถือเป็นหนึ่งในนิยายอิงประวัติศาสตร์จีนโบราณที่มีชื่อเสียงมากที่สุด เนื้อหาอ้างอิงจากเอกสารจีนดั้งเดิมจำนวนมาก เช่น จั่วจฺว้าน ของจั่ว ชิวหมิง ฉื่อจี้ ของซือหม่า เชียน และตำราศักดิ์สิทธิ์โบราณบางเล่ม เช่น หลี่จี้ และ ชือจิง

ช่วงเวลาตีพิมพ์

หนังสือเรื่องเลียดก๊กฉบับภาษาจีนมีการพิมพ์เผยแพร่ออกมาหลายฉบับ ทั้งส่วนบทนำเรื่องที่เขียนโดย ไช่ หยวนฟ่าง (จีน: 蔡元放; พินอิน: Cài Yuán Fàng) และวันที่เผยแพร่ต่างระบุข้อมูลไว้ไม่เหมือนกัน บางฉบับระบุว่าตีพิมพ์ครั้งแรกในรัชกาลจักรพรรดิเฉียนหลง ปีที่ 1 (ค.ศ. 1736) บางฉบับก็ว่าตีพิมพ์เมื่อรัชกาลจักรพรรดิเฉียนหลง ปีที่ 17 (ค.ศ. 1752) หรือรัชกาลจักรพรรดิเฉียนหลง ปีที่ 32 (ค.ศ. 1767)

ประวัติงานประพันธ์

ในสมัยราชวงศ์หมิง ระหว่างรัชกาลของจักรพรรดิเจียจิ้งถึงรัชกาลจักรพรรดิหลงชิ่ง อวี๋ เส้าอวี๋ (จีน: 余邵鱼; พินอิน: Yú Shào Yú) ได้รวบรวมเรื่องเล่าเกี่ยวกับบรรดารัฐโบราณต่าง ๆ ขึ้นเป็นหนังสือเล่มหนึ่งชื่อ "เลี่ยกั๋วจื้อฉวน" (จีน: 列国志传; พินอิน: lièguózhì chuán; "บันทึกพงศาวดารรัฐต่างๆ") ประกอบด้วยเนื้อหารวม 8 เล่ม จำนวน 226 ตอน และมีจำนวนอักขระราว 280,000 ตัวอักษร

ต่อมาในช่วงปลายราชวงศ์หมิง เฝิง เมิ่งหลง ได้ปรับปรุงหนังสือ "เลี่ยกั๋วจื้อฉวน" ขึ้นใหม่ในชื่อ "ซินเลี่ยกั๋วจื้อ" (จีน: 新列国志; พินอิน: xīn lièguózhì; "บันทึกเรื่องรัฐต่างๆ ฉบับใหม่") มีเนื้อหา 108 บท เพิ่มความยาวเรื่องจนมีจำนวนอักขระมากถึงราว 700,000 ตัวอักษร ในครั้งนี้เขาได้อ้างอิงข้อมูลจากเอกสารสำคัญเช่น จั่วจฺว้าน, ฉื่อจี้ ตัดเรื่องราวและตำนานที่ขัดแย้งจากเอกสารทางประวัติศาสตร์ และขยายรายละเอียดสำคัญต่างๆ เพิ่มขึ้นมากมาย

ถึงสมัยราชวงศ์ชิง รัชกาลจักรพรรดิเฉียนหลง ไช่ หยวนฟ่าง ได้ปรับปรุงและขัดเกลา "ซินเลี่ยกั๋วจื้อ" อีกเล็กน้อย โดยเพิ่มบทนำ คู่มือการอ่าน บทวิจารณ์จำนวนมาก และเชิงอรรถบางส่วน พร้อมทั้งตั้งชื่อหนังสือใหม่ว่า "ตงโจวเลี่ยกั๋วจื้อ" (จีนตัวย่อ: 东周列国志; จีนตัวเต็ม: 東周列國志; พินอิน: Dōngzhōu Lièguó Zhì; "บันทึกเรื่องรัฐต่าง ๆ สมัยโจวตะวันออก") แบ่งเนื้อหาออกเป็น 27 เล่ม จำนวนบท 108 บท หนังสือเล่มนี้ถือได้ว่าเป็นเพียงฉบับอธิบายขยายความของ "ซินเลี่ยกั๋วจื้อ" เท่านั้น แต่เมื่อเวลาผ่านไปเกือบ 200 ปี "ตงโจวเลี่ยกั๋วจื้อ" กลับกลายเป็นหนังสือ "เลียดก๊ก" ที่ได้รับความนิยมแพร่หลายมากที่สุด ทำให้ปัจจุบันมีผู้ที่รู้จัก "เลี่ยกั๋วจื้อฉวน" และ "ซินเลี่ยกั๋วจื้อ" เพียงน้อยนิด

เนื้อหาโดยรวม

เรื่องราวของหนังสือเลียดก๊กเริ่มต้นขึ้นในช่วงปีที่ 39 แห่งรัชกาลพระเจ้าโจวเซฺวียนแห่งราชวงศ์โจว (ตรงกับ 789 ปีก่อน ค.ศ.) อันเป็นช่วงปลายของยุคราชวงศ์โจวตะวันตก และสิ้นสุดในปีที่ 26 แห่งรัชกาลฉินอ๋องเจิ้ง ผู้ซึ่งสถาปนาตนเองขึ้นเป็นจิ๋นซีฮ่องเต้และรวมแผ่นดินจีนให้เป็นหนึ่งเดียวสำเร็จ (221 ปีก่อน ค.ศ.) ครอบคลุมระยะเวลากว่าห้าร้อยปีของยุควสันตสารทและยุครณรัฐ เนื้อหาเหตุการณ์ที่ได้บันทึกไว้เต็มไปด้วยความเข้มข้นและความลึกลับซับซ้อน บรรยายถึงความรุ่งเรืองและความเสื่อมถอยของบรรดาห้าอธิราชแห่งยุควสันตสารทและเจ็ดรัฐใหญ่แห่งยุครณรัฐ ผู้ประพันธ์ได้เปิดเผยและประนามความเลวร้าย การกดขี่ขูดรีด และความหรูหราฟุ่มเฟือยของบรรดาเจ้าผู้ปกครองต่าง ๆ เช่น พระเจ้าโจวโยวแห่งราชวงศ์โจว, ฉีเซียงกง, เฉินหลิงกง, ซ่งคังอ๋อง ขณะเดียวกันก็สรรเสริญและยกย่องบรรดาเจ้าผู้ปกครองและขุนนางข้าราชการผู้เปี่ยมด้วยสติปัญญา ซึ่งมีบทบาทในการเปลี่ยนแปลงกระแสการเมืองและส่งเสริมความก้าวหน้าของสังคม เช่น ฉีหวนกงกับก่วนจ้ง, เว่ยเหวินโหวกับซีเหมินเป้า, ฉินเซี่ยวกงกับซางยาง, สี่กงจื่อรณรัฐ เรื่องราวเหล่านี้ส่วนใหญ่เล่าไว้สอดคล้องกับบันทึกทางประวัติศาสตร์ฉบับต่างๆ ซึ่งได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง

รายชื่อตอน

รายชื่อตอนของหนังสือเลียดก๊กดังต่อไปนี้เป็นรายชื่อตามต้นฉบับภาษาจีน สำหรับเลียดก๊กฉบับภาษาไทยนั้นแปลเนื้อความต่อเนื่องตั้งแต่ต้นเรื่องจนจบเรื่องโดยไม่มีการระบุชื่อตอน

รายชื่อตอนของเลียดก๊ก

ตอนที่	ชื่อต้นฉบับภาษาจีน	คำแปลภาษาไทย
1	周宣王聞謠輕殺 杜大夫化厲鳴冤	โจวเซฺวียนอ๋องประหารคนเพราะข่าวลือ ตู้ป๋อปรากฏร่างวิญญาณทวงความเป็นธรรม
2	褒人贖罪獻美女 幽王烽火戲諸侯	เปาเหรินถวายสตรีงามเพื่อไถ่โทษ โยวอ๋องจุดเพลิงแจ้งเหตุเล่นลวงเหล่าสามนตราช
3	犬戎主大鬧鎬京 周平王東遷洛邑	หัวหน้าเผ่าฉวนหรงก่อเหตุใหญ่ในเฮ่าจิง โจวผิงอ๋องย้ายเมืองหลวงไปนครลั่วอี้
4	秦文公郊天應夢 鄭莊公掘地見母	ฉินเหวินกงได้นิมิตแห่งโอรสสวรรค์ เจิ้งจวงกงขุดอุโมงค์พบหน้ามารดา
5	寵虢公周鄭交質 助衛逆魯宋興兵	แลกเปลี่ยนตัวประกันเจิ้งกงกับวงศ์โจว รัฐหลู่และรัฐซ่งระดมทัพเข้าตีรัฐเว่ย
6	衛石碏大義滅親 鄭莊公假命伐宋	เหว่ยจื้อถัวประหารบุตรเพื่อผดุงคุณธรรม เจิ้งจวงกวงสยบรัฐซ่งด้วยราชโองการปลอม
7	公孫閼爭車射考叔　公子翬獻諂賊隱公	กงซุงเอ้อรบบนรถม้าประหารก่าวซู กงจื่อฮุ่ยถวายคนคดประจบสอพลอแก่อินกง
8	立新君華督行賂 敗戎兵鄭忽辭婚
9	齊侯送文姜婚魯 祝聃射周王中肩	ฉีโหวส่งนางเหวินเจียงไปสมรสที่รัฐหลู่ จู้ตานยิงเกาฑัณฑ์ต้องพระอังสาของโจวอ๋อง
10	楚熊通僭號稱王 鄭祭足被脅立庶	ฉู่สฺยงทงตั้งตนขึ้นเป็นอ๋อง เจิ้งจี้สวีถูกบังคับให้มีนางสนม
11	宋莊公貪賂搆兵 鄭祭足殺婿逐主	ซ่งจวงกงเคลื่อนทัพเพราะโลภในสินบน เจิ้งจี้สวีสังหารบุตรเขยของตนเอง
12	衛宣公築臺納媳 高渠彌乘間易君	เหว่ยเซวียนกงยึดภรรยาของบุตรชายมาไว้กับตัวเอง เกาฉวีมีฉวยโอกาสเปลี่ยนตัวเจ้าผู้ปกครองใหม่
13	魯桓公夫婦如齊 鄭子亹君臣為戮	หลู่หวนกงและภริยาเยือนรัฐฉี เจิ้งจื่อเหว่ยและเสนาบดีถูกประหารชีวิต
14	衛侯朔抗王入國 齊襄公出獵遇鬼	เหว่ยโหวฉั้วขัดขวางมิให้โจวอ๋องนิวัติพระนคร ฉีเซียงกงพบวิญญาณหลอกหลอนระหว่างล่าสัตว์
15	雍大夫計殺無知 魯莊公乾時大戰	ยงต้าฟูวางแผนฆ่ากงซุนอู๋จื่อ หลู่จวงกงออกรบพุ่งในศึกใหญ่
16	釋檻囚鮑叔薦仲 戰長勺曹劌敗齊	เป้า ซูหยาแนะนำก่วนจ้งให้พ้นจองจำ เฉากุ้ยพิชิตรัฐฉีที่ฉ่างเสา
17	宋國納賂誅長萬 楚王杯酒虜息媯	รัฐซ่งรับสินบนประหารฉางว่าน ฉู่อ๋องจับตัวซีกุยในงานเลี้ยง
18	曹沫手劍劫齊侯 桓公舉火爵寧戚	เฉาโม่ชักกระบี่ขู่บังคับฉีโหว หวนกงยกถ้วยสุราอุ่นสรรเสริญรัฐฉี
19	擒傅瑕厲公復國 殺子頹惠王反正
20	晉獻公違卜立驪姬 楚成王平亂相子文	จิ้นเสี้ยนกงละทิ้งธรรมเนียมตั้งนางหลีจีเป็นสนม ฉู่เฉิงอ๋องปราบขบถและตั้งอัครมหาเสนาบดีจื่อเหวิน
21	管夷吾智辨俞兒 齊桓公兵定孤竹
22	公子友兩定魯君 齊皇子獨對委蛇
23	衛懿公好鶴亡國 齊桓公興兵伐楚	เหว่ยอี้กงหลงนกกะเรียนจนล่มเมือง ฉีหวนกงเปิดฉากยุทธการต่อต้านฉู่
24	盟召陵禮款楚大夫 會葵邱義戴周天子
25	智荀息假途滅虢 窮百里飼牛拜相
26	歌扊扅百里認妻 獲陳寶穆公証夢	ไป๋หลี่ซีได้อยู่พร้อมหน้ากับอดีตภรรยา ฉินมู่กงฝันเห็นนิมิตแห่งโอรสสวรรค์
27	驪姬巧計殺申生 獻公臨終囑荀息	นางหลีจีวางอุบายสังหารเฉินเฉิง จิ้นเสี้ยนกงสั่งเสียแผนการกับสวินซีก่อนสิ้นใจ
28	里克兩弒孤主 穆公一平晉亂	หลี่เค่อฆ่าเจ้าแคว้นของตนสองครา ฉินมู่กงสยบจลาจลในรัฐจิ้น
29	晉惠公大誅群臣 管夷吾病榻論相	จิ้นฮุ่ยกงประหารเสนาบดีผู้ภักดี ก่วนจ้งถกเรื่องว่าที่อัครมหาเสนาบดีแทนตนก่อนตาย
30	秦晉大戰龍門山 穆姬登臺耍大赦	ฉินจิ้นทำศึกกันที่เขาหลงเหมิน นางมู่จีปรากฏกายสยบความขัดแย้ง
31	晉惠公怒殺慶鄭 介子推割股啖君	จิ้นฮุ่ยกงประหารฉิงเจิ้งด้วยความโกรธ เจี้ยจื่อทุยเชือดเนื้อต้มน้ำแกงให้นายกิน
32	晏蛾兒踰牆殉節 群公子大鬧朝堂	เหยียนเอ้อร์โดดกำแพงตายเพื่อรักษาหลักการ เหล่ากงจื่อก่อเหตุวุ่นวายในสำนักเจ้าแคว้น
33	宋公伐齊納子昭 楚人伏兵劫盟主	ซ่งกงจู่โจมรัฐฉีและรับรองฐานะจื่อจาว ทัพฉู่ลอบโจมตีและลักพาตัวผู้นำพันธมิตร
34	宋襄公假仁失眾 齊姜氏乘醉遣夫	ซ่งเซียงกงเสียมวลชนเพราะความมีน้ำใจ นางฉีเจียงส่งตัวสามีออกไปในสภาพถูกมอมเหล้า
35	晉重耳周遊列國 秦懷嬴重婚公子	จิ้นฉงเอ่อร์เร่ร่อนไปในนานารัฐ ฉินฮว่ายอิงแต่งงานใหม่กับกงจื่อ
36	晉呂郤夜焚公宮 秦穆公再平晉亂	จิ้นหลวี่สีเผาจวนกลางดึก ฉินมู่กงสยบโกลาหลในจิ้นอีกครั้ง
37	介子推守志焚綿上　太叔帶怙寵入宮中	เจี้ยจื่อทุยยึดถือหลักการจนถูกไฟคลอกที่เหมี่ยนจั้ง ไท่ชูเข้าหลวงพร้อมบุตรคนโปรด
38	周襄王避亂居鄭 晉文公守信降原	โจวเซียงอ๋องเสด็จลี้ภัยยังรัฐเจิ้ง จิ้นเหวินกงชนะใจราษฎรทั้งปวง
39	柳下惠授詞卻敵 晉文公伐衛破曹	หลิวเซี่ยฮุยใช้วาจาเฉียบแหลมสยบไพรี จิ้นเหวินกงถล่มรัฐเว่ยพิชิตรัฐเฉา
40	先軫詭謀激子玉 晉楚城濮大交兵	เซียนเจิ้นใช้เล่ห์เหลี่ยมยั่วยุจื่ออวี้ จิ้นฉู่กระทำศึกที่เฉิงผู
41	連穀城子玉自殺 踐土壇晉侯主盟
42	周襄王河陽受覲 衛元咺公館對獄	โจวเซียงอ๋องเสด็จออกท้องพระโรงที่เหอหยาง เหว่ยหยวนซวนถูกกักบริเวณในจวนของตนเอง
43	智寧俞假酖復衛 老燭武縋城說秦
44	叔詹據鼎抗晉侯 弦高假命犒秦軍
45	晉襄公墨縗敗秦 先元帥免冑殉翟	จิ้นเซียงกงสยบฉินด้วยผ่าเปื้อนหมึก อดีตแม่ทัพถอดหมวกและยอมพลีชีพด้วยน้ำมือเผ่าตี๋
46	楚商臣宮中弒父 秦穆公殽谷封尸
47	弄玉吹簫雙跨鳳 趙盾背秦立靈公
48	刺先克五將亂晉 召士會壽餘紿秦	ห้าขุนพลคบคิดกันก่อขบถในรัฐจิ้น โซวอี้คิดซ้อนกลตลบหลังรัฐฉิน
49	公子鮑厚施買國 齊懿公竹池遇變
50	東門遂援立子倭 趙宣子桃園強諫
51	責趙盾董狐直筆 誅鬬椒絕纓大會
52	公子宋嘗黿搆逆 陳靈公衵服戲朝	กงจื่อซ่งวางแผนก่อขบถ เฉินหลิงกงแต่ชุดไว้ทุกข์ทำกลในสำนักเจ้าแคว้น
53	楚莊王納諫復陳 晉景公出師救鄭	ฉู่จวงอ๋องคืนดินแดนให้รัฐเฉิน จิ้นจิงกงยกทัพไปช่วยกู้รัฐเจิ้ง
54	荀林父縱屬亡師 孟侏儒託優悟主
55	華元登床劫子反 老人結草亢杜回
56	蕭夫人登臺笑客 逢丑父易服免君
57	娶夏姬巫臣逃晉 圍下宮程嬰匿孤
58	說秦伯魏相迎醫 報魏錡養叔獻藝
59	寵胥童晉國大亂 誅岸賈趙氏復興
60	智武子分軍肆敵 偪陽城三將鬥力
61	晉悼公駕楚會蕭魚　孫林父因歌逐獻公
62	諸侯同心圍齊國 晉臣合計逐欒盈
63	老祁奚力救羊舌 小范鞅智劫魏舒
64	曲沃城欒盈滅族 且於門杞梁死戰
65	弒齊光崔慶專權 納衛衎寧喜擅政
66	殺寧喜子鱄出奔 戮崔杼慶封獨相
67	盧蒲癸計逐慶封 楚靈王大合諸侯
68	賀虒祁師曠辨新聲　散家財陳氏買齊國
69	楚靈王挾詐滅陳蔡　晏平仲巧辯服荊蠻
70	殺三兄楚平王即位　劫齊魯晉昭公尋盟
71	晏平仲二桃殺三士　楚平王娶媳逐世子	เหยียนผิงจงใช้สองลูกท้อฆ่าสามขุนพล ฉู่ผิงอ๋องเอาลูกสะใภ้เป็นชายาและขับไล่ทายาทตนเอง
72	棠公尚捐軀奔父難　伍子胥微服過昭關
73	伍員吹簫乞吳市　專諸進炙刺王僚	อู๋หยวนเป่าขลุ่ยขออาหารในตลาดเมืองอู๋ จวนจูถวายปลาสังหารอ๋องเหลียว
74	囊瓦懼謗誅無極　要離貪名刺慶忌
75	孫武子演陣斬美姬　蔡昭侯納質乞吳師	ซุนอู๋จื่อประหารนางงามฝึกหัดทหาร ไช่จาวโหวถวายบรรณาการแก่อู๋อ๋อง
76	楚昭王棄郢西奔 伍子胥掘墓鞭屍	ฉู่จาวอ๋องทิ้งเมืองอิ่งหนีไปยังประจิม อู๋จื่อซวีขุดศพขึ้นมาโบยล้างแค้น
77	泣秦庭申包胥借兵　退吳師楚昭王返國	เสินเปาซวีเข้าวังฉินเพื่อขอยืมทัพ ฉู่จาวอ๋องขับไล่ทัพอู๋และกลับเข้ายึดเมือง
78	會夾谷孔子卻齊 墮三都聞人伏法
79	歸女樂黎彌阻孔子　棲會稽文種通宰嚭
80	夫差違諫釋越 句踐竭力事吳	ฟูไซต้องอุบายไว้ชีวิตเยว่อ๋อง โกวเจี้ยนทุ่มสุดตัวรับใช้รัฐอู๋
81	美人計吳宮寵西施　言語科子貢說列國	อุบายหญิงงามไซซียั่วอู๋อ๋อง จื่อก้งท่องนานารัฐเพื่อให้คนยอมจำนนต่อวาทะ
82	殺子胥夫差爭歃 納蒯瞶子路結纓
83	誅羋勝葉公定楚 滅夫差越王稱霸	เย่กงฆ่ามี่เฉิงสยบรัฐฉู่ หายนะแห่งอู๋อ๋องฟูไชอุบัติอธิราชคนใหม่
84	智伯決水灌晉陽 豫讓擊衣報襄子	จื่อป๋อปล่อยน้ำเข้าท่วมเมืองจินหยาง อวี้ย่างฟันเสื้อจ้าวเซียงจื่อทดแทนคุณ
85	樂羊子怒餟中山羹　西門豹喬送河伯婦	รัฐจงซานต้มน้ำแกงเนื้อบุตรเยว่หยาง ซีเหมินเป้าล้างพิธีส่งภรรยาเทพแม่น้ำ
86	吳起殺妻求將 騶忌鼓琴取相	อู่ฉีได้เป็นแม่ทัพเพราะฆ่าภรรยา โจวจี้ได้เป็นมหาเสนาบดีเพราะบรรเลงกู่ฉิน
87	說秦君衛鞅變法 辭鬼谷孫臏下山	เว่ยยางทุ่มเทกายใจรับใช้ฉินเซี่ยวกง ซุนปินลงจากเขากุยกู๋ไปรับราชการ
88	孫臏佯狂脫禍 龐涓兵敗桂陵	ซุนปินแสร้งทำบ้าเพื่อรักษาชีวิต ผังเจวียนถูกพิชิตในสมรภูมิกุ้ยหลิง
89	馬陵道萬弩射龐涓　咸陽市五牛分商鞅	ห่าฝนเกาฑัณฑ์ประหารผังเจวียนที่หม่าหลิ่ง ห้าโคแยกร่างประหารซางยางที่เสียนหยาง
90	蘇秦合從相六國 張儀被激往秦邦	ซูฉินรับตราตั้งอัครมหาเสนาบดีหกรัฐ จางอี้สวามิภักดิ์รัฐฉินด้วยความเกรี้ยวกราด
91	學讓國燕噲召兵 偽獻地張儀欺楚	เหยียนไคว่ทำร้ายตนเองขึ้นครองบัลลังก์ จางอี้ลวงฉู่อ๋องยกดินแดนให้รัฐฉิน
92	賽舉鼎秦武王絕脛　莽赴會楚懷王陷秦	ฉินอู่อ๋องทุกข์ทรมานเพราะยกกระถางสัมฤทธิ์ ฉู่หวายอ๋องถูกฉินจับเป็นตัวประกัน
93	趙主父餓死沙邱宮　孟嘗君偷過函谷關	พระชนกาธิราชแห่งจ้าวอดอาหารสวรรคต ณ วังชาชิว เมิ่งฉางจวินลักลอบข้ามด่านหานกู่
94	馮驩彈鋏客孟嘗 齊王糾兵伐桀宋	เฟิ่งหวนนักดาบกับเมิ่งฉางจวิน ฉีอ๋องนำทัพโจมตีเจี๋ยซ่ง
95	說四國樂毅滅齊 驅火牛田單破燕	แม่ทัพเยว๋อี้ทำลายกองทัพฉี เถียนตันปล่อยวัวไฟทำลายกองทัพเยียน
96	藺相如兩屈秦王 馬服君單解韓圍	ลิ่นเซียงหรูโน้มน้าวพระทัยฉินอ๋องสองหน หม่าฟู่จวินคลายวงล้อมรัฐหานได้สะดวกดาย
97	死范睢計逃秦國 假張祿廷辱魏使	ฟ่านซุยแกล้งตายหลบหนีไปยังฉิน
98	質平原秦王索魏齊　敗長平白起坑趙卒	ฉินอ๋องต้องประสงค์ศีรษะของเว่ยฉี ไป๋ฉี่ฝังทั้งเป็นทหารรัฐจ้าวนับแสน
99	武安君含冤死杜郵　呂不韋巧計歸異人	อู๋อันจวินตายอย่างอยุติธรรม ลฺหวี่ปู้เหวย์วางแผนครองบัลลังก์ให้อี้เหริน
100	魯仲連不肯帝秦 信陵君竊符救趙	หลู่จงเหลียนไม่ยอมสยบต่อรัฐฉิน ซิ่นหลิงจวินขโมยตราทัพกู้รัฐจ้าว
101	秦王滅周遷九鼎 廉頗敗燕殺二將	ฉินอ๋องกำจัดโจวย้ายเก้ากระถางสัมฤทธิ์ เหลี่ยนผ่อสยบรัฐเยียนประหารสองแม่ทัพ
102	華陰道信陵敗蒙驁　胡盧河龐煖斬劇辛	ซิ่นหลิงจวินมีชัยเหนือเหมิงอ้าวที่แม่น้ำฮวาอิน ผังหน่วนตัดศีรษะจวี่ซิ่นที่แม่น้ำหูลู่
103	李國舅爭權除黃歇　樊於期傳檄討秦王	หลี่ก๊กกู๋เถลิงอำนาจพิฆาตหวงเซีย ฟานอวี้ฉีประกาศทำศึกต่อรัฐฉิน
104	甘羅童年取高位 嫪毐偽腐亂秦宮	กันหลัวได้ตำแหน่งขุนนางใหญ่แม้เยาว์วัย เล่าไอ่ก่อเหตุวุ่นวายในราชสำนักฉิน
105	茅焦解衣諫秦王 李牧堅壁卻桓齮	เม่าเซียวถอดเสื้อเตือนสติฉินอ๋อง หลี่มู่เสริมกองทัพขับไล่หวนอี๋
106	王敖反間殺李牧 田光刎頸薦荊軻	หวังอ้าวใช้แผนต้านจารกรรมสังหารหลี่มู่ เถียนกวงเชือดคอตายเพื่อแนะนำจิงเคอ
107	獻地圖荊軻鬧秦庭　論兵法王翦代李信	จิงเคอมอบแผนที่อภิปรายยุทธศาสตร์ฉิน หวังเจี่ยนรับหน้าที่แม่ทัพใหญ่แทนหลี่ซิ่น
108	兼六國混一輿圖 號始皇建立郡縣	รวมหกรัฐเป็นแผ่นดินเดียวในใต้หล้า ฉินสื่อหวงสถาปนาราชบัลลังก์ใหม่

งานแปล

หนังสือเล่มนี้ได้รับการแปลไปเป็นภาษาต่างประเทศถึงหลายภาษา ซึ่งรวมไปถึงภาษาเกาหลี ไทย และเวียดนาม โดยฉบับภาษาเกาหลีแปลเสร็จใน พ.ศ. 2546 ส่วนฉบับภาษาเวียดนาม Nguyễn Đỗ Mục แปลเสร็จใน พ.ศ. 2476

ฉบับแปลไทย

พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยรับสั่งให้แปล เลียดก๊ก เป็นภาษาไทยเมื่อ พ.ศ. 2362 วันที่รับสั่งและรายชื่อคณะผู้แปลมีจารึกไว้ในบานแพนกสมุดไทยดังนี้

"ศุภมัสดุ จุลศักราชพันร้อยแปดสิบ ปีเถาะ เอกศก อาษาฒมาส ศุกลปักษ์ อัฐมีดิถี คุรุวาระ พระบาทสมเด็จบรมบพิตรพระเจ้าอยู่หัวเสด็จออกพระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน มีพระราชโองการดำรัสสั่งให้จัดข้าทูลละอองแปลเลียดก๊กพงศาวดารจีนนี้เป็นคำไทยไว้สำหรับแผ่นดิน

"ข้าพระพุทธเจ้า กรมหมื่นนเรศร์โยธี หนึ่ง เจ้าพระยายมราช หนึ่ง เจ้าพระยาวงศาสุรศักดิ์ หนึ่ง พระยาโชดึก หนึ่ง ขุนท่องสือ หนึ่ง จมื่นไวยวรนาถ หนึ่ง เล่ห์อาวุธ หนึ่ง จ่าเรศ หนึ่ง หลวงลิขิตปรีชา หนึ่ง หลวงญาณปรีชา หนึ่ง ขุนมหาสิทธิโวหาร หนึ่ง

"ห้องสินแลในเลียดก๊กนั้นว่าด้วยองค์พระเจ้าบู๊อ๋องครองเมืองทั้งปวงคิดทำศึกกัน ข้าพเจ้า หลวงลิขิตปรีชา เจ้ากรมอาลักษณ์ ชำระขึ้นทูลเกล้าฯ ถวาย"

วิธีแปลนั้นเป็นอย่างเดียวกับเรื่อง สามก๊ก ดังที่สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ว่า

"ลักษณะการแปลหนังสือจีนเป็นภาษาไทยแต่โบราณ (หรือแม้จนชั้นหลังมา) อยู่ข้างลำบาก ด้วยผู้รู้หนังสือจีนไม่มีใครชำนาญภาษาไทย ผู้ชำนาญภาษาไทยก็ไม่มีใครรู้หนังสือจีน การแปลจึงต้องมีพนักงานเป็นสองฝ่ายช่วยกันทำ ฝ่ายผู้ชำนาญหนังสือจีนแปลความออกให้เสมียนจดลง แล้วผู้ชำนาญภาษาไทยเอาความนั้นเรียบเรียงแต่งเป็นภาษาไทยให้ถ้อยคำแลสำนวนความเรียบร้อยอีกชั้นหนึ่ง [...] แต่สำนวนแปลคงจะไม่สู้ตรงกับสำนวนที่แต่งไว้ในภาษาจีนแต่เดิม เพราะผู้แปลมิได้รู้สันทัดทั้งภาษาจีนแลภาษาไทยรวมอยู่ในคนเดียวเหมือนเช่นแปลหนังสือฝรั่งกันทุกวันนี้"

แหล่งข้อมูลอื่น

• เลียดก๊ก (ห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ)