เฟย
เฟย (จีน: 妃; พินอิน: fēi) คือ ฐานันดรศักดิ์สำหรับพระมเหสีของพระเจ้าแผ่นดิน ตลอดจนพระชายาของเจ้าชายในประเทศจีน และใช้เรียกพระมเหสี พระชายาของพระเจ้าแผ่นดิน เจ้าชายในต่างประเทศ
ประเทศจีน
[แก้]"คัมภีร์จารีต (礼记)" บันทึกว่า
天子之妃曰后。
เฟยของโอรสสวรรค์เรียกว่าโฮ่ว
ต่อมาคำว่าเฟย กลายเป็นคำเรียกเจ้านายสตรีที่มีพระอิสริยยศต่ำกว่าจักรพรรดินี เช่น พระชายาเอก (ภรรยาเอก) ของไท่จื่อ คือ หวงไท่จื่อเฟย (皇太子妃) และพระชายารอง (ภรรยารอง) เรียกว่า หวงไท่จื่อชื่อเฟย (皇太子次妃)
ในราชวงศ์โจว พระภรรยาของพระเจ้าแผ่นดิน แบ่งลำดับชั้น ดังนี้:
- หวัง (后) คือ พระอัครมเหสี จำนวน 1 พระองค์
- ฟูเหริน (夫人) คือ พระมเหสี จำนวน 3 พระองค์
- ผิน (嫔) คือ พระชายา จำนวน 9 พระองค์
- ซื่อฟู่ (世妇) คือ พระสนมเอก จำนวน 27 นาง
- อวี้ชี (御妻) คือ พระสนม จำนวน 81 นาง[1]
ลำดับชั้นการแต่งงานในสมัยโบราณ
[แก้]ตามระเบียบสังคมจีนโบราณ การมีภรรยาและอนุภรรยาแตกต่างกันไปตามชนชั้น ดังนี้:
- เจ้าแคว้น (จีน: 诸侯) : อภิเษกกับหญิง 9 คนเพียงครั้งเดียว ได้ภรรยา 1 และอนุภรรยา 8 นาง
- ต้าฟู (จีน: 大夫) : ชนชั้นอำมายต์ มีภรรยา 1 คน และอนุภรรยา 2 คน (一妻二妾)
- ซื่อ (จีน: 士) : ชนชั้นปัญญาชน มีภรรยา 1 คน และอนุภรรยา 1 คน (一妻一妾)
- ประชาชนทั่วไป (จีน: 庶民) : ได้รับอนุญาตให้มีภรรยาได้เพียงคนเดียวเท่านั้น (一妻)[2]
ระบบลำดับชั้นนี้สะท้อนถึงโครงสร้างทางสังคมและการบริหารภายในราชสำนักในยุคนั้น ซึ่งมีระเบียบแบบแผนที่ชัดเจนและเป็นระบบ
ยุคราชวงศ์
[แก้]- ราชวงศ์เซี่ยภรรยาเอก (ภรรยาหลวง) ของพระเจ้าแผ่นดิน มีฐานันดรศักดิ์เป็น "เฟย" แบ่งเป็น
- เจิ้งเฟย (正妃) หมายถึง พระอัครมเหสี หรือพระมเหสีเอก เป็นชายาหลวง (ภรรยาหลวง) ของพระเจ้าแผ่นดิน
- ชื่อเฟย (次妃) หมายถึง พระมเหสี หรือพระมเหสีรอง เป็นชายาของพระเจ้าแผ่นดิน
- ราชวงศ์โจวภรรยาเอก (ภรรยาหลวง) ของพระเจ้าแผ่นดิน มีฐานันดรศักดิ์เป็นหวังโฮ่ว (王后) แปลว่า พระราชินี ทำให้ "เฟย" กลายเป็นฐานันดรศักดิ์ภรรยารองของพระเจ้าแผ่นดิน
- ราชวงศ์ฮั่น ภรรยาเอกของพระรัชทายาทมีฐานันดรศักดิ์เป็นหวงไท่จื่อเฟย (皇太子妃) และราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ภรรยาหลวงของอ๋องเรียกว่า หวังเฟย (王妃) แปลว่า พระชายา
- ราชวงศ์เว่ย จักรพรรดิเว่ย์หมิงตี้ทรงสถาปนา "ซูเฟย (淑妃)" เป็นพระอิสริยยศรองจากจักรพรรดินี ฟูเหริน และกุ้ยผิน (贵嫔)
- ราชวงศ์จิ้น จักรพรรดิจิ้นอู่ตี้ "ซูเฟย (淑妃)" เป็นพระอิสริยยศในชั้น เก้าผิน หรือ เก้าชายา (九嫔)
- ราชวงศ์ถัง มีฐานันดรศักดิ์พระมเหสีรองจากจักรพรรดินี (皇后) เรียกว่า สี่เฟย (四妃) แปลว่า สี่เทวี ได้แก่ กุ้ยเฟย (贵妃), ซูเฟย (淑妃), เต๋อเฟย (德妃), เสียนเฟย (贤妃) ตำแหน่งขั้นเอกหนึ่ง (正一品)
- ราชวงศ์หมิง :
- ช่วงต้น มีฐานันดรศักดิ์เป็นอันดับ 2 รองจากจักรพรรดินีคือ กุ้ยเฟย (贵妃) มีพระเกียรติยศสูงสุดในเฟยผิน
- ช่วงกลางจนถึงปลาย มีฐานันดรศักดิ์ หวงกุ้ยเฟย (皇贵妃) ขึ้นมามีพระเกียรติยศสูงกว่ากุ้ยเฟย (贵妃)
- ราชวงศ์ชิง :
จักรพรรดิคังซีทรงบัญญัติว่า "พระอัครมเหสี คือ ฮองเฮา (皇后) รองลงมาคือพระมเหสี ได้แก่ หวงกุ้ยเฟย (皇貴妃), กุ้ยเฟย (貴妃), เฟย (妃), พิน (嬪) และสุดท้ายคือพระสนม ได้แก่ กุ้ยเหริน (貴人), ฉางไจ้ (常在), ตาอิ้ง (答應)"[3]
ความหมายของคำว่า "เฟย"
[แก้]"เฟย" (妃) หมายถึง "มเหสี, ชายา, เทวี" ในราชสำนักจีน ซึ่งตำแหน่งนี้มักจะมีการแบ่งระดับชั้นแตกต่างในแต่ละราชวงศ์ ตัวอย่างเช่น พระอัครมเหสีของฮ่องเต้คือฮองเฮา (皇后) และมีเฟยอยู่รองลงมาเรียกว่า หวงเฟย (皇妃) เป็นพระมเหสี