เทศมณฑลเซาท์ดับลิน

เซาท์ดับลิน Baile Átha Cliath Theas (ไอริช)
เทศมณฑลและเขตการปกครองท้องถิ่น
ตราอาร์ม
ที่ตั้งของเซาท์ดับลินในประเทศไอร์แลนด์
ประเทศ	ประเทศไอร์แลนด์
จังหวัด	เลนสเตอร์
ภูมิภาค	ภูมิภาคตะวันออกและมิดแลนด์
ก่อตั้ง	1 มกราคม ค.ศ. 1994
เมืองเทศมณฑล	ทัลลา
เมืองและชานเมืองสำคัญ	ทัลลา ลูคัน คลอนดอลคิน ราทฟาร์นัม เทมเปิลโอก พาลเมอร์สทาวน์ แซกการ์ต ราทคูล นิวคาสเซิล
การปกครอง
• หน่วยงานท้องถิ่น	สภาเทศมณฑลเซาท์ดับลิน
• เขตเลือกตั้งดาล	ดับลินมิดเวสต์ ดับลินเซาท์เซ็นทรัล ดับลินเซาท์เวสต์ ดับลินเซาท์ (บางส่วน)
• เขตเลือกตั้งรัฐสภายุโรป	ดับลิน
พื้นที่
• ทั้งหมด	222.74 ตร.กม. (86.00 ตร.ไมล์)
• อันดับ	อันดับที่ 32
ความสูงจุดสูงสุด (คิปเพียวร์)	757 เมตร (2,484 ฟุต)
ประชากร  (ค.ศ. 2022)
• ทั้งหมด	301,075 คน
• ความหนาแน่น	1,400 คน/ตร.กม. (3,500 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา	UTC±0 (WET)
• ฤดูร้อน (เวลาออมแสง)	UTC+1 (IST)
Eircode routing keys	D6W, D10, D12, D14, D16, D20, D22, D24, K78 (ส่วนใหญ่)
รหัสโทรศัพท์	01 (ส่วนใหญ่)
รหัส ISO 3166	IE-SD
รหัสทะเบียนรถ	D
เว็บไซต์	www.sdcc.ie

เซาท์ดับลิน (อังกฤษ: South Dublin; ไอริช: Baile Átha Cliath Theas) เป็นเทศมณฑลและเขตการปกครองท้องถิ่นในประเทศไอร์แลนด์ ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของเขตเมืองดับลินในจังหวัดเลนสเตอร์ และอยู่ในภูมิภาคตะวันออกและมิดแลนด์ มีศูนย์กลางการบริหารที่ทัลลา และมีประชากร 301,075 คนในการสำรวจสำมะโนประชากร ค.ศ. 2022

เซาท์ดับลินเป็นหนึ่งในสี่เขตการปกครองท้องถิ่นของพื้นที่ดับลิน ร่วมกับดับลิน ซิตี, ดูนเลียรี-แรทดาวน์ และฟิงกัล เขตนี้ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1994 หลังการจัดระเบียบการปกครองท้องถิ่นของอดีตเทศมณฑลดับลิน โดยมีพื้นที่ประมาณ 222.74 ตารางกิโลเมตร เซาท์ดับลินประกอบด้วยทั้งชานเมืองหนาแน่นของดับลิน พื้นที่อุตสาหกรรมและสำนักงาน ศูนย์ชุมชนเก่า หมู่บ้านชนบท และพื้นที่ภูเขาดับลินทางตอนใต้

ศัพท์และอาณาเขต

คำว่า เซาท์ดับลิน ในบทความนี้หมายถึงเขตการปกครองท้องถิ่นอย่างเป็นทางการ ไม่ใช่คำว่า “ดับลินใต้” ในความหมายทั่วไปของพื้นที่ทางใต้ของเมืองดับลิน คำหลังอาจรวมพื้นที่ของดับลินซิตีฝั่งใต้ และพื้นที่ของดูนเลียรี–แรทดาวน์ เช่น ดันดรัม แบล็กร็อก ดูนเลียรี และแซนดีโคฟ ซึ่งไม่ได้อยู่ในเซาท์ดับลิน

ในเชิงภูมิศาสตร์และการวางผังเมือง เซาท์ดับลินสัมพันธ์กับพื้นที่รอบ ๆ หลายเขต ได้แก่ ดูนเลียรี–แรทดาวน์ทางตะวันออกและตะวันออกเฉียงใต้, ฟิงกัลทางเหนือข้ามพื้นที่ลุ่มแม่น้ำลิฟฟีย์และชานเมืองตะวันตกเฉียงเหนือของดับลิน, เทศมณฑลคิลแดร์ทางตะวันตก, เทศมณฑลวิกโลว์ทางใต้และตะวันออกเฉียงใต้ และเทศมณฑลมีทในบริบทกว้างของปริมณฑลและเขตเดินทางประจำวันรอบดับลิน อย่างไรก็ตาม เขตที่ติดกับเซาท์ดับลินโดยตรงยังรวมถึงดับลินซิตีด้วย

การแยกคำศัพท์นี้มีความสำคัญ เพราะ “South Dublin” เป็นชื่อเขตการปกครองที่มีสภาเทศมณฑลของตนเอง ขณะที่ “เซาท์ดับลิน”, “ดับลินเซาท์”, “ดับลินเซาท์เวสต์” และ “เซาท์ไซด์ดับลิน” อาจหมายถึงพื้นที่ทางสังคม เมือง หรือเขตเลือกตั้งที่มีขอบเขตต่างกัน

ภูมิศาสตร์

อ่างเก็บน้ำโบเฮอร์นาเบรนาในหุบเขาเกลนแนสมอล

พื้นที่ภูเขาและแหล่งน้ำทางตอนใต้ของเซาท์ดับลิน

เซาท์ดับลินตั้งอยู่ระหว่างพื้นที่เมืองหนาแน่นของดับลินกับแนวเทือกเขาวิกโลว์ทางตอนใต้ พื้นที่ตอนเหนือและตอนกลางมีลักษณะเป็นชานเมืองขนาดใหญ่ เมืองบริวาร ศูนย์ธุรกิจ พื้นที่อุตสาหกรรม ถนนวงแหวน และเครือข่ายคมนาคมเมือง ส่วนตอนใต้และตะวันตกเฉียงใต้ยังคงมีหมู่บ้านชนบท พื้นที่เกษตรกรรม อ่างเก็บน้ำ ป่าไม้ และภูมิประเทศภูเขา

เขตนี้มีพื้นที่ประมาณ 222.74 ตารางกิโลเมตร มีแม่น้ำและลำธารสำคัญหลายสาย เช่น แม่น้ำลิฟฟีย์ทางตอนเหนือ แม่น้ำดอดเดอร์ แม่น้ำคาแมก แม่น้ำกริฟฟีน และลำธารที่ไหลลงจากภูเขาดับลิน สู่พื้นที่เมือง แม่น้ำเหล่านี้มีบทบาทสำคัญต่อประวัติศาสตร์หมู่บ้าน อุตสาหกรรมเก่า ระบบสวนสาธารณะ และโครงสร้างภูมิทัศน์ของเขต

จุดสูงสุดของพื้นที่คือคิปเพียวร์ สูงประมาณ 757 เมตร ตั้งอยู่บริเวณพรมแดนดับลิน–วิกโลว์ในแนวเทือกเขาวิกโลว์ ตอนเหนือ แม้ยอดเขาจะอยู่บริเวณขอบเขตระหว่างดับลินกับวิกโลว์ แต่เป็นจุดสูงสุดที่เกี่ยวข้องกับเขตเทศมณฑลดับลินโดยรวม และเป็นภูมิประเทศสำคัญที่มองเห็นได้จากพื้นที่ทางใต้ของเมืองดับลิน

พื้นที่ธรรมชาติและนันทนาการสำคัญของเซาท์ดับลิน ได้แก่ โบเฮอร์นาเบรนาและหุบเขาเกลนแนสมอล ภูเขาดับลิน, ป่ามาซซีส์, เฮลล์ไฟร์คลับ, สวนไทมอน, สวนคอร์กา, สวนหุบเขากริฟฟีน, สวนเชิงเส้นหุบเขาดอดเดอร์, สวนวอเตอร์สทาวน์ และพื้นที่ริมแม่น้ำลิฟฟีย์ทางลูคัน สภาเทศมณฑลเซาท์ดับลินระบุว่า Dodder Valley Linear Park เป็นพื้นที่สำคัญทั้งด้านธรรมชาติ มรดก ทัศนียภาพ และนันทนาการของชุมชน

เมืองและการตั้งถิ่นฐาน

ทัลลาเป็นศูนย์กลางการบริหารของเซาท์ดับลิน

ศูนย์กลางการบริหารของเซาท์ดับลินคือทัลลา ซึ่งเป็นหนึ่งในชานเมืองขนาดใหญ่ที่สุดของดับลิน และเป็นที่ตั้งของศาลากลาง ของสภาเทศมณฑลเซาท์ดับลิน เมืองนี้มีบทบาทด้านการปกครอง การค้าปลีก การศึกษา สุขภาพ กีฬา และคมนาคม โดยเชื่อมต่อกับใจกลางดับลินผ่านระบบรถไฟฟ้าลูอัส สายสีแดงและโครงข่ายถนนหลัก

เมืองและชานเมืองสำคัญอื่น ๆ ได้แก่ ลูคัน, คลอนดอลคิน, พาลเมอร์สทาวน์, ราทฟาร์นัม, เทมเปิลโอก, น็อกไลออน, เฟอร์เฮาส์, แซกการ์ต, ราทคูล, นิวคาสเซิล, บริตทัส, อดัมส์ทาวน์ และพื้นที่อุตสาหกรรม–พาณิชย์สำคัญอย่าง ซิตีเวสต์ และ กรีนอก พื้นที่เหล่านี้มีลักษณะตั้งแต่หมู่บ้านเก่าและชานเมืองบ้านจัดสรร ไปจนถึงศูนย์สำนักงาน พื้นที่ค้าปลีก และเมืองใหม่ที่พัฒนาตามแผน

เซาท์ดับลินมีหมู่บ้านประวัติศาสตร์หลายแห่งที่เกิดก่อนการขยายตัวของเมืองดับลินสมัยใหม่ เช่น คลอนดอลคิน ลูคัน ราทฟาร์นัม เทมเปิลโอก พาลเมอร์สทาวน์ ราทคูล แซกการ์ต และนิวคาสเซิล สภาเทศมณฑลระบุว่าคลอนดอลคินและลูคันเป็นหนึ่งในชุมชนเก่าแก่ของเขต โดยมีศูนย์กลางหมู่บ้าน ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น และภูมิทัศน์ริมแม่น้ำที่ยังคงมีบทบาทต่ออัตลักษณ์พื้นที่

ประวัติศาสตร์

ลูคันพัฒนาขึ้นบริเวณหุบเขาแม่น้ำลิฟฟีย์ทางตะวันตกของดับลิน

หอคอยกลมคลอนดอลคินในศูนย์กลางหมู่บ้านเก่า

พื้นที่เซาท์ดับลินมีประวัติศาสตร์ยาวนานก่อนการก่อตั้งเขตการปกครองใน ค.ศ. 1994 ชุมชนสำคัญหลายแห่ง เช่น ทัลลา คลอนดอลคิน ลูคัน ราทฟาร์นัม และนิวคาสเซิล มีรากฐานตั้งแต่ยุคคริสต์ศาสนาตอนต้น ยุคกลาง และยุคคฤหาสน์แองโกล-นอร์มัน หอคอยกลมคลอนดอลคินและแหล่งศาสนาเก่าในทัลลาสะท้อนบทบาทของพื้นที่นี้ในฐานะเครือข่ายศาสนา การเกษตร และเส้นทางคมนาคมรอบเมืองดับลิน

ปราสาทราทฟาร์นัมเป็นหนึ่งในอาคารประวัติศาสตร์สำคัญของพื้นที่

ในยุคกลางและต้นสมัยใหม่ พื้นที่นี้เป็นเขตชายขอบระหว่างเมืองดับลิน ที่ราบเกษตรกรรม และภูเขาดับลิน หมู่บ้านต่าง ๆ เติบโตตามเส้นทางถนนเก่า แม่น้ำ โรงสี และคฤหาสน์ เช่น ราทฟาร์นัม ลูคัน และคลอนดอลคิน สภาเทศมณฑลเซาท์ดับลินระบุว่ามรดกของเขตครอบคลุมทั้งภูเขาดับลิน หุบเขาแม่น้ำลิฟฟีย์ สวนสาธารณะ และสถานที่ประวัติศาสตร์หลายแห่ง

ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 และ 20 การขยายตัวของดับลินทำให้พื้นที่ชนบททางตะวันตกเฉียงใต้ค่อย ๆ กลายเป็นชานเมือง โรงงาน เขตที่อยู่อาศัย และพื้นที่คมนาคมสมัยใหม่ การพัฒนาหลังสงครามและช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 ทำให้ทัลลา คลอนดอลคิน ลูคัน และพื้นที่ใกล้เคียงขยายตัวอย่างรวดเร็ว กลายเป็นเขตเมืองขนาดใหญ่ที่รองรับประชากร การจ้างงาน และบริการของดับลิน

ใน ค.ศ. 1994 อดีตเทศมณฑลดับลินถูกจัดระเบียบใหม่ทางการปกครอง โดยพื้นที่นอกดับลินซิตีถูกแบ่งออกเป็นสามเทศมณฑลการปกครอง ได้แก่ ดูนเลียรี–แรทดาวน์ ฟิงกัล และเซาท์ดับลิน การจัดระเบียบดังกล่าวแทนที่ระบบเดิมของเทศมณฑลดับลิน และทำให้เขตทั้งสามมีอำนาจการปกครองท้องถิ่นของตนเอง

การปกครอง

เซาท์ดับลินอยู่ภายใต้การบริหารของสภาเทศมณฑลเซาท์ดับลิน ซึ่งเป็นหน่วยงานท้องถิ่นรับผิดชอบบริการด้านต่าง ๆ เช่น การวางแผนท้องถิ่น ถนน ที่อยู่อาศัย สิ่งแวดล้อม ห้องสมุด สวนสาธารณะ การพัฒนาเศรษฐกิจ วัฒนธรรม และบริการชุมชน สำนักงานใหญ่ของสภาตั้งอยู่ที่ เคาน์ตีฮอลล์ ในทัลลา

สภาเทศมณฑลเซาท์ดับลินมีสมาชิกสภา 40 คนจากเขตเลือกตั้งท้องถิ่น 7 เขต ได้แก่ คลอนดอลคิน, เฟอร์เฮาส์–โบเฮอร์นาเบรนา, ลูคัน, พาลเมอร์สทาวน์–ฟอนต์ฮิลล์, ราทฟาร์นัม–เทมเปิลโอก, ทัลลาเซ็นทรัล และทัลลาเซาท์ การเลือกตั้งท้องถิ่นครั้งล่าสุดจัดขึ้นเมื่อวันที่ 7 มิถุนายน ค.ศ. 2024

ในระดับรัฐสภา พื้นที่ของเซาท์ดับลินครอบคลุมบางส่วนหรือทั้งหมดของเขตเลือกตั้งดาลหลายเขต เช่น ดับลินมิดเวสต์, ดับลินเซาท์เซ็นทรัล, ดับลินเซาท์เวสต์ และดับลินเซาท์ ตามแผนที่เขตเลือกตั้งดาล ค.ศ. 2024 ของรัฐบาลไอร์แลนด์ ส่วนในรัฐสภายุโรป เซาท์ดับลินอยู่ในเขตเลือกตั้งดับลิน

แผนพัฒนาเทศมณฑลเซาท์ดับลิน ค.ศ. 2022–2028 เป็นกรอบหลักด้านการวางแผนและการพัฒนาเชิงพื้นที่ของเขต แผนดังกล่าวได้รับการจัดทำเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2022 และมีผลตั้งแต่วันที่ 3 สิงหาคม 2022 โดยครอบคลุมนโยบายด้านที่อยู่อาศัย เศรษฐกิจ การคมนาคม ภูมิอากาศ พื้นที่สีเขียว มรดก และการพัฒนาชุมชนในเขตเมืองและชนบท

เศรษฐกิจและคมนาคม

เศรษฐกิจของเซาท์ดับลินมีลักษณะเป็นเขตชานเมืองเศรษฐกิจผสมของดับลิน ประกอบด้วยการค้าปลีก สำนักงาน เทคโนโลยี โลจิสติกส์ อุตสาหกรรมเบา การศึกษา สุขภาพ การก่อสร้าง และบริการสาธารณะ พื้นที่อย่างทัลลา คลอนดอลคิน ลูคัน และ ซิตีเวสต์ มีบทบาทสำคัญด้านงานบริการ สำนักงาน และพื้นที่ธุรกิจ ขณะที่ กรีนอก และบริเวณใกล้ทางหลวง M50/M7/M4 เป็นเขตอุตสาหกรรมและโลจิสติกส์สำคัญของภูมิภาคดับลิน

ทัลลาเป็นศูนย์กลางเมืองรองขนาดใหญ่ของดับลิน มีศูนย์การค้า สถาบันการศึกษา โรงพยาบาล สนามกีฬา และสำนักงานท้องถิ่น ส่วนลูคันและคลอนดอลคินมีบทบาททั้งในฐานะชุมชนที่อยู่อาศัยขนาดใหญ่และศูนย์บริการของชานเมืองตะวันตก อดัมส์ทาวน์เป็นตัวอย่างสำคัญของเมืองใหม่ที่พัฒนาขึ้นตามแผนในเขตปริมณฑลดับลิน

โครงข่ายคมนาคมของเซาท์ดับลินมีความสำคัญระดับชาติ ถนน M50 ตัดผ่านพื้นที่และเชื่อมต่อกับ M4 ทางตะวันตกเฉียงเหนือ M7 และ N7 ทางตะวันตกเฉียงใต้ และเส้นทางเข้าสู่ใจกลางดับลิน ระบบ Luas สายสีแดงเชื่อมทัลลาและแซกการ์ตกับใจกลางเมืองดับลิน ส่วนทางรถไฟสายชานเมืองและระหว่างเมืองให้บริการบริเวณลูคัน–อดัมส์ทาวน์และพื้นที่ใกล้เคียง

พื้นที่ยังมีเครือข่ายรถโดยสาร เส้นทางจักรยาน สวนสาธารณะเชิงเส้น และโครงการปรับปรุงเมืองหลายแห่ง สวนขนาดใหญ่ เช่น สวนไทมอน, สวนคอร์กา, สวนหุบเขากริฟฟีน และสวนเชิงเส้นหุบเขาดอดเดอร์ มีบทบาททั้งด้านนันทนาการ ระบบนิเวศเมือง และการเชื่อมต่อชุมชน สภาเทศมณฑลระบุรายชื่อสวนหลักของเขต เช่น สวนคอร์กา, สวนเชิงเส้นหุบเขาดอดเดอร์, สวนหุบเขากริฟฟีน, สวนฌอนวอลช์, สวนไทมอน และสวนวอเตอร์สทาวน์

วัฒนธรรมและสถานที่สำคัญ

สนามกีฬาทัลลาเป็นหนึ่งในสถานที่กีฬาสำคัญของเซาท์ดับลิน

ภูมิประเทศโบเฮอร์นาเบรนาเชื่อมโยงพื้นที่เมืองกับภูเขาดับลิน

เซาท์ดับลินมีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมจากการผสมผสานระหว่างหมู่บ้านประวัติศาสตร์ ชานเมืองสมัยใหม่ พื้นที่ผู้อพยพและแรงงาน พื้นที่อุตสาหกรรม เทือกเขาดับลิน และเครือข่ายสวนสาธารณะขนาดใหญ่ ชุมชนอย่างทัลลา คลอนดอลคิน ลูคัน ราทฟาร์นัม เทมเปิลโอก และราทคูลมีประวัติศาสตร์ท้องถิ่นและอัตลักษณ์เฉพาะของตนเอง ขณะที่พื้นที่ใหม่อย่าง ซิตีเวสต์ และ อดัมส์ทาวน์ สะท้อนการเติบโตของดับลินร่วมสมัย

สถานที่สำคัญของเขต ได้แก่ หอคอยกลมคลอนดอลคิน ปราสาทราทฟาร์นัม ลูคันวิลเลจ ทัลลาเฮอริเทจไซต์ สนามกีฬาทัลลา โบเฮอร์นาเบรนา อ่างเก็บน้ำเกลนแนสมอล ป่ามาซซีส์, เฮลล์ไฟร์คลับ, สวนไทมอน, สวนคอร์กา, สวนหุบเขากริฟฟีน และสวนเชิงเส้นหุบเขาดอดเดอร์ สถานที่เหล่านี้สะท้อนบทบาทของเซาท์ดับลินในฐานะพื้นที่ที่เชื่อมเมืองหลวง ชานเมือง ชุมชนเก่า และภูเขาดับลินเข้าด้วยกัน

กีฬามีบทบาทสำคัญในชีวิตชุมชน โดยเฉพาะฟุตบอล เกลิกฟุตบอล เฮอร์ลิง รักบี้ และกีฬาชุมชน สนามกีฬาทัลลาเป็นสนามเหย้าของแชมร็อกโรเวอส์ และเป็นหนึ่งในสนามฟุตบอลสำคัญของประเทศ ขณะที่สวนสาธารณะและสโมสรกีฬาท้องถิ่นจำนวนมากทำให้กีฬาเป็นส่วนสำคัญของอัตลักษณ์ชุมชนในเขต

ดูเพิ่ม

• ดับลิน
• เทศมณฑลดับลิน
• ดูนเลียรี–แรทดาวน์
• ฟิงกัล
• เทศมณฑลคิลแดร์
• เทศมณฑลมีท
• เทศมณฑลวิกโลว์
• ทัลลา
• ลูคัน
• คลอนดอลคิน
• ราทฟาร์นัม
• ภูเขาดับลิน
• เทศมณฑลของประเทศไอร์แลนด์
• เทศมณฑลของไอร์แลนด์

แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ South Dublin

• เว็บไซต์สภาเทศมณฑลเซาท์ดับลิน
• Baile Átha Cliath Theas / South Dublin ที่ Logainm
• About Us ที่ South Dublin County Council
• South Dublin County Development Plan 2022–2028
• Our Villages ที่ South Dublin County Council
• Heritage and Historical Sights ที่ South Dublin County Council
• Parks ที่ South Dublin County Council
• Dáil Constituency Maps 2024 ที่ Government of Ireland