เทศมณฑลลีช
เทศมณฑลลีช
| |
|---|---|
 ตราอาร์ม | |
| สมญา: The O'Moore County | |
 ที่ตั้งของเทศมณฑลลีชในประเทศไอร์แลนด์ | |
| ประเทศ | ประเทศไอร์แลนด์ |
| จังหวัด | เลนสเตอร์ |
| ภูมิภาค | ภูมิภาคตะวันออกและมิดแลนด์ |
| เมืองเทศมณฑล | พอร์ตลีช |
| เมืองใหญ่ | |
| การปกครอง | |
| • หน่วยงานท้องถิ่น | สภาเทศมณฑลลีช |
| • เขตเลือกตั้งดาล | ลีช |
| • เขตเลือกตั้งรัฐสภายุโรป | มิดแลนดส์–นอร์ทเวสต์ |
| พื้นที่ | |
• ทั้งหมด | 1,720 ตร.กม. (660 ตร.ไมล์) |
| • อันดับ | อันดับที่ 24 |
| ความสูงจุดสูงสุด | 527 เมตร (1,729 ฟุต) |
| ประชากร (ค.ศ. 2022)[1] | |
• ทั้งหมด | 91,877 คน |
| • ความหนาแน่น | 53 คน/ตร.กม. (140 คน/ตร.ไมล์) |
| เขตเวลา | UTC±0 (WET) |
| • ฤดูร้อน (เวลาออมแสง) | UTC+1 (IST) |
| Eircode routing keys | R32, R14, R35 (ส่วนใหญ่) |
| รหัสโทรศัพท์ | 057, 0505, 0502 (ส่วนใหญ่) |
| รหัส ISO 3166 | IE-LS |
| รหัสทะเบียนรถ | LS |
| เว็บไซต์ | laois |
 | |
เทศมณฑลลีช (อังกฤษ: County Laois; ไอริช: Contae Laoise) เป็นเทศมณฑลในประเทศไอร์แลนด์ ตั้งอยู่บริเวณตอนกลางค่อนไปทางตะวันออกของประเทศในจังหวัดเลนสเตอร์ และอยู่ในภูมิภาคตะวันออกและมิดแลนด์ มีเมืองเทศมณฑลคือพอร์ตลีช และมีประชากร 91,877 คนในการสำรวจสำมะโนประชากร ค.ศ. 2022[1]
ลีชเป็นเทศมณฑลภายในแผ่นดิน มีอาณาเขตติดกับเทศมณฑลออฟฟาลีทางทิศเหนือและตะวันตกเฉียงเหนือ เทศมณฑลคิลแดร์ทางทิศตะวันออก เทศมณฑลคาร์โลว์ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ เทศมณฑลคิลเคนนีทางทิศใต้ และเทศมณฑลทิปเพอแรรีทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ เทศมณฑลมีภูมิประเทศผสมผสานระหว่างที่ราบเกษตรกรรมของมิดแลนด์ เนินเขา พื้นที่ชุ่มน้ำ หุบเขาแม่น้ำ และแนวเทือกเขาสลีฟบลูมทางตะวันตกเฉียงเหนือ[2]
ชื่อภาษาไอริช Laois ได้รับการรับรองในฐานข้อมูลชื่อสถานที่ของไอร์แลนด์ หรือ Logainm ชื่อดังกล่าวสัมพันธ์กับดินแดนเกลิกเก่าของ Loígis และประวัติศาสตร์ของตระกูลโอมัวร์ ซึ่งเป็นที่มาของสมญา “The O'Moore County”[3]
ศัพท์และอาณาเขต
[แก้]คำว่า ลีช ในบทความนี้ใช้เป็นรูปสะกดภาษาไทยสำหรับ Laois ชื่อเดิมในภาษาอังกฤษของเทศมณฑลคือ Queen's County ซึ่งใช้ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 16 จนถึงการเปลี่ยนชื่อหลังการก่อตั้งรัฐอิสระไอร์แลนด์
ในแหล่งข้อมูลบางภาษาอาจพบรูปสะกดประวัติศาสตร์ เช่น Laoighis หรือ Leix โดยเฉพาะในบริบทประวัติศาสตร์และชื่อพื้นที่เก่า เช่น Fort of Leix หรือ Queen's County ส่วนชื่อทางการสมัยใหม่ในภาษาอังกฤษคือ County Laois และภาษาไอริชคือ Contae Laoise
ลีชตั้งอยู่ในเขตมิดแลนด์ของเลนสเตอร์ มีบทบาทเป็นพื้นที่เชื่อมต่อระหว่างดับลินกับภาคกลางและภาคตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ โดยเฉพาะจากตำแหน่งของพอร์ตลีชบนแนวคมนาคมหลักระหว่างดับลิน คอร์ก ลิเมอริก และมันสเตอร์ตอนกลาง ไม่มีพื้นที่ติดชายฝั่งทะเล
ภูมิศาสตร์
[แก้]
ลีชมีพื้นที่ประมาณ 1,720 ตารางกิโลเมตร เป็นเทศมณฑลภายในแผ่นดินของเลนสเตอร์ตอนกลาง ภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นที่ราบเกษตรกรรม ทุ่งหญ้า พื้นที่เพาะปลูก ป่าไม้ และแม่น้ำขนาดเล็ก โดยมีพื้นที่สูงสำคัญทางตะวันตกเฉียงเหนือคือเทือกเขาสลีฟบลูม ซึ่งทอดต่อระหว่างลีชกับออฟฟาลี[2]
จุดสูงสุดของเทศมณฑลคืออาร์เดอรินในเทือกเขาสลีฟบลูม สูงประมาณ 527 เมตร Britannica ระบุว่าเทือกเขาสลีฟบลูมส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในลีช และมียอดสูงสุดที่ Arderin ในระดับประมาณ 1,732 ฟุต หรือ 528 เมตร[4]
แม่น้ำและลุ่มน้ำสำคัญของลีช ได้แก่ แม่น้ำแบร์โรว์ ซึ่งไหลผ่านพื้นที่ตะวันออกของเทศมณฑลบริเวณพอร์ตอาร์ลิงตันและแกรมก์คัลเลน รวมถึงแม่น้ำโนร์ตอนบนและลำน้ำสาขาหลายสายที่ไหลผ่านพื้นที่เกษตรกรรมตอนกลางและตอนใต้ของเทศมณฑล ภูมิประเทศแบบที่ราบและลำน้ำเหล่านี้มีบทบาทสำคัญต่อการตั้งถิ่นฐาน การคมนาคม และเกษตรกรรมของลีช
พื้นที่ธรรมชาติสำคัญของเทศมณฑล ได้แก่ เทือกเขาสลีฟบลูม Glenbarrow, พื้นที่ป่าไม้รอบ Emo Court, พื้นที่ลุ่มแม่น้ำแบร์โรว์ และทุ่งหญ้า–ป่าไม้ตามเมืองและหมู่บ้านต่าง ๆ เทือกเขาสลีฟบลูมเป็นพื้นที่เดินป่าและธรรมชาติสำคัญของมิดแลนด์ มีเส้นทางเดินป่า ป่าไม้ น้ำตก และทิวทัศน์เหนือพื้นที่ลีชและออฟฟาลี
เมืองและการตั้งถิ่นฐาน
[แก้]
เมืองเทศมณฑลคือพอร์ตลีช ซึ่งตั้งอยู่บริเวณตอนกลางของเทศมณฑลและเป็นศูนย์กลางการปกครอง การค้า การศึกษา สุขภาพ คมนาคม และบริการของพื้นที่ Britannica ระบุว่าพอร์ตลีชเป็นเมืองเทศมณฑลของลีช ตั้งอยู่บนแม่น้ำไทรโอก และก่อตั้งในฐานะ Fort Protector ในรัชสมัยพระราชินีแมรีที่ 1[5]
ใน ค.ศ. 2022 สำนักงานสถิติกลางไอร์แลนด์ระบุว่า พอร์ตลีชมีประชากร 23,494 คน และเป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดของเทศมณฑล[6]
เมืองและชุมชนสำคัญอื่น ๆ ได้แก่ พอร์ตอาร์ลิงตัน, เมานต์เมลลิก, แอบบีย์ลีช, มาวน์แรท, ดูร์โรว์, ราทดาวนีย์, สตรัดแบลลี, บัลลินาคิล, แคสเซิลทาวน์, คลอนาสลี, โคลท์, เอโม และทิมาโฮ เมืองเหล่านี้มีบทบาทเป็นศูนย์กลางบริการของพื้นที่ชนบท มิดแลนด์ และชุมชนเก่าแก่ที่ตั้งอยู่ตามถนน แม่น้ำ และพื้นที่เกษตรกรรมของเทศมณฑล
สภาเทศมณฑลลีชแบ่งพื้นที่การบริหารท้องถิ่นเป็นเขตเทศบาลหลัก ได้แก่ Portlaoise, Graiguecullen–Portarlington และ Borris-in-Ossory–Mountmellick โครงสร้างดังกล่าวสะท้อนความสำคัญของพอร์ตลีชในฐานะศูนย์กลางเมืองหลัก และบทบาทของเมืองขนาดเล็กในพื้นที่ตะวันตก เหนือ และใต้ของเทศมณฑล
ประวัติศาสตร์
[แก้]_(29415774540).jpg)
พื้นที่ลีชมีประวัติศาสตร์ยาวนานตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ยุคคริสต์ศาสนาตอนต้น และยุคกลาง ชื่อ Laois สัมพันธ์กับดินแดนเก่าของ Loígis และตระกูล Ó Mórdha หรือ O'More ซึ่งมีบทบาทสูงในพื้นที่ก่อนการขยายอำนาจของอังกฤษในไอร์แลนด์ตอนต้นสมัยใหม่
ในยุคกลาง ลีชเกี่ยวข้องกับอำนาจของเลนสเตอร์ อาณาจักรออสซอรี และกลุ่มเกลิก–นอร์มันหลายกลุ่ม ร็อกออฟดูนามาเซเป็นหนึ่งในสถานที่ประวัติศาสตร์สำคัญของเทศมณฑล ตั้งอยู่บนโขดหินสูงทางตะวันออกของพอร์ตลีช และเคยเป็นป้อมปราการยุทธศาสตร์ที่มองเห็นที่ราบโดยรอบ แหล่งนี้เกี่ยวข้องทั้งกับเลนสเตอร์ นอร์มัน และตระกูลท้องถิ่นในหลายยุคสมัย
ลีชยังมีมรดกคริสต์ศาสนายุคต้นและยุคกลาง เช่น หอคอยกลมทิมาโฮ แอบบีย์ลีช อักฮาโบ และศาสนสถานเก่าอีกหลายแห่ง สถานที่เหล่านี้สะท้อนบทบาทของพื้นที่ในฐานะเขตศาสนา การเรียนรู้ และการตั้งถิ่นฐานของเลนสเตอร์ตอนกลาง
ในคริสต์ศตวรรษที่ 16 พื้นที่นี้ถูกยึดและจัดตั้งเป็น Queen's County ภายใต้การปกครองของอังกฤษ ร่วมกับการตั้งชื่อเมือง Maryborough ซึ่งต่อมาคือพอร์ตลีช Britannica ระบุว่าลีชเคยเรียกว่า Queen's County และเมืองเทศมณฑลคือ Port Laoise หรือ Portlaoise[2] การจัดตั้งเทศมณฑลและการตั้งถิ่นฐานของอังกฤษในพื้นที่นี้เป็นส่วนหนึ่งของนโยบายขยายอำนาจเหนือพื้นที่เกลิกในมิดแลนด์
หลังการก่อตั้งรัฐอิสระไอร์แลนด์ ชื่อ Queen's County ค่อย ๆ ถูกแทนที่ด้วยชื่อ Laois ขณะที่ Maryborough ถูกเปลี่ยนเป็น Portlaoise ปัจจุบันลีชยังคงมีร่องรอยชั้นประวัติศาสตร์ทั้งเกลิก นอร์มัน แพลนเทชัน และรัฐไอร์แลนด์สมัยใหม่ในชื่อสถานที่ โบราณสถาน เมือง และระบบการปกครองท้องถิ่น
การปกครอง
[แก้]ลีชอยู่ภายใต้การบริหารของสภาเทศมณฑลลีช ซึ่งเป็นหน่วยงานท้องถิ่นรับผิดชอบบริการด้านต่าง ๆ เช่น การวางแผนท้องถิ่น ถนน ที่อยู่อาศัย สิ่งแวดล้อม ห้องสมุด ศิลปวัฒนธรรม มรดก การพัฒนาเศรษฐกิจ และบริการชุมชน[7]
ในระดับรัฐสภา ลีชอยู่ในเขตเลือกตั้งดาลลีช ส่วนในรัฐสภายุโรปอยู่ในเขตเลือกตั้งมิดแลนดส์–นอร์ทเวสต์ แผนที่เขตเลือกตั้งดาล ค.ศ. 2024 ของรัฐบาลไอร์แลนด์ใช้เป็นกรอบแบ่งเขตเลือกตั้งสมัยปัจจุบัน[8]
แผนพัฒนาเทศมณฑลลีช ค.ศ. 2021–2027 เป็นกรอบหลักด้านการวางแผนและการพัฒนาเชิงพื้นที่ของเทศมณฑล แผนดังกล่าวได้รับการรับรองเมื่อวันที่ 25 มกราคม 2022 และมีผลตั้งแต่วันที่ 8 มีนาคม 2022 โดยกำหนดนโยบายด้านการตั้งถิ่นฐาน ที่อยู่อาศัย เศรษฐกิจ การคมนาคม สิ่งแวดล้อม มรดก และการพัฒนาชนบทของเทศมณฑล[9]
เศรษฐกิจและคมนาคม
[แก้]เศรษฐกิจของลีชเกี่ยวข้องกับการบริการ การค้าปลีก การเกษตร อาหารและเกษตรแปรรูป การก่อสร้าง โลจิสติกส์ การท่องเที่ยวชนบท และภาคสาธารณะ พอร์ตลีชมีบทบาทสำคัญในฐานะศูนย์กลางเมืองและคมนาคมของมิดแลนด์ เนื่องจากตั้งอยู่ใกล้ทางหลวงและเส้นทางรถไฟหลักระหว่างดับลินกับคอร์ก ลิเมอริก และพื้นที่ทางใต้ของประเทศ
ตำแหน่งของลีชทำให้เทศมณฑลมีบทบาทเชื่อมโยงระหว่างดับลิน มิดแลนด์ และมันสเตอร์ ถนน M7 ผ่านพอร์ตลีชและเชื่อมดับลินกับลิเมอริก ขณะที่ M8 แยกจาก M7 ใกล้พอร์ตลีชเพื่อเชื่อมต่อกับคอร์ก เส้นทาง N80 เชื่อมพื้นที่กับคาร์โลว์และทัลลามอร์ ส่วนทางรถไฟสายดับลิน–คอร์กและสายต่อไปลิเมอริกผ่านสถานีพอร์ตลีช ทำให้เมืองนี้เป็นจุดคมนาคมสำคัญของประเทศ
การท่องเที่ยวของลีชเน้นมรดกประวัติศาสตร์ เมืองตลาด ธรรมชาติของเทือกเขาสลีฟบลูม บ้านและสวนประวัติศาสตร์ และเทศกาลท้องถิ่น สถานที่สำคัญ ได้แก่ ร็อกออฟดูนามาเซ, Emo Court, เทือกเขาสลีฟบลูม, Glenbarrow, หอคอยกลมทิมาโฮ, แอบบีย์ลีช, ดูร์โรว์ และสตรัดแบลลี พื้นที่เหล่านี้สะท้อนทั้งประวัติศาสตร์ยุคกลาง ธรรมชาติของมิดแลนด์ และการพักผ่อนแบบชนบทใกล้ดับลิน
วัฒนธรรมและสถานที่สำคัญ
[แก้]
ลีชมีอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมจากการเป็นเทศมณฑลมิดแลนด์ที่ผสานมรดกเกลิกของ Loígis ประวัติศาสตร์ Queen's County เมืองตลาดเก่า และภูมิประเทศของเทือกเขาสลีฟบลูมเข้าด้วยกัน แม้ไม่มีชายฝั่งหรือเมืองใหญ่ระดับภูมิภาค แต่ลีชมีบทบาทสำคัญด้านคมนาคม ประวัติศาสตร์มิดแลนด์ และพื้นที่สีเขียวใกล้มหานครดับลิน
สถานที่สำคัญของเทศมณฑล ได้แก่ พอร์ตลีช ร็อกออฟดูนามาเซ Emo Court เทือกเขาสลีฟบลูม Glenbarrow หอคอยกลมทิมาโฮ แอบบีย์ลีช ดูร์โรว์ เมานต์เมลลิก พอร์ตอาร์ลิงตัน และสตรัดแบลลี สถานที่เหล่านี้สะท้อนบทบาทของลีชในฐานะเทศมณฑลภายในแผ่นดินที่มีทั้งประวัติศาสตร์เกลิก–นอร์มัน แพลนเทชัน เมืองตลาด และธรรมชาติของมิดแลนด์
เทศมณฑลยังมีชื่อเสียงด้านเทศกาลและกิจกรรมร่วมสมัย โดยเฉพาะ Electric Picnic ซึ่งจัดที่สตรัดแบลลีและเป็นหนึ่งในเทศกาลดนตรีและศิลปะที่สำคัญที่สุดของประเทศ กีฬาเป็นส่วนสำคัญของชีวิตชุมชน โดยเฉพาะเกลิกฟุตบอล เฮอร์ลิง ฟุตบอล รักบี้ และกิจกรรมเดินเขา–ปั่นจักรยานในพื้นที่สลีฟบลูม
ดูเพิ่ม
[แก้]อ้างอิง
[แก้]- 1 2 "Census 2022 Summary Results show Laois's population grew to 91,877". Central Statistics Office. 30 พฤษภาคม 2023. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- 1 2 3 "Laoighis". Encyclopaedia Britannica. 11 กุมภาพันธ์ 2026. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- ↑ "Laois". Placenames Database of Ireland. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- ↑ "Slieve Bloom". Encyclopaedia Britannica. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- ↑ "Port Laoise". Encyclopaedia Britannica. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- ↑ "Press Statement Census 2022 Results Profile 1 - Population Distribution and Movements: Laois". Central Statistics Office. 29 มิถุนายน 2023. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- ↑ "Laois County Council". Laois County Council. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- ↑ "Dáil Constituency Maps 2024". Government of Ireland. 8 พฤศจิกายน 2024. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- ↑ "Laois County Development Plan 2021–2027". Laois County Council. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ County Laois
- เว็บไซต์สภาเทศมณฑลลีช
- Laois ที่ Logainm
- Census 2022 Laois ที่ Central Statistics Office
- Laois County Development Plan 2021–2027
- Laoighis ที่ Encyclopaedia Britannica
- Port Laoise ที่ Encyclopaedia Britannica
- Slieve Bloom ที่ Encyclopaedia Britannica