เทศมณฑลฟิงกัล
ฟิงกัล
| |
|---|---|
เทศมณฑลและเขตการปกครองท้องถิ่น | |
 ตราอาร์ม | |
 ที่ตั้งของฟิงกัลในประเทศไอร์แลนด์ | |
| ประเทศ | ประเทศไอร์แลนด์ |
| จังหวัด | เลนสเตอร์ |
| ภูมิภาค | ภูมิภาคตะวันออกและมิดแลนด์ |
| ก่อตั้ง | 1 มกราคม ค.ศ. 1994 |
| เมืองเทศมณฑล | ซอร์ดส |
| เมืองและชานเมืองสำคัญ | |
| การปกครอง | |
| • หน่วยงานท้องถิ่น | สภาเทศมณฑลฟิงกัล |
| • เขตเลือกตั้งดาล | |
| • เขตเลือกตั้งรัฐสภายุโรป | ดับลิน |
| พื้นที่ | |
• ทั้งหมด | 450 ตร.กม. (170 ตร.ไมล์) |
| • อันดับ | อันดับที่ 30 |
| ความสูงจุดสูงสุด (ฮาวท์เฮด) | 171 เมตร (561 ฟุต) |
| ประชากร (ค.ศ. 2022)[1] | |
• ทั้งหมด | 330,506 คน |
| • ความหนาแน่น | 730 คน/ตร.กม. (1,900 คน/ตร.ไมล์) |
| เขตเวลา | UTC±0 (WET) |
| • ฤดูร้อน (เวลาออมแสง) | UTC+1 (IST) |
| รหัสกำหนดเส้นทาง เอียร์โคด | A41, A42, A45, A63, K32, K34, K36, K45, K56, K67, D11, D15, D17 (ส่วนใหญ่) |
| รหัสโทรศัพท์ | 01 (ส่วนใหญ่) |
| รหัส ISO 3166 | IE-F |
| รหัสทะเบียนรถ | D |
| เว็บไซต์ | www |
 | |
ฟิงกัล (อังกฤษ: Fingal; ไอริช: Fine Gall) เป็นเทศมณฑลและเขตการปกครองท้องถิ่นในประเทศไอร์แลนด์ ตั้งอยู่ทางเหนือของดับลินในจังหวัดเลนสเตอร์ และอยู่ในภูมิภาคตะวันออกและมิดแลนด์ มีศูนย์กลางการบริหารที่ซอร์ดส และมีประชากร 330,506 คนในการสำรวจสำมะโนประชากร ค.ศ. 2022[1]
ฟิงกัลเป็นหนึ่งในสี่เขตการปกครองท้องถิ่นของพื้นที่ดับลิน ร่วมกับดับลินซิตี, เซาท์ดับลิน และดูนเลียรี–แรทดาวน์ เขตนี้ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1994 หลังการจัดระเบียบการปกครองท้องถิ่นของอดีตเทศมณฑลดับลิน มีพื้นที่ประมาณ 450 ตารางกิโลเมตร และครอบคลุมทั้งชายฝั่งตอนเหนือของดับลิน เมืองชานฝั่ง หมู่บ้านเกษตรกรรม ชานเมืองตะวันตกเฉียงเหนือ ศูนย์ธุรกิจ และท่าอากาศยานดับลิน[2]
ชื่อภาษาไอริช Fine Gall มักแปลว่า “ดินแดนของชาวต่างชาติผมอ่อน” เป็นชื่อซึ่งสะท้อนความเกี่ยวข้องทางประวัติศาสตร์กับการตั้งถิ่นฐานของชาวนอร์สในบริเวณดับลินและชายฝั่งตะวันออกของไอร์แลนด์[3]
ศัพท์และอาณาเขต
[แก้]คำว่า ฟิงกัล ในบทความนี้หมายถึงเขตการปกครองท้องถิ่นอย่างเป็นทางการทางเหนือของดับลิน ไม่ใช่คำกว้าง ๆ สำหรับ “ดับลินเหนือ” ทั้งหมด เพราะพื้นที่ทางเหนือของเมืองดับลินบางส่วนอยู่ในเขตดับลินซิตี ไม่ใช่ฟิงกัล
ฟิงกัลมีอาณาเขตติดกับดับลินซิตีทางตอนใต้และตะวันออกเฉียงใต้ เซาท์ดับลินทางตะวันตกเฉียงใต้ เทศมณฑลมีททางตะวันตกและตะวันตกเฉียงเหนือ และเทศมณฑลเลาท์ทางเหนือ ส่วนด้านตะวันออกหันออกสู่ทะเลไอริชและอ่าวดับลิน พื้นที่ชายฝั่งของฟิงกัลสัมพันธ์กับเมืองและชุมชนสำคัญ เช่น ฮาวท์ พอร์ทมาร์น็อก มาลาไฮด์ ดอนาเบต รัช ลัสก์ สเกอร์รีส์ และบัลบริกกัน
ในบริบทของปริมณฑลดับลิน ฟิงกัลสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับพื้นที่รอบ ๆ เช่น เซาท์ดับลิน, ดูนเลียรี–แรทดาวน์, เทศมณฑลมีท, เทศมณฑลคิลแดร์ และเทศมณฑลวิกโลว์ โดยเฉพาะด้านการเดินทางประจำวัน การขยายตัวของเมือง เศรษฐกิจภูมิภาค และโครงข่ายคมนาคม แต่ฟิงกัลมีอัตลักษณ์เฉพาะจากชายฝั่งทางเหนือ ท่าอากาศยานดับลิน พื้นที่เกษตรกรรม และเมืองเติบโตเร็วอย่างซอร์ดส์ บัลบริกกัน และแบลนชาร์ดส์ทาวน์
ภูมิศาสตร์
[แก้]
ฟิงกัลเป็นพื้นที่ชายฝั่งและชานเมืองทางเหนือของดับลิน มีลักษณะภูมิประเทศหลากหลายตั้งแต่คาบสมุทรและหน้าผาที่ฮาวท์ ชายหาดและสันทรายริมทะเลไอริช ปากแม่น้ำและพื้นที่ชุ่มน้ำ ไปจนถึงที่ราบเกษตรกรรมและเมืองชานเมืองขนาดใหญ่ทางตะวันตกเฉียงเหนือ พื้นที่ชายฝั่งมีความสำคัญต่อทั้งระบบนิเวศ การพักผ่อนหย่อนใจ การประมง การท่องเที่ยว และอัตลักษณ์ของชุมชนท้องถิ่น
พื้นที่ของฟิงกัลประมาณ 450 ตารางกิโลเมตร[2] จุดสูงสุดของเขตอยู่ที่ฮาวท์เฮด สูงประมาณ 171 เมตร ซึ่งเป็นคาบสมุทรหินทางตอนเหนือของอ่าวดับลินและเป็นหนึ่งในภูมิทัศน์ชายฝั่งที่โดดเด่นที่สุดของภูมิภาคดับลิน พื้นที่ตอนในของฟิงกัลส่วนใหญ่เป็นที่ราบต่ำ มีดินเกษตรกรรมอุดมสมบูรณ์ หมู่บ้านเก่า และแนวทางคมนาคมที่เชื่อมดับลินกับมีทและลูธ
แหล่งธรรมชาติสำคัญของฟิงกัล ได้แก่ ฮาวท์เฮด ปากแม่น้ำมาลาไฮด์ ปากแม่น้ำบรอดมีโดว์ เกาะลัมเบย์ ชายฝั่งพอร์ทมาร์น็อก ดอนาเบต รัช สเกอร์รีส์ และเกาะเล็กนอกชายฝั่ง พื้นที่ปากแม่น้ำมาลาไฮด์ได้รับการกำหนดเป็น เขตอนุรักษ์พิเศษ เนื่องจากมีถิ่นอาศัยชายฝั่งและพื้นที่ชุ่มน้ำสำคัญ เช่น โคลนเลนทรายเลน ดงหญ้าทะเล และพื้นที่ให้อาหารของนกน้ำ[4] ขณะที่ ฮาวท์เฮดเป็นพื้นที่ธรรมชาติและภูมิทัศน์สำคัญของอ่าวดับลิน และได้รับการกำหนดเป็นพื้นที่อนุรักษ์ภายใต้ระบบคุ้มครองธรรมชาติของไอร์แลนด์[5]
เมืองและการตั้งถิ่นฐาน
[แก้]_-_panoramio_(3)_(cropped).jpg)
ศูนย์กลางการบริหารของฟิงกัลคือซอร์ดส์ ซึ่งตั้งอยู่ทางเหนือของท่าอากาศยานดับลินและเป็นเมืองใหญ่ที่สุดของเขต ใน ค.ศ. 2022 สำนักงานสถิติกลางไอร์แลนด์ระบุว่าซอร์ดส์มีประชากร 40,776 คน ทำให้เป็นหนึ่งในเมืองที่มีประชากรมากที่สุดของประเทศไอร์แลนด์นอกเขตเมืองหลัก[6]
เมืองและชานเมืองสำคัญอื่น ๆ ได้แก่ บัลบริกกัน, มาลาไฮด์, ฮาวท์, สเกอร์รีส์, รัช, ลัสก์, ดอนาเบต, พอร์ทมาร์น็อก, ซัตตัน, แบลนชาร์ดส์ทาวน์, คาสเซิลน็อก, มัลลาฮัดดาร์ต, ไทร์เรลส์ทาวน์, โคลนี และบัลดอยล์ พื้นที่เหล่านี้มีลักษณะหลากหลาย ตั้งแต่เมืองชายฝั่งและหมู่บ้านประวัติศาสตร์ ไปจนถึงชานเมืองขนาดใหญ่ ศูนย์ค้าปลีก เขตธุรกิจ และพื้นที่อยู่อาศัยใหม่
บัลบริกกันเป็นหนึ่งในเมืองที่เติบโตเร็วที่สุดของฟิงกัลและมีประชากรอายุน้อยมากเมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยประเทศ CSO ระบุว่าในบรรดาเมืองที่มีประชากรเกิน 10,000 คน บัลบริกกันมีอายุเฉลี่ยต่ำที่สุดใน ค.ศ. 2022 ที่ 33.6 ปี[7] ขณะที่เมืองชายฝั่งอย่างมาลาไฮด์ ฮาวท์ พอร์ทมาร์น็อก สเกอร์รีส์ รัช และดอนาเบตมีบทบาทด้านการท่องเที่ยว ที่อยู่อาศัยชายทะเล กีฬาเรือใบ อาหารทะเล และภูมิทัศน์ชายฝั่ง
ประวัติศาสตร์
[แก้]
พื้นที่ฟิงกัลมีประวัติศาสตร์ยาวนานตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ยุคคริสต์ศาสนาตอนต้น ยุคไวกิง และยุคแองโกล-นอร์มัน ชื่อ Fine Gall สะท้อนความสัมพันธ์กับ “ชาวต่างชาติ” หรือผู้ตั้งถิ่นฐานนอร์สในบริเวณดับลินและชายฝั่งตะวันออกของไอร์แลนด์ พื้นที่ชายฝั่งและที่ราบเกษตรกรรมทางเหนือของเมืองดับลินจึงมีบทบาททั้งในฐานะดินแดนเกษตรกรรม เส้นทางทะเล เขตอาราม และแนวป้องกันของเมืองหลวง
ชุมชนเก่าแก่ เช่น ซอร์ดส์ ลัสก์ ฮาวท์ มาลาไฮด์ และสเกอร์รีส์ มีรากฐานทางประวัติศาสตร์สำคัญ ซอร์ดส์เกี่ยวข้องกับนักบุญโคลัมบาและศูนย์กลางศาสนายุคต้น ส่วนลัสก์มีหอคอยกลมและโบราณสถานที่สะท้อนความสำคัญของคริสต์ศาสนาในยุคกลางตอนต้น ปราสาทซอร์ดส์และปราสาทมาลาไฮด์สะท้อนอำนาจของสถาบันศาสนา ตระกูลเจ้าของที่ดิน และชนชั้นแองโกล-นอร์มันในพื้นที่ทางเหนือของดับลิน
ในยุคกลางและต้นสมัยใหม่ ฟิงกัลเป็นเขตเกษตรกรรมและชายฝั่งที่จัดหาอาหารให้ดับลิน โดยมีหมู่บ้านตลาด ท่าเรือประมง และคฤหาสน์หลายแห่ง พื้นที่ดังกล่าวยังมีบทบาททางยุทธศาสตร์จากการตั้งอยู่ระหว่างเมืองดับลิน ทะเลไอริช และเส้นทางไปยังมีทและอัลสเตอร์
ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 การขยายตัวของมหานครดับลินทำให้พื้นที่ฟิงกัลเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะการพัฒนาท่าอากาศยานดับลิน ชานเมืองแบลนชาร์ดส์ทาวน์และคาสเซิลน็อก การเติบโตของซอร์ดส์ และการขยายตัวของเมืองชายฝั่งทางเหนือ ใน ค.ศ. 1994 อดีตเทศมณฑลดับลินถูกจัดระเบียบใหม่ โดยพื้นที่นอกดับลินซิตีถูกแบ่งเป็นสามเทศมณฑลการปกครอง ได้แก่ ฟิงกัล เซาท์ดับลิน และดูนเลียรี–แรทดาวน์[8]
การปกครอง
[แก้]ฟิงกัลอยู่ภายใต้การบริหารของสภาเทศมณฑลฟิงกัล ซึ่งเป็นหน่วยงานท้องถิ่นรับผิดชอบบริการด้านต่าง ๆ เช่น การวางแผนท้องถิ่น ถนน ที่อยู่อาศัย สิ่งแวดล้อม ห้องสมุด สวนสาธารณะ มรดก ศิลปวัฒนธรรม การพัฒนาเศรษฐกิจ และบริการชุมชน สำนักงานใหญ่ของสภาตั้งอยู่ที่ เคาน์ตีฮอลล์ในซอร์ดส์ และยังมีสำนักงานสำคัญในพื้นที่แบลนชาร์ดส์ทาวน์[2]
ในระดับรัฐสภา ฟิงกัลครอบคลุมเขตเลือกตั้งดาลหลายเขต เช่น ดับลินฟิงกัลตะวันออก, ดับลินฟิงกัลตะวันตก, ดับลินเวสต์, ดับลินเบย์นอร์ทบางส่วน และดับลินนอร์ทเวสต์บางส่วน ตามแผนที่เขตเลือกตั้งดาล ค.ศ. 2024 ของรัฐบาลไอร์แลนด์[9] ส่วนในรัฐสภายุโรป ฟิงกัลอยู่ในเขตเลือกตั้งดับลิน
แผนพัฒนาเทศมณฑลฟิงกัล ค.ศ. 2023–2029 เป็นกรอบหลักด้านการวางแผนและการพัฒนาเชิงพื้นที่ของเขต แผนดังกล่าวได้รับการจัดทำเมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2023 และมีผลตั้งแต่วันที่ 5 เมษายน 2023 โดยครอบคลุมนโยบายด้านที่อยู่อาศัย เศรษฐกิจ การคมนาคม ภูมิอากาศ มรดก พื้นที่สีเขียว ชายฝั่ง และการพัฒนาเมืองสำคัญ เช่น ซอร์ดส์ บัลบริกกัน และแบลนชาร์ดส์ทาวน์[10]
เศรษฐกิจและคมนาคม
[แก้]เศรษฐกิจของฟิงกัลมีลักษณะหลากหลาย ประกอบด้วยท่าอากาศยานและโลจิสติกส์ เทคโนโลยี การค้าปลีก การบริการ การท่องเที่ยวชายฝั่ง เกษตรกรรม พืชสวน ประมง อาหารทะเล และภาคสาธารณะ พื้นที่ท่าอากาศยานดับลินและแนวเศรษฐกิจรอบซอร์ดส์มีบทบาทสำคัญระดับชาติ ขณะที่แบลนชาร์ดส์ทาวน์เป็นศูนย์ค้าปลีกและธุรกิจขนาดใหญ่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของดับลิน
ท่าอากาศยานดับลินตั้งอยู่ในฟิงกัล และเป็นประตูการบินระหว่างประเทศหลักของประเทศไอร์แลนด์ สนามบินนี้มีบทบาทสำคัญต่อการจ้างงาน การท่องเที่ยว การค้า และการเชื่อมต่อของภูมิภาคดับลินกับยุโรป อเมริกาเหนือ และจุดหมายปลายทางระหว่างประเทศอื่น ๆ พื้นที่รอบสนามบินมีเขตธุรกิจ โรงแรม โลจิสติกส์ และโครงสร้างพื้นฐานคมนาคมหนาแน่น
ฟิงกัลยังเป็นหนึ่งในพื้นที่เกษตรกรรมสำคัญที่อยู่ใกล้เมืองหลวง โดยเฉพาะพื้นที่ตอนเหนือและตะวันตกของเขตซึ่งมีการเพาะปลูก พืชสวน และการผลิตอาหาร เมืองชายฝั่งอย่างฮาวท์ สเกอร์รีส์ รัช และบัลบริกกันมีความเกี่ยวข้องกับประมง ท่าเรือ และการท่องเที่ยวริมทะเล ขณะที่มาลาไฮด์ พอร์ทมาร์น็อก และดอนาเบตมีบทบาทด้านที่อยู่อาศัยคุณภาพสูงและนันทนาการชายฝั่ง
โครงข่ายคมนาคมสำคัญ ได้แก่ M1 ซึ่งเชื่อมดับลินกับดร็อกเฮดา เบลฟาสต์ และไอร์แลนด์เหนือ, M50 ซึ่งเชื่อมฟิงกัลกับส่วนอื่นของมหานครดับลิน, N2/N3 ที่เชื่อมกับมีทและภาคตะวันตกเฉียงเหนือ, และถนนภูมิภาคที่เชื่อมเมืองชายฝั่งหลายแห่ง ทางรถไฟสายดับลิน–เบลฟาสต์และบริการรถไฟชานเมืองให้บริการพื้นที่ชายฝั่ง เช่น มาลาไฮด์ ดอนาเบต รัช–ลัสก์ สเกอร์รีส์ และบัลบริกกัน ส่วนเส้นทาง ดีอาร์ทีให้บริการถึงมาลาไฮด์และฮาวท์
วัฒนธรรมและสถานที่สำคัญ
[แก้]
ฟิงกัลมีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมจากการผสมผสานระหว่างชายฝั่งทะเลไอริช เมืองชานเมืองสมัยใหม่ หมู่บ้านเกษตรกรรม มรดกนอร์สและคริสต์ศาสนายุคต้น ปราสาทยุคกลาง และโครงสร้างเศรษฐกิจร่วมสมัยของท่าอากาศยานดับลิน ชุมชนต่าง ๆ เช่น ซอร์ดส์ มาลาไฮด์ ฮาวท์ สเกอร์รีส์ รัช ลัสก์ บัลบริกกัน และแบลนชาร์ดส์ทาวน์มีอัตลักษณ์เฉพาะของตนเอง แต่เชื่อมกันผ่านประวัติศาสตร์ชายฝั่ง การคมนาคม และการเติบโตของดับลิน
สถานที่สำคัญของเขต ได้แก่ ปราสาทซอร์ดส์ ปราสาทมาลาไฮด์ ฮาวท์เฮด ท่าเรือฮาวท์ ประภาคารเบลี ปากแม่น้ำมาลาไฮด์ พอร์ทมาร์น็อก สเกอร์รีส์มิลส์ นิวบริดจ์เฮาส์ อาร์ดกิลแลนคาสเซิล ลัสก์เฮอริเทจเซ็นเตอร์ บัลบริกกันฮาร์เบอร์ และชายฝั่งรัช–สเกอร์รีส์–บัลบริกกัน สถานที่เหล่านี้สะท้อนบทบาทของฟิงกัลในฐานะเขตชายฝั่งตอนเหนือของดับลินที่มีทั้งมรดกเก่า เมืองเติบโตเร็ว และภูมิทัศน์ทะเลที่โดดเด่น
สภาเทศมณฑลฟิงกัลส่งเสริมภาพลักษณ์ของพื้นที่ในฐานะเขตที่ “อยู่หน้าประตูเมืองดับลินและเป็นที่ตั้งของท่าอากาศยานดับลิน” พร้อมทั้งมีมรดก ธรรมชาติ และชายฝั่งที่แตกต่างจากเขตเมืองชั้นในของดับลิน[2] กีฬาและกิจกรรมชุมชนมีบทบาทสูง ทั้งฟุตบอล เกลิกฟุตบอล เฮอร์ลิง รักบี้ กอล์ฟ กีฬาเรือใบ วิ่ง เดินชายฝั่ง และกิจกรรมกลางแจ้งในสวนสาธารณะและพื้นที่ชายฝั่ง
ดูเพิ่ม
[แก้]อ้างอิง
[แก้]- 1 2 "Ireland and Northern Ireland - A Joint Census Publication 2021/2022: Population and Age". Central Statistics Office. 2 กรกฎาคม 2025. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- 1 2 3 4 "Fingal County Council". Fingal County Council. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- ↑ "Fine Gall / Fingal". Placenames Database of Ireland. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- ↑ "ปากแม่น้ำมาลาไฮด์ SAC 000205". National Parks and Wildlife Service. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- ↑ "ฮาวท์เฮด SAC 000202". National Parks and Wildlife Service. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- ↑ "Population Distribution - Census of Population 2022 Profile 1". Central Statistics Office. 29 มิถุนายน 2023. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- ↑ "Key Findings - Census of Population 2022 Profile 1". Central Statistics Office. 29 มิถุนายน 2023. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- ↑ "Dublin - Administration and society". Encyclopaedia Britannica. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- ↑ "แผนที่เขตเลือกตั้งดาล ค.ศ. 2024". Government of Ireland. 8 พฤศจิกายน 2024. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
- ↑ "แผนพัฒนาฟิงกัล ค.ศ. 2023–2029". Fingal County Council. สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน 2026.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Fingal
- เว็บไซต์สภาเทศมณฑลฟิงกัล
- Fine Gall / Fingal ที่ Logainm
- แผนพัฒนาฟิงกัล ค.ศ. 2023–2029
- ข้อมูลประชากรสำมะโน ค.ศ. 2022 ที่ Central Statistics Office
- สำมะโน ค.ศ. 2022 โปรไฟล์ 1: การกระจายประชากร ที่ Central Statistics Office
- ปากแม่น้ำมาลาไฮด์ SAC ที่ National Parks and Wildlife Service
- ฮาวท์เฮด SAC ที่ National Parks and Wildlife Service
- แผนที่เขตเลือกตั้งดาล ค.ศ. 2024 ที่ Government of Ireland